artikel

Nieuwe Machinerichtlijn

Wetgeving

Sinds 1995 is het voor een machinefabrikant verplicht om het ontwerp van machines te onderwerpen aan een risicobeoordeling en een toets aan de fundamentele eisen van de Machinerichtlijn (98/37/ EG). Uit de praktijk gedurende het B,S jaar bestaan van de Richtlijn, kan voorzichtig worden geschat dat circa 90 procent van de op de markt gebrachte machines niet geheel voldoet aan de gestelde eisen in de Richtlijn. Gelukkig zijn de meeste afwijkingen niet zodanig dat ze een gevaar inhouden voor de veiligheid en gezondheid van de gebruiker van de machine. De meest voorkomende fouten zijn het onterecht leveren van de fabrikantenverklaring IIB en de gebruikershandleiding in een verkeerde taal.

 

Bij ontvangst van een machine is het belangrijk om de technische veiligheid van de machine te beoordelen. De fabrikant van de betreffende machine moet dit natuurlijk ook doen, maar de gebruiker is conform de Arbowet verplicht te zorgen voor veilige machines. De fundamentele eisen van de huidige Machinerichtlijn worden gewijzigd in essentiele eisen in de nieuwe Machinerichtlijn. Wel is het vereiste veiligheidsniveau van machines hetzelfde gebleven. De meeste wijzigingen zijn doorgevoerd om de fabrikant duidelijkheid te geven. Ook zijn foute vertalingen gewijzigd.

 

Naast de controle op de technische veiligheid, is controle van ontvangen documentatie ook belangrijk. De gebruikershandleiding moet volledig en juist zijn met een verklaring die is opgesteld en ondertekend door de fabrikant. Het is niet ongebruikelijk dat een niet-Nederlandstalige gebruiksinstructie wordt geleverd bij aanschafvan een nieuwe machine.

 

In de huidige Richtlijn staat echter al opgenomen dat de taal van de instructie moet zijn opgesteld in de taal of talen van het land waar de machine wordt gebruikt (Bijlage I, 1.7.4b). Daarover mag bij de fabrikant geen onduidelijkheid bestaan.

 

In de nieuwe Richtlijn is een afwijkende taal in de gebruikershandleiding alleen toegestaan wanneer de instructies in de handleiding niet bedoeld zijn voor de gebruiker van de machine, maar specifiek voor personen werkend in zeggenschap van de fabrikant. Veelal zijn dit specifieke instellings- en onderhoudsvoorschriften, waar de gebruiker geen toegang of mogelijkheden toe heeft.

 

Met een verklaring (Verklaring van Overeenstemming, opgesteld conform bijlage IIA) geeft de fabrikant formeel aan dat de machine is ontworpen en gebouwd conform de eisen van de geldende Richtlijnen. Een bijzondere verklaring opgenomen in de huidige Machinerichtlijn, is een verklaring opgesteld conform bijlage IIB, kortweg een IIB- of ook wel Fabrikantenverklaring genoemd. Deze verklaring mag alleen worden geleverd bij een machine wanneer deze wordt ingebouwd in een machine of met andere machines wordt samengebouwd tot een machine.

 

In de praktijk blijkt dat machines nogal eens onterecht worden geleverd met een dergelijke verklaring. Het lastige van deze verklaring is dat deze geldt voor machines die met andere machines worden samengebouwd. Daarbij geldt ook dat de machine niet zelfstandig kan functioneren. Deze laatste toevoeging wordt wel eens buiten beschouwing gelaten door een fabrikant. Het voordeel voor de fabrikant is dat de CE-verplichtingen overgaan op degene die de machine gaat in- of samenbouwen. Om dit ‘misverstand’ te voorkomen, komt de II B-verklaring te vervallen in de nieuwe Machinerichtlijn. In de plaats hiervan is gekomen de definitie ‘niet voltooide machine’. Dit is een samenstel van onderdelen en componenten dat bijna een machine vormt maar dat niet zelfstandig een bepaalde toepassing kan realiseren. Een dergelijke machine moet conform de nieuwe Machinerichtlijn geleverd worden met een Inbouwverklaring. Aan deze soort machines zijn ook meerdere verplichtingen verbonden, zoals het opstellen en leveren van een montage handleiding.

 

De technische veiligheid van een machine gebouwd conform de huidige of de nieuwe Machinerichtlijn zal voor de gebruiker van een machine niet of nauwelijks merkbaar zijn. De gebruikers instructie bij een ingekochte machine moet geleverd zijn in de juiste taal. Dat zal in de toekomst niet wijzigen. In de verklaringen geleverd bij de machines zal wel wat wijzigen: de IIB vervalt en wordt een inbouwverklaring. De vermelding conform welke richtlijn de machine is gebouwd, zal pas per 29 december 2009 veranderen van 98/37/EG naar 200G/42/EG.

 

Het probleem voor de gebruiker van een machine is vaak dat na doorvoer van een wijziging de gebruiker als fabrikant kan worden aangemerkt. De gebruiker is op dat moment verplicht de eisen vanuit de Machinerichtlijn toe te passen op de machine. De gebruiker zal er daarom van op de hoogte moeten zijn wat de Machinerichtlijn inhoudt. Vanaf 29 december 2009 gelden de essentiele eisen van de nieuwe Machinerichtlijn.

 

De nieuwe machinerichtlijn: de belangrijkste wijzigingen in het kort

 

 

Op 3 maart en 8 oktober 2009 organiseert Kluwer een workshop over dit onderwerp.

 

Meer informatie is te vinden op www.kluwershop.nl/opleidingnen

 

Reageer op dit artikel