artikel

Houd rekening met geestelijke schade

Gezond werken

Auteur: Anita Venema

 

Een Post Traumatische Stress Stoornis is misschien het bekendste voorbeeld van geestelijke schade. Die kan optreden na ongevallen zoals het steigerongeval in de Amercentrale, waarbij meerdere doden vielen. Ook bij kleinere arbeidsongevallen kan geestelijke schade ontstaan. Denk daarbij aan spanningsklachten, angstklachten en depressieve klachten.

Veel meer is nu bekend over de gevolgen van arbeidsongevallen.

 

In de Nationale Enquete Arbeidsomstandigheden (NEA) is voor het eerst in Nederland expliciet gevraagd naar geestelijke schade als gevolg van een arbeidsongeval. Het gaat hier om klachten die mogelijk verstrekkende gevolgen hebben voor de werknemer zelf en het bedrijf. In de NEA zijn personen van 15-64 jaar, die in loondienst werken, eind 2003, eind 2005 en eind 2006 benaderd met vragen over hun arbeidsomstandigheden. Uiteindelijk werden in de analyse ruim 3.000 werknemers bestudeerd die een ongeval met letsel beschreven. Van de slachtoffers van een arbeidsongeval met letsel rapporteerde 68% alleen lichamelijk letsel; 32% rapporteerde geestelijke schade (25% alleen geestelijke schade, en 7% geestelijke schade en lichamelijk letsel). Van de mensen met geestelijke schade verzuimde 44% als gevolg van het ongeval; van degenen met alleen lichamelijk letsel 50%. 29% van de mensen die verzuimden door het ongeval deed dat een maand of langer. Het verzuim van slachtoffers met geestelijke schade duurde beduidend vaker langer dan een maand (46%) dan het verzuim van slachtoffers met alleen lichamelijk letsel (22% verzuimde langer dan een maand).

 

De kans op een ongeval met geestelijke schade neemt toe met de leeftijd en komt relatief meer in de relationeel georienteerde beroepen voor, zoals in het onderwijs, de zorg en het bestuur. De kans op deze schade na een ongeval is 21% groter als de werkdruk relatief hoog is, als het werk emotioneel zwaar is en bij agressie op het werk. De kans op psychische schade is juist kleiner bij werknemers die zwaar of gevaarlijk werk doen en bij mensen die onder geluidsoverlast werken. Een hogere werkdruk, emotioneel zwaarder werk en het voorkomen van agressie op het werk verhogen ook de kans op geestelijke schade na een arbeidsongeval. Oudere werknemers en werknemers die werken onder psychosociale belasting lijken doelgroepen voor onderzoek naar de psychische gevolgen van arbeidsongevallen.

Reageer op dit artikel