artikel

De VCA nieuwe stijl

Geen categorie

Uitgangspunt tijdens de besprekingen was een aantal wensen vanuit de petrochemie en vanuit de opdrachtnemers, in het bijzonder de bouw.

 

In de petrochemie is behoefte aan een betere aansluiting bij de VGM-ontwikkelingen binnen de bedrijven. De ontwikkelingen in het kader van de BRZO spelen daarin een rol. Aandachtspunten daarvan zijn betere borging van het systeem, meer commitment, beleving en cultuur met betrekking tot veiligheid en een betere invulling van verantwoordelijkheid van hoofd- naar onderaannemers. De aannemers van hun kant hebben behoefte aan meer maatwerk en het terugdringen van het te pas en te onpas eisen van VCA door onwetende opdrachtgevers.

 

Verder moet het systeem vooral praktisch blijven, meetbare verbeteringen brengen en een betere differentiatie van de eisen ten opzichte van de risico’s mogelijk maken. Een gezamenlijke wens is om in het certificatietraject de kwaliteit van auditing te verbeteren.

 

In de discussies zijn verschillende factoren besproken die invloed kunnen hebben op het VCA-systeem. Zoals een versterkte focus op kostenbesparing, efficiency en bureaucratie, een terugtredende overheid in het algemeen, maar in de praktijk niet bij BRZO-bedrijven (contractorveiligheid in de vergunningen, handhaving), terugtredende opdrachtgevers in de bouw (opdrachtgevers, ook de overheid, leggen de verantwoordelijkheden bij de uitvoerders) en de veranderingen in de arbeidsmarkt en het beroepsonderwijs.

 

Vanuit deze inventarisaties is het CCvD-VCA aan de slag gegaan om het systeem aan te passen aan de wensen van de verschillende doelgroepen. Verschillende hybride modellen passeerden de revue, vanuit de gedachte dat elke vraag in drie categorieen is onder te brengen:

 

1. maatregelen op de werkvloer;

 

2. systeemmaatregelen; en

 

3. verbetermechanismen.

 

Met de uiteindelijke conclusie dat het huidige model nog niet zo slecht is, is besloten de checklist met mustvragen en puntenvragen te handhaven. De VCA blijft dus wat het oorspronkelijk is, een checklist. Wel zal bij de vragen een aanduiding van de categorie (of categorieen) komen.

 

Ook inhoudelijk is het gelukt de verschillende partijen op een lijn te krijgen. Door het invoeren van een derde variant, de VCA Petrochemie. Redenen voor deze derde variant waren de ketenaansprakelijkheid, specifiek het borgen van de VCA-eisen op de werkvloer bij onderaanneming, de gestructureerde beoordeling en selectie van onderaanneming, inlening via een VCU-gecertificeerd uitzendbureau en het gedragsprogramma. Met de introductie van de VCA Petrochemie is het gelukt om alle eisen in een uniform systeem onder te brengen. De figuur maakt dit inzichtelijk.

 

Er is daarmee een sterke overlap van vragen van VCA*, VCA** naar VCA Petrochemie. Alle vragen zijn van toepassing, of als puntenvraag (VCA*) of als mustvraag (VCA Petrochemie). Daarmee kunnen VCA**-bedrijven zonder verplichting de ontwikkelinge in de petrochemie volgen.

 

VCA* = Eisen op de werkvloer

 

VCA** = VCA* + organisatie-eisen + puntenvragen

 

VCA Petrochemie = VCA** + (aantal van de puntenvragen = mustvragen)

 

Een ander belangrijk element in de nieuwe versie is om op de werkvloer voorafgaand aan het werk een Last Minute Risk Analysis (LMRA) of Start Werk Analyse uit te voeren. Dit is een integrale mustvraag.

 

Een belangrijke wijziging is het loslaten van de Incident Frequentie-eis. Binnen dit weinig dynamische systeem stopt de uitdaging als het doel eenmaal bereikt is, het beinvloedt een zorgvuldige rapportage en de doelstelling is te weinig uitdagend. Nu is er een inspanningsverplichting ingebouwd zonder generieke eis. Wel blijft de rapportageverplichting.

 

VCA was en is bedoeld voor aannemersbedrijven die werkzaamheden met verhoogd risico uitvoeren. Denk daarbij aan werktuigbouwkundige activiteiten, elektrotechniek en procesbesturing, civiele techniek en bouwkunde, sloopwerkzaamheden, algemeen technische diensten als steigerbouw, isolatie, industrieel reinigen, stralen, conserveren, schilderen en verticaal transport. Wanneer welk VCA-certificaat in de petrochemie van toepassing is, maakt het schema duidelijk.

 

Niet elke aannemer werkzaam in de petrochemie hoeft dus het VCA Petrochemie-certificaat te hebben. Het gaat vooral om die bedrijven die met onderaanneming werken en grotere, complexe projecten onder handen hebben. Vaak zullen deze aannemersbedrijven een aantal van de nieuwe VCA-eisen al hebben ingevuld.

 

Een bedrijf van een zzp’er of meerdere zzp’ers kan niet VCA-gecertificeerd worden. Als een VCA-gecertificeerd bedrijf zzp’ers inzet, dient het bedrijf te borgen dat de zzp’er een eigen VGM-RIE heeft, voldoende is gekwalificeerd (VCA-VOL en zo nodig GORW-kwalificatie), zijn gereedschappen zijn gekeurd conform de VCA-eisen en dat hij/zij aangestuurd wordt als een inleenkracht.

 

Naast de besproken update van de VCA is vorig jaar de VGM Checklist Opdrachtgevers (VCO) uitgebracht. De VCO heeft betrekking op het VGM-beheersysteem van de opdrachtgever voor de bij de opdrachtgever werkzame aannemers en hun medewerkers. Van opdrachtgevers die hun aannemers de verplichting van VCA-certificatie opleggen, mag men verwachten dat zij zelf een VGM-beheersysteem hanteren dat minimaal overeenkomt met de uitgangspunten van VCA en dat voldoet aan de eisen zoals vastgelegd in de VCO. Enkele bedrijven zijn al gecertificeerd voor dit systeem.

 

Het CCvD-VCA werkt in het certificeringtraject voortdurend aan verbeteringen, samen met de VOC (Vereniging Overleg Certificatieinstellingen) en RvA (Raad voor Accreditatie). Los daarvan zijn in de nieuwe VCA een aantal veranderingen aangebracht die betrekking hebben op de grootte van het te certificeren bedrijf (bedrijf met meerdere vestigingen) en de inpassing van de nieuwe certificatienorm ISO 17021 (klachtenprocedure en splitsing auditstappen).

 

Rapportage van de auditbevindingen moet naar de mening van het CCvD-VCA transparant zijn voor de klant. Naast de standaardgegevens moet de auditor straks ook van een aantal aangeduide minimumeisen, doelstellingenvragen en hoofdstukken een beoordeling en onderbouwing van de bevindingen geven. De huidige onderbouwing van alle minimumeisen vervalt daarmee.

 

De nieuwe VCA-norm van augustus zal de gebruikelijke overgangsregeling van zes maanden kennen. Voor aannemersbedrijven die volgens VCA Petrochemie willen gaan certificeren zal de VNCI (Vereniging Nederlandse Chemische Industrie) met een aparte introductieperiode en overgangsregeling komen. Dit biedt voldoende tijd om een aantal nieuwe elementen van de VCA Petrochemie te ontwikkelen en te introduceren.

 

Directe opdrachtnemer

 

Werkzaamheden in de petrochemie

 

– Monodisciplinair

 

– Multidisciplinair

 

– Multidisciplinair

 

– Routinematig

 

– Niet enkel routinematig

 

– Niet routinematig

 

– Weinig complex

 

– Redelijk complex

 

– Complex

 

– Beperkte omvang

 

– Behoorlijke omvang

 

– Groot

 

Geen inschakeling onderaannemers

 

VCA*

 

VCA**

 

Met inschakeling van onderaannemers

 

VCA**

 

VCA**

 

VCA Petrochemie

 

Hoofdcontractor

 

VCA Petrochemie

 

VCA Petrochemie

 

 

Reageer op dit artikel