artikel

Doet scheiden vrouwen lijden?

Geen categorie

Tijd voor wat nuanceringen. Want niet alle gescheiden vrouwen wentelen zich in schuldgevoel en slachtofferschap. Kijk naar de TNO-cijfers, naar de tabel waarin de werknemers zijn uitgesplitst naar salarisgroep.

 

Want geld maakt dan misschien niet gelukkig, het maakt in ieder geval gezonder. Welke groep je ook bekijkt man, vrouw, gescheiden, gehuwd of ongehuwd, steevast geldt: hoe hoger het jaarsalaris, hoe lager het verzuim.

 

Vergelijk de vrouwen die onder de 30.000 euro zitten en hen met meer dan 50.000: de eerste groep heeft in het jaar van de scheiding een verzuim van 10,1 procent, de ander houdt de schade beperkt tot 6,9.

 

Volgens Van der Laan geeft geld gewoon meer mogelijkheden. ‘Ik heb in de zorg gewerkt voor mensen met karige salarissen, en ook voor topambtenaren in de hogere schalen. Dan zie je grote verschillen. Bij de lagere functies komen er allerlei problemen bij: een schuld bij Wehkamp, een man die het huis niet uit wil. Daardoor voelen ze zich nog machtelozer: er is geen uitweg meer. Mensen in de hoogste regionen hebben alleen de pijn van de scheiding, niet minder maar ook niet meer.’

 

Maar dat is niet het enige verschil. Ook opvoeding speelt een rol, en opleiding.

 

‘Ik heb eens een hoofd communicatie meegemaakt die op een dag gewoon bij me aanklopte. ‘Ik zit niet lekker in mijn re latie.

 

Kan ik niet eens met je praten?’ Zo iemand heeft een goed ontwikkeld analytisch vermogen; en misschien heeft ze ook eens een cursus zelfverwezenlijking gevolgd. Die herkent de problemen en besluit er snel iets aan te doen, in de preventiefase. Terwijl de lager opgeleiden zich vaak al zes of zeven keer hebben ziekgemeld en nu langdurig thuis zitten. Ze hebben minder over zichzelf nagedacht, weten minder wat ze willen. En dus trekken ze minder snel aan de bel.’

 

We bladeren verder door het TNO-rapport en stuiten op de tabel met niet-westerse allochtonen. Op het eerste gezicht wijkt die nauwelijks af van het gemiddelde. Natuurlijk, het ziekteverzuim ligt hier hoger, maar dat is logisch. Want helaas bewegen deze mensen zich maar zelden in topdepartementen of

 

raden van bestuur; ze zitten meestal onder de 30.000 euro per jaar. En dat de gescheiden allochtone vrouw wat hoger scoort dan haar Nederlandse lotgenoot, ook dat lijkt logisch:

 

een scheiding zal in deze cultuur ongetwijfeld leiden tot grotere emotionele gevolgen.

 

Maar die laatste aanname klopt niet altijd. ‘Integendeel’, zegt Van der Laan. ‘Die allochtone vrouwen benaderden hun scheiding vaak veel rationeler. ‘Hij is geen goede man voor mij. Dus ik moet hem niet meer.’ Dat zit er daar diep in:

 

een man moet voor zijn gezin zorgen. Doet hij dat niet, dan is het klaar, dan kan hij gaan.’

 

Toch komen deze vrouwen in de knoei, met de financien, met het vinden van de juiste instanties. ‘Je moet je voorstellen: die mensen zitten bij een woningbouwvereniging en horen dat ze niet voldoende punten hebben.

 

Wat betekent dat? Wat moeten ze eraan doen? Of ze willen de studiefinanciering van hun kinderen regelen. Vroeger – nu praat ik over 25 jaar geleden – deden wij dat, de bedrijfshulpverleners, maar nu moeten wij die vrouwen doorverwijzen naar sites van instanties.

 

Daar moeten ze allerlei wachtwoorden

 

gaan intypen. En dan krijgen ze hoofdpijn.’

 

Vervolgens is de drempel om zich ziek te melden erg laag. ‘Ze vinden dat ze het recht hebben om dat te regelen. En vaak kan het ook moeilijk op een andere manier. Iemand in schaal 14 heeft meer flexibiliteit. Zij kan eens een ochtend uittrekken om alles goed uit te zoeken en na te bellen. Of ze laat het doen door haar secretaresse.’

 

Geamputeerd. Zoals gezegd, Van der Laan hoort dit woord vaak. En het vaakst uit de mond van oudere vrouwen. Ook in het TNOonderzoek zie je dat terug: vrouwen boven de vijftig in het eerste jaar van hun scheiding verzuimen het meest. Hun percentage bereikt een hoogte van maar liefst 12,5 procent.

 

Van der Laan is niet verbaasd. ‘Je moet rekenen: die mensen zijn soms al zo’n 25 a 3 jaar getrouwd. Die hechten aan zekerheid. Natuurlijk, ze weten al een tijd dat het niet gaat met hun huwelijk, maar om dan uit elkaar te gaan… Wat zal de omgeving daarvan zeggen?

 

Bovendien: de moeders van deze vrouwen ontleenden hun hele identiteit hieruit dat ze goed waren voor anderen. Daar hebben die dochters natuurlijk een restje van meegenomen.

 

Na zo’n scheiding voelen ze zich… ik kan het niet anders zeggen: geamputeerd.’

 

Ten slotte een tip voor werkgevers die op veilig spelen. Ze zouden alleen autochtone mannen kunnen aannemen die niet van plan zijn ooit te trouwen. Want dan werkt de statistiek in hun voordeel: deze werknemers verzuimen gemiddeld minder dan 2 procent. Maar er is een voorwaarde: een bedrijf moet ze dan ook meer betalen dan 50.000 euro per jaar.

 

Info Voor het TNO-onderzoek, zie http://www.tno.nl/downloads/ARB-rapport-SEP-09071.pdf

 

 

Geslacht, bruto jaarsalaris en ziekteverzuim (%) in 2002-2005 (scheiding in 2003)

 

Man

 

Salarisklasse

 

Aantal

 

2002

 

2003

 

2004

 

2005

 

<30.000 Euro

 

[N=4.874]

 

8,9%

 

9,0%

 

7,0%

 

7,1%

 

30.000 tot 40,000 Euro

 

[N=2.866]

 

7,0%

 

7,9%

 

6,4%

 

7,0%

 

40.000 tot 50.000 Euro

 

[N=1.289]

 

5,7%

 

5,4%

 

4,7%

 

4,9%

 

50.000 Euro en meer

 

[N=1.306]

 

3,7%

 

3,9%

 

3,1%

 

3,4%

 

 

 

Vrouw

 

Salarisklasse

 

Aantal

 

2002

 

2003

 

2004

 

2005

 

<30.000 Euro

 

[N=8.150]

 

8,4%

 

9,9%

 

7,7%

 

7,7%

 

30.000 tot 40,000 Euro

 

[N=722]

 

7,1%

 

11,2%

 

8,8%

 

8,0%

 

40.000 tot 50.000 Euro

 

[N=220]

 

6,2%

 

7,5%

 

5,8%

 

6,1%

 

50.000 Euro en meer

 

[N=133]

 

5,0%

 

7,0%

 

6,0%

 

4,6%

 

 

(Bron: GBA en NVS, eigen berekeningen TNO)

 

De tabel laat zien dat scheiden tot meer verzuim leidt en dat dit eff ect groter is bij vrouwen dan bij mannen. Ook toont de tabel dat een lager bruto jaarloon samengaat met een hoger ziekteverzuim en dat geldt ook bij een echtscheiding. Op een uitzondering na is het verzuim in 2003, het jaar van scheiding, het hoogst.

 

Reageer op dit artikel