artikel

Ademende doorwerkkleding

Geen categorie

De zware katoenen jassen van weleer maken plaats voor ‘ademende’ kleding. De buitenste laag, meestal een jack, moet wind- en waterdicht zijn en toch goed ventileren. In de (buiten)- sport deden fabrikanten al ervaring op met de nieuwe materialen die voor dit ademende effect nodig zijn.

 

Het is net als met autobanden, vindt Van Leur: ‘Innovaties komen uit de Formule 1 en uiteindelijk profiteert ook de gewone automobilist ervan.’ Wel is de kleding in de bouw aangepast aan de zwaardere omstandigheden.

 

De bovenlaag is vaak verstevigd met slijtvaste materialen als cordura. ‘Het uiterlijk en de pasvorm zijn ook meer hedendaags:

 

de hobbezak van vroeger, de blauwe overall, zul je niet veel meer zien op bouwplaatsen.’ De link met de sportwereld helpt bij de acceptatie van beschermende werkkleding. ‘De meesten krijg je wel in die kledingstukken zonder dat je de blaren op de tong hoeft te praten. In sportwinkels moeten ze voor materialen als Coolmax en Gore-tex een kapitaal neerleggen. Nu krijgen ze het soms van hun baas.’ Werkkleding wordt niet goedkoper door het toepassen van innovaties uit de sport. Volgens Van Leur valt dat wel mee.

 

‘Buitensportkleding is inderdaad schreeuwend duur. Dat komt omdat ze modieuze series maken die een korte looptijd hebben.

 

Doorwerkkleding blijft een paar jaar in het assortiment en kan dus in grotere aantallen geproduceerd worden.’ Een ‘luxe pakket’ werkkleding komt al gauw op duizend euro. Van Leur: ‘Maar voor de helft van dat bedrag is een kledinglijn samen te stellen met dezelfde ademende eigenschappen.’ Daarmee blijft de prijs hoog.

 

Van Leur benadrukt dat die moderne kleding beduidend goedkoper is als alle kosten en baten tegen elkaar worden afgewogen (de prijs van de werkkleding tegen minder ziekte- verzuim). ‘Probleem is dat wij zaken doen met inkopers. Die zijn voornamelijk geinteresseerd in de prijs van een product en maken zich minder zorgen over het ziekteverzuimbeleid. Arbospecialisten van bedrijven hebben in de regel te weinig contact met hun inkopers. Gelukkig is de tendens dat er meer naar de totale kosten wordt gekeken, en niet alleen naar de prijs.’

 

DRIELAGENSYSTEEM

 

Een jas vormt de buitenste laag in het ‘drielagensysteem’ dat de bouw heeft afgekeken van de (buiten)- sport. De eerste twee lagen – onderkleding en een tussenlaag – moeten voldoende warm zijn en vooral veel lichaamsvocht doorlaten (afvoeren). Bij het dragen van een goed jack krijgen wind, regen en transpiratie dan geen vat op de buitenwerker. Het een hangt met het ander samen in het lagensysteem. Winddichtheid zorgt voor een behaaglijke temperatuur van het lichaam. Kou voelt niet aangenaam, maar het tast ook de ademende werking van de jas aan waardoor het transpiratievocht niet weg kan en de onderlagen nat worden. Dat voelt dan weer extra koud aan. Het goede nieuws is dat alle moderne waterdichte jassen ook winddicht zijn. Een echt goed jack is bestand tegen een enorme waterdruk. Van belang is verder dat het jack zo ontworpen is dat er geen kwetsbare plekken zijn zoals voeringen die geen water kunnen opnemen. Ritsen hebben een overslag en er moet niet bezuinigd zijn op de waterdichte stof van die overslagen of bijvoorbeeld de kraag. We ademen niet alleen door onze neus en mond, in het drielagensysteem ademt onze jas mee. In het sportjargon dan, want dit ‘ademen’ betekent niets anders dan vocht afvoeren, ventileren. Via onze huid zweten we ongeveer een halve liter water per dag uit. De werkende mens verliest vele malen meer vocht. Als een jas niet ademt, zal dit aan de binnenkant als condens neerslaan. Gevolg: de zogenaamde ‘natte rug’. Nylon en katoen ademen van nature prima, maar niet als ze ook waterdicht moeten zijn. De kunst is om het transpiratievocht naar buiten in de vorm van waterdamp af te voeren en tegelijkertijd de waterdruppels van buiten tegen te houden. Onder een jack zijn de temperatuur en de luchtvochtigheid in de regel hoger dan erbuiten. Deze overdruk duwt als het ware het transpiratievocht naar buiten. Dit principe wordt benut in ‘ademende’ waterdichte jassen. Dunne laagjes kunststof zorgen hiervoor. Deze membranen (vliezen) of coatings worden op verschillende manieren op de buitenste stof aangebracht. De oorspronkelijke manier van uitvinder Gore (Gore-tex) werkt met een vooraf gefabriceerde dunne laag (membraan) die tegen de buitenstof wordt aangeplakt (lamineren). Een (goedkopere) variant is om het ademende materiaal direct op de buitenste laag aan te brengen door spuiten of rollen. Zo krijgt de dragende stof een coating. Iedere fabrikant heeft in de loop der jaren zo zijn eigen materialen en verwerkingsmethode ontwikkeld. In de werkkleding gebruikt het buitensportmerk Helly Hansen het membraan HellyTech. Gerenommeerde fabrikanten van werkkleding als KLM en HaVeP hebben inmiddels

 

een eigen lijn ventilerende buitenwerkkleding.

 

 

Vroeger’ bestaat nog steeds. Jaap van Leur laat werkkleding zien die verdacht veel weg heeft van oude doorwerkpakken.

 

Dat is deels schijn: in sommige jassen en broeken zitten toch nog ventilerende lagen verborgen.

 

Maar het leeuwendeel van de verkochte kleding is nog altijd van katoen, al dan niet in een samenstelling met polyester.

 

‘Onder normale droge omstandigheden zijn die geavanceerde spullen niet nodig. Mengweefsels van katoen en polyester zijn door hun manier van weven heel ademend’, nuanceert hij het belang van ingewikkeld textiel.

 

‘Als het niet regent, is er niets aan de hand. Omdat het materiaal zo lek is als een mandje, kan het transpiratievocht gemakkelijk naar buiten.’

 

Van Leur wil over de ademende eigenschappen van hightech kleding graag een hardnekkig misverstand uit de weg ruimen.

 

‘Dat je er nooit meer een natte rug in zou krijgen, is niet waar.

 

Wie hard werkt, zweet nu eenmaal veel. Daar kan geen ademende stof tegenop. Wel is het zo dat het vocht veel sneller weg kan. Vergeet ook niet dat het ademend effect alleen ontstaat in combinatie met de juiste onderlagen.’

 

Reageer op dit artikel