PBMwijzer / Valbeveiliging / Veel gestelde vragen

Wat is het verschil tussen collectieve en persoonlijke valbeveiliging?

Als er op hoogte wordt gewerkt, moet volgens de arbeidshygiënische strategie allereerst worden gekeken of dit kan worden vermeden. Is dat niet het geval, dan moet collectieve beveiliging worden ingezet. Denk daarbij aan permanent of tijdelijk hekwerk, vangnetten, steigers of hoogwerkers. Als deze collectieve maatregelen niet afdoende zijn, is persoonlijke valbeveiliging noodzakelijk.

 

Wat is een verankeringsvoorziening?

Het persoonlijke valbeveiligingsmiddel wordt bevestigd aan een verankeringsvoorziening. Daar zijn drie soorten van.

  1. Vaste verankeringsvoorziening of -systeem: bestaat uit een structurele verankering en een ankerpunt of samenstelling van ankerpunten. Een structurele verankering is een verankering die vastzit aan (de constructie van) het gebouw. Met een ankerpunt bedoelen we het punt dat aan die structurele verankering verbonden of gemonteerd wordt en waaraan een beschermingsmiddel voor valbeveiliging kan worden verbonden. Let op: een vaste verankeringsvoorziening is een bouwproduct en geen pbm.
  2. Tijdelijke en verplaatsbare verankeringsvoorziening: wordt beschouwd als een verbindingselement dat het mogelijk maakt het pbm aan een andere externe voorziening vast te maken. Is een integraal onderdeel van een pbm en moet een CE-markering hebben.
  3. Verticale valbeveiligingssystemen: dit zijn zogenaamde meelopende valbeveiligingssystemen. Deze vallen volgens de normen NEN-EN 353-1 en NEN-EN 353-2 buiten de eerder genoemde systemen en zijn persoonlijke beschermingsmiddelen tegen valgevaar.

 

Wat is een harnasgordel?

De eerste vanggordels bestonden uit een lederen riem met schuivende D-ring, voorzien van een anderhalf meter lange lijn met een haak waarmee een medewerker zich kon verankeren aan constructies. Ze werden positionerings- of klimgordel genoemd. Bij de tweede generatie gordels was de riem uitgebreid met een bandenstel over de schouders. Inmiddels is sprake van de derde generatie gordels: de harnasgordel. Deze is verplicht voorgeschreven bij valrisico. De harnasgordel vormt tegenwoordig de basis voor ieder valbeveiligingssysteem. Als een medewerker deze draagt en valt, zorgt de schuine hangpositie ervoor dat hij redelijk comfortabel zijn redding kan afwachten, zonder dat zijn bloedvaten en spieren al te veel worden afgeklemd.

 

Wat is pendelen?

Als de vanglijn niet verticaal boven de werkplek wordt bevestigd, zal de werknemer bij een val een pendelbeweging maken en onderweg mogelijk gewond raken doordat hij tegen een naastgelegen object stoot. Als het onmogelijk is om een verankeringpunt dicht bij de werkplek te gebruiken, kies dan twee verankeringspunten aan twee kanten van de werknemer om het pendeleffect tegen te gaan.

 

Wat is de valfactor?

Het is belangrijk de valafstand zo kort mogelijk te houden om het mogelijke letsel te beperken. De valafstand is afhankelijk van de positie van het ankerpunt en van de lijnlengte tussen de werknemer en het ankerpunt. Deze afstand wordt de valfactor genoemd. Er zijn drie valfactoren.

  1. Valfactor 0: het verankeringspunt bevindt zich boven het hoofd en de vanglijn staat gespannen tussen het verankeringspunt en de werknemer.
  2. Valfactor 1: het verankeringspunt bevindt zich op het niveau van het bevestigingspunt van het harnas of erboven. Daardoor is een vrije val mogelijk die gelijk is aan de lengte van de vanglijn, voordat de valdemper gaat werken om de val te stoppen.
  3. Valfactor 2: het ankerpunt bevindt zich op het niveau van de voeten van de werknemer. Hierdoor is een vrije val van twee keer de lengte van de vanglijn mogelijk voor de valdemper gaat werken om de val te stoppen.

Houd de valfactor zo laag mogelijk.

 

Hoe snel moet iemand na de val uit zijn hangende positie worden gered?

Zo snel mogelijk! Als vuistregel voor redding geldt dat een bewusteloze, bewegingloze of gewonde persoon binnen vijftien minuten uit deze positie bevrijd moet zijn. Omdat er geen spierwerking is, is er ook onvoldoende bloedcirculatie vanuit de armen en benen naar het hart voor zuurstoftransport naar de hersenen. In andere gevallen geldt om medische redenen maximaal twintig tot dertig minuten.

Meer weten over het juiste type beschermingsmiddel? De PBMwijzer helpt u met onafhankelijke informatie, gebaseerd op de PBMgids, hét standaardwerk voor PBM.

PBMwijzer goed beschermd aan het werk