artikel

Nieuwe VCA gelanceerd

Geen categorie

Naast de invoering van VCA Petrochemie zijn ook de reeds bestaande certificeringschema’s ( VCA* en VCA**) ingrijpend veranderd. Er zijn eisen verdwenen en nieuwe toegevoegd. Verdwenen is de eis dat de gemiddelde Injury Frequency (IF aantal verzuimongevallen per 1.000.000 gewerkte uren) over een periode van drie jaar niet hoger mag zijn dan dat in de checklist als eis is vastgelegd. Daarvoor in de plaats is nu een IF-doelstelling verplicht. Dit is een door het bedrijf vastgestelde streefwaarde voor de IF. Om die streefwaarde te realiseren moet ieder bedrijf een actieplan opstellen. Nieuw is ook de Laatste Minuut Risico Analyse (LMRA) die voor VCA*, VCA** en VCA Petrochemie wordt ingevoerd. Daarnaast geldt voor alle drie de checklisten de aanvullende eis dat bij auditing wordt gecontroleerd of de in de checklist vastgelegde doelstellingen ook worden gerealiseerd. VCA 2008 heeft ook nog een verrassing voor zzp’ers in petto. Die kunnen bij bedrijven met een certificaat VCA Petrochemie alleen aan de slag met een diploma Veiligheid voor Operationeel leidinggevenden (VCA-VOL).

 

Een strikte risicobeheersing is in de petrochemie noodzakelijk. Als het in deze sector misgaat, kan het immers ook goed misgaan. De ramp bij de raffinaderij van BP in Texas City in 2005 (15 doden ) en die met het productieplatform Piper Alpha in de Noordzee (167 doden) hebben dat laten zien. Het gaat bij dergelijke rampen om schades van miljarden euro’s. Daarom moet in de petrochemie bouw, onderhoud, sloop en reparatie van een hoog niveau zijn. Een goede risicobeheersing ontstaat niet door iedereen maar zoveel mogelijk eisen op te leggen. Dat kan zelfs contraproductief werken. Het gaat vooral om een gericht pakket van maatregelen dat aansluit bij de situatie op de werkplek. Om die reden zal VCA Petrochemie in de praktijk niet voor gesteld welk certificaat aan wie gevraagd wordt. Bovenstaand schema geeft daar een indicatie voor. In de praktijk zijn het de opdrachtgevers in de petrochemie die bepalen welk certificaat de aannemer voor een opdracht moet hebben. Het is dan vervolgens aan de aannemer om te beslissen of hij de opdracht, met de gestelde eis van VCA Petrochemie, wil hebben. Er is maar weinig speelruimte om het certificaat VCA Petrochemie te verkrijgen. In de checklist zijn maar vier aanvullende vragen, waarvan er twee positief beantwoord moeten worden (zie tabel 1). Aan alle andere 43 eisen uit de checklist moet de aannemer zonder meer voldoen. Dat geldt bijvoorbeeld voor het instellen van een Laatste Minuut Risico Analyse en het hebben van een interne directiebeoordeling van het VCA gecertificeerde bedrijf over het gevoerde VGM-beleid. Opvallende elementen in de VCA Petrochemie zijn gedragsprogramma’s en de eisen die worden gesteld aan onderaannemers en zzp’ers.

 

 

Dit certificaat kent in vergelijking met de beide andere VCA certificaten een behoorlijke speelruimte. Er zijn veertien aanvullende vragen. Aan zeven moet aantoonbaar worden voldaan. Dat betekent dat een opdrachtgever die een VCA ** 2008 gecertificeerd bedrijf inschakelt, minder duidelijkheid heeft over de risicobeheersing dan wanneer hij een bedrijf met een VCA* of VCA Petrochemie inhuurt. Een zwak punt is dat het certificaat ook behaald kan worden door hoofdaannemers die veel gebruikmaken van inleenkrachten en onderaannemers die niet gecertificeerd zijn en waarbij de hoofdaannemer geen checks uitvoert op de VGM-inspanningen. Hoofdstuk 11 bevat drie vragen over onderaanneming. Voor de VCA Petrochemie zijn dit mustvragen, voor VCA** zijn het drie aanvullende vragen. Het bedrijf kan kiezen of het hieraan wil voldoen. Maar als de hoofdaannemer deze eisen niet opneemt, kan dat voor de opdrachtgever onacceptabel zijn. Dit kan er toe leiden dat opdrachtgever zelf aanvullende eisen stelt aan onderaannemer.

 

Omdat alle vragen van deze checklist ‘mustvragen’ zijn, is de waarde van dit certificaat voor iedereen duidelijk. Aan VCA* is er nu ook een directiebeoordeling van het VGM-beleid toegevoegd. Maar tegelijkertijd is de VGM-beleidsverklaring – die bij die directiebeoordeling als toetssteen gebruikt kan worden – uit de checklist verdwenen. De nieuwe doelstelling IF (ongevallenfrequentie), die in de plaats is gekomen van de certificeringeis, is weinig zinvol voor bedrijven met een kleine bezetting. Bij deze bedrijven kan een enkel ongeval al leiden tot grote schommelingen in de IF, terwijl daar wel het beleid van het bedrijf op afgestemd moet worden. De verplichte toolbox en de verplichte maandelijkse praktijkinstructie over een veiligheidsonderwerp zijn in de nieuwe VCA* geschrapt.

 

De introductie van nieuwe eisen, met name die zich richten op gedrag en doelstellingen, zal effect hebben op de wijze van auditen. Het is met deze nieuwe checklisten niet langer mogelijk om in alle gevallen met schriftelijke ‘bewijzen’ aan te tonen dat aan een eis wordt voldaan. Daarnaast wordt van de auditor een onderbouwing verwacht dat ook aan de doelstellingen wordt voldaan. Daarvoor zal hij inzicht moeten hebben in achtergronden van de door de bedrijven opgezette systemen en procedures. Of dit zal leiden tot grotere onderlinge verschillen in beoordeling tussen auditoren, moet worden afgewacht.

 

Wat is de VCA?

 

VCA gaat over gecombineerde certificering van veiligheid, gezondheid en milieubeheersing (VGM) door aannemers. De eisen die aan hen worden gesteld, zijn opgenomen in een checklist die is opgesteld door het Centraal College van Deskundigen (CCvD) van de Stichting Samenwerken voor Veiligheid (SSVV). Hetzelfde college geeft ook checklisten uit voor VGM-beheersing door opdrachtgevers (VCO) en uitzendorganisaties (VCU).

 

In 2007 zijn de VCO (VCO 2007/02) en de VCU (VCU 2007/04 ) herzien. Eind 2008 is de nieuwe VCA checklist (VCA 2008/05) verschenen.

 

 

De nieuwe VCA komt tegemoet aan een aantal bewaren die in de praktijk leven. De checklist ontwikkelt zich nu meer in de richting van ISO en OHSAS, zonder dat dit het oorspronkelijke karakter van de checklist aantast. Er is meer aandacht voor de praktijk en het gedrag van werknemers. Dat is zinvoller dan het alsmaar toevoegen van meer of strengere procedurele verplichtingen.

 

Reageer op dit artikel