artikel

Aandacht voor verschillen

Geen categorie

De wettelijke termijn van zwangerschaps- en bevallingsverlof is in Nederland maximaal zestien weken. In de praktijk blijkt dat veel vrouwen na hun bevallingsverlof werk en zorg lastig kunnen combineren. Dit zorgt voor relatief veel verzuim. De Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde heeft recentelijk gepleit voor een vrijwillig preventief consult bij zwangeren, waarbij de bedrijfsarts ook vragen stelt over de combinatie van werk met zorg. Dit stimuleert de vrouwen om daarover na te denken en tijdig afspraken met hun werkgevers te maken.

 

Naast eigen individuele verantwoordelijkheid van mannen en vrouwen voor hun loopbanen, is aandacht en zorg van de werkgever nodig voor bepaalde zaken. Arbeid en zorg kunnen beter gecombineerd worden door toegankelijkheid en kwaliteit van de kinderopvang en het vergroten van de mogelijkheden tot flexibele werktijden en thuiswerken. Ook is het van belang dat de zorg gedeeld kan worden tussen de partners. Vaders van nu participeren steeds meer in de zorg. Ouderschapsverlof is daarom een welkome oplossing.

 

Een ander belangrijk genderverschil bij goed leeftijdbewust personeelsbeleid, is het verschil in veroudering tussen mannen en vrouwen. Bij veroudering verandert ook de hormoonhuishouding, die alle 50-plussers ondergaan. Overgang bij vrouwen wordt geassocieerd met diverse klachten, zoals opvliegers, hevig transpireren, vermoeidheid, slapeloosheid, onregelmatige menstruatie, stemmingswisselingen, concentratiestoornissen, ongewild urineverlies en botontkalking. Vermindering van de bloedspiegels van mannelijke hormonen leidt tot vergelijkbare klachten als bij vrouwen in de overgang. Ook mannen kunnen last hebben van opvliegers, emotionele instabiliteit, stemmingsstoornissen en vermindering van concentratie, geheugen en leercapaciteit. Ook botontkalking ligt bij mannen op de loer. Wanneer de overgangsklachten ernstig zijn en lang aanhouden, kan dit leiden tot verzuim.

 

Bij veel bedrijven is er in het personeelsbeleid nauwelijks aandacht voor overgangsklachten. Goede voorlichting en preventieve maatregelen kunnen echter bij zowel mannen als vrouwen onnodig productiviteitsverlies, verzuim en verloop voorkomen. Voorlichting over overgangsklachten, bijvoorbeeld op het intranet met handige tips en links, stimuleert zelfredzaamheid. Daarnaast kan bedrijfsmaatschappelijk werk of de bedrijfsarts hen informeren hoe om te gaan met de klachten en zo nodig wijzen op beschikbare hulp, zoals menopauzeklinieken of incontinentiepolfs.

 

Het is raadzaam om in het personeelsbeleid aandacht te besteden aan een gezonde leefstijl. Bij SO-plussers is dit van groot belang door een verhoogde kans op het ontwikkelen van chronische aandoeningen en op botontkalking. De werkgever kan wellicht geen verandering in de leefstijl afdwingen, maar kan wel een gezonde leefstijl stimuleren. Dit kan door voorlichting, zorgen voor gezonde voeding in de kantine of meebetalen aan sportabonnementen. Mannen en vrouwen uiten hun klachten op diverse manieren. Van artsen is bekend dat zij dezelfde klachten op een andere manier kunnen interpreteren bij mannen dan bij vrouwen. Een bekend voorbeeld betreft een man en een vrouw met dezelfde klacht van pijn op de borst. Bij een man is men meer geneigd om aan een (ernstige) lichamelijke oorzaak te denken, terwijl bij een vrouw in eerste instantie aandacht wordt besteed aan de mogelijke psychische oorzaken: zijn er problemen thuis; gaat het wel goed op het werk? Een gendersensitieve benadering weegt psychosociale en fysieke factoren even zwaar mee bij mannen als bij vrouwen zonder in de valkuil te stappen van typisch mannelijke of vrouwelijke klachten.

 

Vrouwen en mannen hebben verschillende behoeften aan zorg en sociale ondersteuning. Vrouwen zoeken vaker actief steun in hun gehele sociale omgeving, terwijl mannen die bij een persoon zoeken, meestal de partner. Bij het ontbreken van sociale steun op het werk (of thuis) ervaren vrouwen meer psychische problemen dan hun mannelijke collega’s. Praten daarover met de leidinggevende en zo nodig inschakelen van bedrijfsmaatschappelijk werk, kan in een behoefte aan steun voorzien.

 

Genderverschillen hebben ook in de gezondheidszorg in Nederland hun entree gemaakt. Er wordt steeds meer aandacht aan besteed in de basis- en vervolgopleidingen van de huisartsen en specialisten. Ook de aangeboden zorg begint te differentieren voor een betere aansluiting bij de specifieke behoefte van mannen en vrouwen. Wanneer er sprake is van klachten en (dreigend) verzuim kan zonder vertraging aansluiting worden gezocht bij de specifieke hulpverlening.

 

De gezondheidszorg vraagt nog te weinig naar de gevolgen van klachten en aandoeningen voor het werk. Vaak weten huisartsen of specialisten niet wat voor werk hun patienten doen. Behandeling zou zich niet alleen moeten richten op medisch herstel, maar ook op herstel van maatschappelijke functies. Dit is onder andere participatie in werk, ongeacht of dat mannen of vrouwen betreft. Werkgevers mogen daar kritisch naar kijken.

 

Personeelsbeleid is maatwerk. Daarom is leeftijdsbewust personeelsbeleid nodig in alle levensfasen. Kennis van genderverschillen en -overeenkomsten in de diverse levensfasen tussen mannelijke en vrouwelijke medewerkers is nodig om echt rekening te kunnen houden met hun individuele behoeften op het werk.

 

Naar gendersensitief personeelsbeleid

 

– Wat is de omvang van het bedrijfen de branche?

 

– Hoe is de verdeling man/vrouw onder de medewerkers?

 

– Hoe is de leeftijdsopbouw per sekse?

 

– Hoe is de verdeling van werk tussen mannen en vrouwen?

 

– Welke gevolgen heeft dat voor verzuim?

 

– Maak een analyse van de oorzaken van het verzuim en betrek daarbij man-vrouwverschillen.

 

– Heeft het bedrijf een leeftijdsbewust personeelsbeleid?

 

– Wat zijn de speerpunten?

 

– is er aandacht voor jonge moeders en vaders?

 

– Is er aandacht voor ouder worden en ouder zijn?

 

– Welke concrete maatregelen worden geimplementeerd?

 

– Komen daarin genderaspecten aan de orde?

 

 

Relevante sites: www.nvab-online.nl, www.careforwomen.nl, www.nvog.nllfiles/overgang.pdf, www.vrouwenindeovergang.nl, www.urine-incontinentie.nl, www.ggdgezondheidsinfo.nl, www.gezondheidsnet.nl, www.gezondheidsplein.nl, www.preventievegezondheidszorg. com/mannen.html, www.osteoporosestichting.nl

 

Reageer op dit artikel