blog

Veiligheidsbewustzijn, een bordje en klaar?

Veilig werken

“Let op!” stond er op het intrigerende bordje dat ik tegenkwam op een fietstochtje. “Dit is een hondenuitlaatgebied. U kunt grote groepen honden tegenkomen”.

Veiligheidsbewustzijn, een bordje en klaar?

Gelukkig gebeurde dat niet, maar de gemeentelijke waarschuwing zette me wel aan het denken. Hier was kennelijk sprake van een Gevaar. Ik stel mij zo voor dat nietsvermoedende fietsers of wandelaars zouden kunnen worden gebeten of achterna gezeten en daardoor ten val komen.

Zo bevorderen we het Veiligheidsbewustzijn, zal de ambtenaar hebben gedacht. Dat klopt natuurlijk, maar of het ook werkelijk veiliger wordt heeft ze – bij gemeenten werken meer vrouwen dan mannen – zich waarschijnlijk niet afgevraagd. Wat de gewaarschuwde burger zou moeten doen, ook geen idee.

We moeten bron gevaar bestrijden: de baasjes, niet de honden

Ware veiligheidskundigen weten het natuurlijk wel: de bron van het gevaar moet worden bestreden . En dat zijn de baasjes, niet de honden. Dus op het bordje zou moeten staan: “Dit is een wandel- en fietsgebied. Honden aan de lijn”. Eventueel met in kleine lettertjes eronder: “Artikel X Gemeenteverordening. Overtreding wordt bestraft met een boete van Y euro“. Deze tekst is specifiek, spreekt de verantwoordelijke aan en geeft de consequenties. BOA erbij, en klaar.

> LEES OOK: Het wat & hoe van veilig en gezond werken

Onnozele ambtenaar dus? Eerlijk gezegd wel, maar dat valt haar niet te verwijten. Kennelijk vindt de gemeente dat veiligheid iets is dat je wel aan de minder getalenteerde medewerkers kunt overlaten. Bovendien, u weet het, every dog is allowed one bite. Zo lang het niet mis gaat, is er niets aan de hand.

Wat zijn de risico’s en wat te doen mag werknemer zelf uitzoeken

U denkt misschien dat ik de ambtenarij in de schijnwerpers wil zetten, maar dat is niet zo. De hondencasus was maar een voorbeeld. Dergelijk denken en gedrag komt overal voor. Veel bedrijven willen Veiligheidsbewustzijn bevorderen. Met voorlichting, met posters, met slogans, met bijeenkomsten, met scoreborden. De propaganda is vrijwel altijd gericht op de werknemers die het risico lopen. En van hen wordt verwacht dat ze voorzichtig zijn.

> LEES OOK: Veiligheid stimuleren met de Veiligheidsladder

Zelden vertellen deze programma’s de arme medewerker wat de grootste risico’s zijn. En wat hij – de meeste werknemers in Nederland zijn mannen – dan precies moet doen. Sterker nog, dat mag hij zelf uitzoeken. Want ‘empowerment’, ‘de werkvloer kent de risico’s het best’, ‘vakmanschap’, … u kent de clichés.

Veiligheidsbewustzijn bevorderen en daarna gaat het vanzelf goed

Net als de gemeente denken veel bedrijven dat we er wel zijn als het Veiligheidsbewustzijn wordt bevorderd, en dat het daarna vanzelf goed gaat. De uitvoering van deze bewustwordingsprogramma’s wil men dan graag in handen geven van ons veiligheidskundigen.

> LEES OOK: Het waarom van een MVK-opleiding

Maar daar doen wij niet aan mee, toch? Wij zijn toch niet onnozel?

Tjabe Smid | emeritus bijzonder hoogleraar arbeidsomstandigheden

Reageer op dit artikel