artikel

Geen hoofdbrekens over handschoenen

Persoonlijke beschermingsmiddelen

NEN 388, de norm voor mechanische weerstand op werkhandschoenen, is aangescherpt. Vooralsnog leidt dat tot geworstel op de werkvloer. Pieter Posthuma, veiligheidskundige bij Heerema Fabrication Group (HFG), dook in de wereld achter de cijfers en de letters. Hij geeft uitleg en praktische tips.

Geen hoofdbrekens over handschoenen

Pieter Posthuma is begonnen als onderhoudsmonteur in de mechanische werkplaats van HFG. Uiteindelijk is hij in het beroep van veiligheidskundige terechtgekomen. “Voor mijn opleiding tot hoger veiligheidskundige heb ik een scriptie geschreven over de rol van de veiligheidskundige in het PBM-beleid. Door mijn scriptieonderzoek naar de NEN 388 en door deelname aan de werkgroep PBM’s van de NVVK ben ik in het handschoenentraject verzeild geraakt”, vertelt hij.

> LEES OOK: Goede werkhandschoenen zijn geen luxe

Nieuwe norm handschoenen kost hoofdbrekens

Posthuma kan zich voorstellen dat de nieuwe norm voor handschoenen veiligheidskundigen hoofdbrekens kost. De oude norm had vier testcategorieën voor een handschoen. In de nieuwe norm zijn dat er zes geworden: de eerste vier zijn hetzelfde gebleven en er zijn er twee bijgekomen (zie tabel). “Om het ‘makkelijk’ te maken, kennen de ontwerpers van de norm niet alleen cijfers meer toe aan snijweerstand, maar ook twee letters.

Daarnaast is er een, in mijn ogen heel goede, toevoeging in de vorm van impact protection. Daarbij moet je denken aan verwondingen door stoten. De ‘P’ van de norm wil zeggen: de handschoen beschermt. Staat die P er niet, dan beschermt de handschoen ook niet.”

Handschoenen kiezen in praktijk geen appeltje-eitje

Tot zover de theorie, maar in de praktijk is het geen appeltje-eitje, vindt ook Posthuma. “Wij fabriceren complexe staalconstructies. Onze medewerkers komen vooral in aanraking met snijden, prikken en warmte. De nieuwe norm geeft de testresultaten op schuurweerstand, snijden, scheurweerstand en prikken.

Maar hoe interpreteer je die cijfers als je een nieuwe werkhandschoen uit moet zoeken? Hoe weet je waar die handschoen geschikt voor is? Want dat zegt de norm niet. Die geeft alleen aan waarop de handschoen getest is en hoe hoog deze op onderdelen scoort. Als je behalve met mechanische weerstand ook met thermische risico’s te maken krijgt, moet je op zoek naar één handschoen met beide weerstanden.”

> LEES OOK: Hoe kies ik de juiste handschoenen?

Keuze maken aan de hand van je eigen RI&E

Het is niet eenvoudig om de juiste keuze te maken, geeft Posthuma aan, want kies je voor lashandschoenen die voldoen aan NEN 12477, dan hebben die doorgaans een lage snijweerstand. Soms is het kiezen tussen door de hond of door de kat worden gebeten. “Zelf hebben wij wel een handschoen gevonden die zowel goede snijweerstand als thermische weerstand biedt. Mijn ervaring is dat whitepapers van fabrikanten wel enige richting geven bij het maken van een goede keuze.” Maar pas op, waarschuwt hij: “Het blijven wel whitepapers. Je moet aan de hand van je eigen RI&E een keuze maken.”

> LEES OOK: Het wat & hoe van PBM

Twee handschoenen aanbieden is geen optie

Twee handschoenen aanbieden is in elk geval geen optie, zegt Posthuma. Maar waarom eigenlijk niet? “Stel je voor dat je werkgever zegt: als je op internet surft, moet je gebruikmaken van toetsenbord A. Maar ga je met Microsoft werken, dan moet je toetsenbord B gebruiken. Dat doe je één keer en daarna vind je het wel best. Met handschoenen werkt dat net zo. Iemand die aan het slijpen is en een handschoen met mechanische weerstand draagt, gaat geen handschoenen wisselen als hij één klein stukje moet lassen met een handschoen met thermische weerstand. Maar de bescherming is dan niet voldoende en een brandwond zo ontstaan.”

Twee handschoenen aanbieden is in elk geval geen optie: mensen gaan geen handschoenen wisselen

Voldoen aan zorgplicht van goede werkgever

Vanuit de zorgplicht die HFG als werkgever heeft, vindt het bedrijf het heel belangrijk te kiezen voor precies de juiste handschoen die medewerkers optimaal beschermt. En om de kenmerken ervan te benoemen in de RI&E. “Daarom hebben wij een risico-assessment gedaan. Om te onderzoeken waaraan medewerkers zich kunnen snijden en branden, en hoe groot die kans is. Zo zijn we terecht gekomen bij een handschoen met optimale bescherming, waarmee we voldoen aan onze zorgplicht als goed werkgever.”

> LEES OOK: Rechter: werkgever, verstrek beste handschoen

Voordelen verbonden aan nieuwe norm

Hoewel de vernieuwde norm voor onduidelijkheid zorgt, zijn er ook voordelen aan verbonden, vindt Posthuma. “Ik vind zelf de extra tests op de snijweerstand en de impact protection goede toevoegingen. Een ander voordeel van de norm vloeit eruit voort dat de Europese richtlijn voor PBM in april 2018 wordt vervangen door een verordening.

Hoe lidstaten een richtlijn uitwerken, mogen ze zelf bepalen. Maar een verordening heeft een algemene strekking, is verbindend in al haar onderdelen en rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat. Dat betekent dus dat de Europese wetgeving voor alle lidstaten bindend wordt.

Het grootste voordeel van norm boven richtlijn vind ikzelf de verplichting aan de fabrikant om de conformiteitsverklaring bij het PBM te leveren. Of een verwijzing naar een internetadres waar je makkelijk zelf extra informatie kunt opzoeken. Hierdoor kan de eindgebruiker altijd zien of het PBM aan de normen voldoet. En hoef je als inkoper of veiligheidskundige geen gegevens meer op te vragen. Twijfel je als veiligheidskundige aan de CE-markering, dan onderzoek je dit gemakkelijk door de conformiteitsverklaring te bekijken.”

> LEES OOK: Nieuwe PBM-richtlijn: de EU-guidance is er

Aanschaf handschoenen is multidisciplinaire aankoop

Posthuma vindt dat een veiligheidskundige zijn taak breed op mag vatten bij het uitzoeken en de aankoop van een PBM. “Je speelt daarbij de hoofdrol”, zegt hij. “Tenslotte moet de werkgever voldoen aan het Arbobesluit hoofdstuk 8. Ook moet hij het PBM-beleid opnemen in de RI&E waarover jij als veiligheidskundige adviseert.” Hij vindt niet dat een veiligheidskundige kan volstaan met het benoemen van de kenmerken waaraan een PBM, in dit geval een handschoen, moet voldoen om de risico’s af te dekken. Om vervolgens de aanschaf verder bij de inkoper te laten – voor je het weet krijg je een wildgroei van PBM.

De aanschaf van de juiste handschoen blijft plussen en minnen, ook onder de nieuwe norm

“Je moet alle betrokkenen erin meenemen. De gebruiker, de inkoper, de leverancier, het management en de leidinggevende die toezicht houdt. Ga uit van een multidisciplinair traject. Daarmee voorkom je dat medewerkers een handschoen niet dragen omdat ‘ie gewoon niet lekker zit – hoe goed en betaalbaar die verder ook is. Budget is belangrijk, maar comfort is net zo belangrijk. En vergeet de weersinvloeden niet.”

Gemaakte keuze onderbouwen in RI&E

De aanschaf van de juiste handschoen blijft plussen en minnen, ook onder de nieuwe norm. “Het is altijd afwegen”, zegt Posthuma. “Wat ik belangrijk vind is dat je de keuze die je hebt gemaakt kunt onderbouwen in je PBM-beleid en je RI&E. Het gaat tenslotte altijd om de gezondheid en veiligheid van mensen. Daar kun je niet voorzichtig genoeg mee zijn. Die nieuwe norm biedt wat dat betreft extra bescherming.”

> LEES OOK: Zo vergeet u niets in de RI&E

Auteur | Lydia Lijkendijk

 

> TIP: Raadpleeg de PBMWijzer voor veelgestelde vragen over handbescherming

Reageer op dit artikel