artikel

Omgevingsbewustzijn: beschermd en alert

Persoonlijke beschermingsmiddelen

Situational Awareness oftewel omgevingsbewustzijn. Als het gaat om veilig werken weet u precies waarop u moet letten en welke gehoorbescherming u moet dragen. Maar de omgeving speelt ook een rol. Want wat als een werknemer door zijn gehoorbescherming omgevingsgeluid niet hoort? Daarom moet Situational Awareness een vast onderdeel zijn van de RI&E.

Omgevingsbewustzijn: beschermd en alert

U weet: geluid van meer dan 85 dB kan het gehoor beschadigen. En een gehoorbeschadiging is permanent. Als veiligheidskundige kunt u helpen om die gehoorbeschadiging te voorkomen. U doet een risicoanalyse van de werkomgeving (RI&E) en de geluidsblootstellingsanalyse maakt daar deel vanuit. Vervolgens evalueert u de risico’s. Daarna besluit u mogelijk dat gehoorbescherming nodig is, selecteert u de juiste types en regelt u de gebruikstrainingen.

Wanneer is het horen van omgevingsgeluid van belang?

In sommige werksituaties kan iedereen zich voorstellen dat omgevingsbewustzijn cruciaal is. Voor militairen, politiemensen en beveiligers bijvoorbeeld is het van levensbelang om omgevingsgeluiden te kunnen horen. Net als voor mensen in de industrie of de bouw. Het is wel zo veilig als zij horen dat een wagen achteruitrijdt of dat er een lading wordt gelost.

Wanneer vormt gehoorbescherming dragen een risico?

Door gebruik van gehoorbescherming ontstaan soms nieuwe gevaren op de werkvloer. Overbescherming kan ervoor zorgen dat medewerkers geluiden en belangrijke signalen uit de omgeving niet horen. Diverse gevaarlijke situaties zijn denkbaar:

  • Een collega roept ‘Pas op!’, maar wordt niet gehoord.
  • Waarschuwingssignalen en systeemgeluiden komen niet aan.
  • De werknemer zet zijn gehoorbescherming af om een collega te kunnen verstaan.

De noodzaak van gehoorbescherming mét omgevingsbewustzijn

Een werknemer moet dus kunnen horen welke machines er aan staan en welke werkzaamheden er worden uitgevoerd. En bijvoorbeeld of er een heftruck of een ander voertuig aankomt. Kortom, een werknemer moet kunnen horen wat er in zijn omgeving gebeurt. Zowel goede bescherming van het gehoor als het horen van omgevingsgeluiden zijn van belang.

De oplossing: Situational Awareness in de RI&E opnemen

In de praktijk komt het vaak voor dat betrokkenen er niet bij stilstaan dat door gebruik van gehoorbescherming nieuwe gevaren kunnen ontstaan. Een werkgever is verplicht de risico’s die veilig werken in de weg staan te inventariseren en beheersbaar te maken. De oplossing is om Situational Awareness standaard op te nemen in de RI&E. Dan worden risico’s op tijd gesignaleerd. En de juiste keuzes gemaakt voor de vereiste gehoorbescherming, passend bij de specifieke werksituatie. Voor bescherming tegen lawaai én omgevingsgevaren.

Gehoorbescherming mét omgevingsbewustzijn

Uit de RI&E komt dan naar voren welk gehoorbeschermingsproduct het beste ‘past’. Is communicatie op grote afstand of in een luide omgeving noodzakelijk? Of face-to-face-communicatie? Of is veilig werken alleen mogelijk als de omgevingsgeluiden hoorbaar zijn? Er zijn meerdere gehoorbeschermingsproducten die dit mogelijk maken:

Traditionele gehoorbescherming
Een traditionele gehoorbeschermer, waarbij de drager kan schakelen tussen een open modus (Situational Awareness) die ervoor zorgt dat hij beschermd is en tegelijkertijd zijn omgeving nog kan horen en een gesloten modus die normale bescherming biedt. Eenvoudig en snel aan de werkomgeving van de drager aan te passen.

Gehoorbescherming met niveau-afhankelijke werking
Gehoorbescherming met een niveau-afhankelijke functie is te gebruiken in luidruchtige omgevingen waar de drager in staat moet zijn om ook geluiden in zijn omgeving te horen. Het geluid wat hij hoort kan met de gehoorbeschermer worden versterkt of tot een gewenst lager niveau worden gedempt zonder het gehoor te beschadigen. Hierdoor is hij beschermd, blijft face-to-face-communicatie mogelijk en kan hij waarschuwingsgeluiden horen.

Schadelijk lawaai: categorie 3

Sinds 2016 valt schadelijk lawaai op basis van de nieuwe PBM-verordening in de hoogste risicocategorie 3 (dat was 2). Het betreft een onomkeerbaar gevaar voor de gezondheid. Dit benadrukt nog eens het belang van de juiste bescherming.

3M stelde een toolbox samen waarin u meer informatie kunt vinden over omgevings- bewustzijn en hoe u hiermee omgaat. Meer informatie: Go.3M.com/arbo_print_sa.

Femke Rijpma, Application Engineer Personel Safety bij 3M Nederland


Reageer op dit artikel