artikel

Leeftijdbeleid in de bouw

Veilig werken

Auteur: Hans van Krimpen

 

Belangrijk knelpunt voor oudere werknemers in de bouw betreft de werkstress. De functie die er volgens onderzoek wat dat betreft negatief uitspringt, is die van uitvoerder. Werkstress in deze functie ontstaat vaak door problemen die er zijn met het bereiken van de opgelegde doelstelling. Worden de materialen op tijd geleverd? Heb ik voldoende kwalitatief personeel? Kan het project op tijd worden opgeleverd? Krijg ik wel voldoende ondersteuning van de project- of bedrijfsleiding? Maar ook de samenwerking tussen uitvoerder en opdrachtgever of opzichter leidt vaak tot werkstress. Op basis van eigen onderzoek kan worden gesteld dat het verantwoordelijkheidsgevoel het centrale punt is in de arbeid- en stressbeleving van uitvoerders. Leeftijd is daar wel van invloed op. Hoe hoger de leeftijd, hoe groter het verantwoordelijkheidsgevoel.

 

Duidelijk is dat verantwoordelijkheidsgevoel niet altijd een persoonlijkheidstrek is, maar eerder een situationeel bepaalde factor. Als het uitvoerders niet lukt om controle over de werksituatie te behouden, neemt hun verantwoordelijkheidsgevoel toe maar verliezen ze aan assertiviteit en aan duidelijkheid in doelstellingen in de wijze waarop zij conflicten ingaan. Hierin speelt leeftijd een ondergeschikte rol. Jongere werknemers met weinig zelfvertrouwen, vertonen dezelfde gedragstendenties: zij durven geen ‘nee’ te zeggen tegen onmogelijke opdrachten en worden afhankelijk van anderen in plaats van het initiatief te nemen.

 

Daarnaast bestaat er onder oudere uitvoerders onbegrip voor de leefstijl en het taalgebruik van jongeren. De taal die jongeren spreken, de doelstellingen die zij nastreven, de nadruk die zij leggen op een turbulente carriereontwikkeling, en hun assertiviteit komt de oudere werknemer heel vaak vreemd over.

Stressgevoelige bouwvakkers erkennen dat zij niet in deskundigheden achteruitgaan maar slaafser, gedrevener, conflictmijdender en kritischer raken op hun eigen prestaties. Hierdoor trachten zij meer controle over de werksituatie te krijgen door meer te participeren in het uitvoerend werk. Op deze wijze raakt de oudere werknemers in een vicieuze cirkel van werkverzwaring en stressbeleving.

 

Uit het onderzoek kan worden geconcludeerd dat niet kennisvermindering of een trager werktempo de primaire oorzaken vormen van veroudering van competenties, maar wel het vervlakken van de sociale omgangsvormen, het kwijtraken van de dominantie en de netwerken. Juist hierin schuilt het sluipende gevaar van veroudering dat op iedere leeftijd kan optreden. Gevolgen hiervan zijn een afnemende zelfwaardering, non-verbale signalen van onmacht aan collega’s en leidinggevenden, een wegvallend netwerk en een dreigend isolement.

Reageer op dit artikel