nieuws

De opkomst van de digitale arbodienst

Gezond werken

Sommige zaken zijn lastiger te voorspellen dan andere. Neem technologie: het ligt voor de hand dat die de komende jaren exponentieel zal verbeteren. Maar hoe mensen en organisaties daarop reageren? Hoe denkt u bijvoorbeeld over een arbodienst die zich bij de verzuimbegeleiding vooral laat leiden door big data en artificial intelligence?

De opkomst van de digitale arbodienst

Wie zich in een ziekenhuis meldt met een medisch probleem, krijgt te maken met een specialist. Maar anno 2018 staat die specialist niet alleen. Hij krijgt hulp van een computer. En het softwareprogramma dat daarop draait, helpt hem bij de diagnose. Vandaar de naam die onder specialisten is ingeburgerd: dr. Watson. Gaat de arbodienst ook die kant op?

Volgens futuroloog Wim de Ridder toont juist die naam de menselijke beperkingen. “Mensen denken lineair, maar de ontwikkeling van de techniek gaat exponentieel. En dus is er veel meer mogelijk dan wij ook maar kunnen verwerken. Dat zag je al eind 19de eeuw, bij de lancering van de eerste auto’s. Iedereen die ermee werd geconfronteerd, beschouwde die dingen als koetsen zonder paarden. Mensen hadden geen idee van de ontwikkelingen waar die uitvinding toe zou leiden.

”Hetzelfde geldt voor dr. Watson. Ook die bekijken we volgens De Ridder met de ogen van het verleden. “Weet je hoe vaak een arts op basis van zijn intuïtie een juiste diagnose stelt? In zo’n 80 procent van de gevallen – en dan doet hij het heel goed. Maar zo’n digitale tool scoort tegenwoordig al zo’n 95 procent. Dus wie assisteert precies wie? Waarom heet die software geen Sherlock Holmes?”

 

Prof. dr. Wim de Ridder is docent bij de Collegereeks Arbo in Perspectief 

 

De arbodienst van Amazon

De Ridder is econoom en futuroloog – maar aan bepaalde voorspellingen wil hij zich niet wagen. Oké, in de wereld van arbo en ziekteverzuim voorziet hij een veel grotere rol van de techniek, maar dat is volgens hem geen verrassing. “Dat kun je al afleiden uit de beroemde wet van Moore: die voorspelt dat de rekencapaciteit van computers iedere twee jaar zal verdubbelen. Maar andere zaken laten zich moeilijker voorspellen: hoe zullen mensen op die technologische groei reageren?”

Die vraag is actueler dan ooit. Want een maand geleden maakte internetgigant Amazon bekend zijn toch al aanzienlijke pakket van goederen en diensten nog verder uit te breiden. “Ze lanceerden daar een pilot”, zegt De Ridder. “Samen met twee andere bedrijven startten ze een arbodienst voor al hun 840.000 medewerkers. Vervolgens gebruikten ze hun kennis van big data en kunstmatige intelligentie om de zieke medewerkers zo snel mogelijk te re-integreren. Die arbodienst koopt massaal zorg in en regisseert het hele ziekteproces van de werknemer: ‘Jij gaat naar die en die arts toe, en dit zijn de behandelingen die we verwachten. Loopt het anders, dan koppel je dat aan ons terug.’”

Block chain technologie en databases gebruiken

Zo’n arbodienst kan volgens De Ridder leiden tot gigantische besparingen. “Dat bleek al uit een eerdere pilots van Intel en General Electric. Een werkgever heeft de medewerker eerder terug en de zorgkosten gaan fors naar beneden. De oorzaak: het zorgsysteem is inefficiënt – in de VS, maar ook in Nederland. Het blijkt bijvoorbeeld uit een onderzoek van verzekeraar VGZ: de totale zorgkosten op jaarbasis bedragen hier 70 miljard, en zo’n 25 procent gaat verloren door inefficiëntie. Dan heb je het over allerlei fouten, bijvoorbeeld bij de diagnose. Maar ook over specialisten die te veel scans laten maken, gewoon omdat er plaats is in de MRI-ruimte. Of die blijven behandelen, terwijl dat geen zin meer heeft.”

Amazon heeft natuurlijk een belangrijk voordeel: kennis van big data en kunstmatige intelligentie. En die kennisgebieden zullen volgens De Ridder ook hun intrede doen in de gezondheidszorg. “Zorginstellingen zullen bijvoorbeeld gebruik gaan maken van block chain-technologie, databases die vanuit verschillen computers en verschillende vestigingen kunnen worden gevuld. Die technologie kun je op meerdere manieren aanwenden. Kijk bijvoorbeeld naar een recente pilot in de kraamzorg: de moeder bedient het systeem en drukt op een knopje als ze een fles heeft gegeven. En als ze iets vergeet, krijgt ze een melding. Datzelfde mechanisme zie je bij de zieke werknemers van Amazon: het systeem vraagt hun bijvoorbeeld of ze volgens afspraak bij de dokter zijn geweest. Bovendien kan de technologie worden aangewend door bedrijfsartsen: als die de verkeerde diagnose stellen, worden ze bijgestuurd.”

Een almachtige arbodienst?

Het kan dus: de technologie is er, en hij wordt steeds beter. Maar een veel belangrijker vraag luidt: zullen we dit met ze alle accepteren? De Ridder kijkt verder. “Een almachtige arbodienst? Daar zijn we in Nederland huiverig voor. We vrezen al snel voor onze privacy. En bovendien willen wij mensen de controle niet uit handen geven aan software.”

Hij ziet dat bijvoorbeeld op HRM-afdelingen. “Die zijn veel tijd kwijt met sollicitatieprocedures, vooral voor de eerste selectie van die 175 mails en brieven. Maar dat werk kun je prima overlaten aan gespecialiseerde software. En diezelfde software kun je inschakelen om tijdens Skype-gesprekken te bepalen of de kandidaat al dan niet de waarheid spreekt, of informatie achterhoudt. Dat kan veel tijd besparen – maar als ik tijdens een training vraag welke HRM’er daar ervaring mee heeft, steekt er hooguit één zijn vinger op. En die heeft dan net een demonstratie gehad. De andere voelen vooral koudwatervrees.”

Mensen  data zelf beheren

Hoe valt die koudwatervrees te overwinnen? Volgens De Ridder kan dat alleen met duidelijke garanties. “Je ziet het aan de recente geschiedenis met Facebook: daar hebben ze onze privacy aan gort geholpen. Jouw persoonlijke data hebben ze gebruikt voor de verkeerde dingen. Daarom is het belangrijk dat mensen die data zelf kunnen beheren, dat ze niet worden gemanipuleerd door de werkgever of de arbodienst. En dan zullen ze ook de voordelen zien van het gebruik van big data en kunstmatige intelligentie: voortaan sta jij na een consult niet binnen een kwartiertje weer op straat, zonder dat de arts een duidelijk beeld heeft van je kwalen. Juist met geavanceerde softwareprogramma’s kun je cliënten nog beter begeleiden en hen het gevoel geven dat ze worden gehoord.”

 

> TIP: Prof. dr. Wim de Ridder is econoom en futuroloog. Hij is directeur van Futures Studies en was van 2002 tot 2015 hoogleraar Toekomstonderzoek aan de Universiteit Twente. De Ridder is een van de docenten bij de Collegereeks Arbo in Perspectief van Arbo>> en Nyenrode. Die staat in het teken van duurzame arbeidsparticipatie, een succesvolle organisatie met een gezonde werkdruk. Gerenommeerde hoogleraren en praktijksprekers maken de vertaalslag van theorie naar praktijk. Het programma staat onder leiding van Prof. Dr. Willem van Rhenen

Reageer op dit artikel