artikel

Een ongeluk bij een ongeluk

Geen categorie

De bonus waar hij over spreekt, is bedoeld om Diolen ongevallenvrij te krijgen. Het bedrijf produceert polyester garens, en daarbij kan er meer misgaan dan alleen een val van de trap. Zo liep een medewerker begin dit jaar een stevige brandwond op toen zijn hand in aan-raking kwam met gesmolten plastic, en dat was een van de vier incidenten van 2007. Zoals gezegd: de bonus moet dit voorkomen. Hij werkt aldus. Iedere werknemer krijgt ieder kwartaal honderd euro als er geen ernstig ongeval plaatsvindt. Dat wil zeggen: een ongeval waarbij het slachtoffer de volgende dag moet verzuimen. De teller is pas gaan lopen in april – toen werd de maatregel opgenomen in de cao – en dus is het bed rag nog niet uitgekeerd. Maar de voortekenen zijn gunstig, verzekertTierie: tot nu toe hebben de 520 medewerkers de nul weten vast te houden.

 

Er lijkt een bedenkelijk kantje te zitten aan Tierie’s idee. Want een ongeluk – de naam zegt het al- is niet iets waar mensen voor kiezen. Is het niet een beetje flauw om de ongelukkige ook nog eens een bonus af te nemen? Tierie ziet het anders. ‘Als we het over ziekteverzuim hebben, ben ik het met je eens. Ziekte overkomt je, dus aanwezigheidsprikkels, daar geloof ik niet in. Maar een ongeval in een bedrijf is bijna altijd het gevolg van menselijk falen: iemand werkt te haastig, machines zijn niet goed afgesteld, dat soort dingen. Dat kun je wel degelijk bijsturen’.

 

Maar waarom dan een collectieve bonus? als een medewerker brokken maakt, lopen honderden mensen hun honderd euro mis. Leidt dat niet tot scheve gezichten?

 

Tierie heeft er geen problemen mee. ‘Stel jij krijgt een ongeluk met een machine. Is dat dan alleen jouw schuld? Ja, het kan natuurlijk zijn dat je haast had, en zo snel mogelijk naar de kantine wilde. Maar dat hoeft niet. Misschien heeft je collega een beschermkap verwijderd. Misschien zat een ander verkeerd aan de knoppen te draaien. En misschien lag het meer aan de supervisor, en heeft die verzuimd om je de gebruiksaanwijzing te laten lezen. Zelfs een schoonmaker kan een rol spelen bij ongelukken: als die de vloer niet goed schrobt, kan jij opeens uitglijden’.

 

Om misverstanden te voorkomen: dit zijn hypothetische gevallen. Toen Tierie eind vorig jaar in dienst kwam, trof hij juist een bedrijf aan met een hoge veiligheidsstandaard. ‘Ja, toen al scoorden we tussen de 8 en de 9. Maar er was een minpuntje: mensen wilden een hoge productie draaien en verloren de veiligheid af en toe uit het oog. Een productiemedewerker die snel even die storing wil oplossen zonder de machine uit te zetten; want dan ligt de productie niet stil. Of die salesmanager die in een dag op en neer wil rijden naar Duitsland; dan spaart hij een hotel uit. Ja, het is allemaal heel loyaal, maar iets te loyaal. Veiligheid komt op de eerste plaats: Denkt Tierie dat hij dit soort gedrag kan bijsturen alleen door honderd euro per kwartaal? Nee, dat denkt hij niet. ‘Je moet die bonus zien als een onderdeel van ons veiligheidsbeleid.

 

Daar bovenop besteden we steeds meer aandacht aan trainingen. We koppelen de bonussen van de senior-managers aan veiligheid, en we organiseren externe audits. Bovendien loop ik regelmatig door de fabriek om te zien of er nog iets te verbeteren valt’.

 

Klinkt goed. Waarom is die bonus dan nog nodig? Tierie ziet drie voordelen: ‘Ten eerste brengen we de medewerker de boodschap: jij bent ons veel waard. Natuurlijk, honderd euro is niet veel; het is meer een aardigheidje met een symbolische waarde. Maar vergeet niet, we hebben hier 520 medewerkers en er zitten vier kwartalen in een jaar. Dus we praten toch over een paar ton’.

 

Daarnaast denkt Tierie dat de bonus zijn mensen aan het nadenken zet. ‘Dan hebben we het niet in de eerste plaats over de medewerkers die dag in dag uit bij draaiende machines staan. Die krijgen regelmatig te horen dat ze voorzichtig moeten zijn. Het gaat ook over mensen in magazijnen, in depots en op kantoor. Ook daar willen dat veiligheidsbewustzijn ontwikkelen’.

 

Ten slotte wijst hij weer op die sociaIe controle.

 

‘Ik noem het liever interactie. als jij nu een keilbout van het bordes schopt, zullen je collega’s je daar eerder op aanspreken. En als er een ongeval plaatsvindt – hoe onschuldig ook – zal iedereen willen weten hoe dat kwam. Nee, ik geloof niet dat het om het geld gaat. Mensen zijn gewoon meer met veiligheid bezig’.

 

Tijdens de cao-onderhandelingen hebben de bonden ingestemd met Tierie’s idee, in ruil voor andere zaken. Van harte ging dat niet. Jan Warning, hoofd arbobeleid van FNV Bondgenoten, waarschuwt in Trouw dat mensen door zo’n bonus een ongeval stil zouden kunnen houden en zich niet meer melden bij de Eerste Hulp of een ziekenhuis’.

 

Tierie ziet het niet voor zich. ‘Nogmaals: die bonus komt alleen te vervallen als een medewerker een ernstig ongeluk krijgt. Dus niet iemand die met een hamer op zijn duim slaat, maar bijvoorbeeld een hand die beklemd raakt in een machine. Zo’n werknemer is niet in staat om de volgende dag naar het werk te gaan, of hij wil of niet’.

 

Maar zullen de collega’s geen druk uitoefenen om het slachtoffer weer aan het werk te krijgen? Uitgesloten, roept Tierie. ‘Ik den k dat ze eerder willen weten hoe zoiets heeft kunnen gebeuren. Bovendien: zo’n jongen gaat heus niet aan de slag als zijn toestand dat niet toelaat. Er is er maar een die daarover beslist: de arts in het ziekenhuis’.

 

Reageer op dit artikel