artikel

Eerste hulp bij RSI

Geen categorie

De cursus is bedoeld voor werknemers in de uitgeverijbranche die de rol van RSI-consulent op zich willen nemen. In de praktijk varieert dit van arbocoordinatoren of P&O ’ers die binnen de organisatie actief voorlichting willen gaan geven, tot mensen van de redactie die vraagbaak over RSI willen zijn voor collega ’s. ‘Zeker kleine uitgeverijen hebben niet altijd de deskundigheid in huis om voldoende aan RSI-preventie te kunnen doen, ’ vertelt Anneliese Smoorenburg, projectcoordinator van het Arboconvenant Uitgeverijbedrijf. ‘Voor een werkplekonderzoek moeten zij de arbodienst inschakelen.

 

Met een RSI-consulent in de organisatie heeft een uitgeverij ‘eerste hulp bij RSI ’ in huis. . ’ Voor grote uitgeverijen is het interessant op iedere redactie een aanspreekpunt te hebben voor klachten en vragen over RSI. ‘Ook dan biedt deze cursus uitkomst. ’ Maar volgens de projectcoordinator kleven er meer voordelen aan de inzet van een RSI-consulent. Deze kent het reilen en zeilen binnen de organisatie en kan dus oplossingen afstemmen op de mogelijkheden. Ook helpt zijn komst het bewustzijn voor de risico ’s van RSI toenemen. Medewerkers blijven alerter op de risico ’s van RSI en krijgen realistische en haalbare oplossingen aangereikt. Bovendien geeft het bedrijf het signaal af dat het problemen serieus neemt. ‘Zowel naar het management als naar de collega ’s werkt het dus positief, ’ aldus Smoorenburg.

 

De cursus RSI-consulent duurt vier dagdelen, verspreid over twee dagen. Vhp ergonomie heeft bewust gekozen voor een balans tussen inhoud (basiskennis over RSI en ergonomie)en vaardigheden (gesprekken oefenen). ‘Natuurlijk moet de RSI- consulent voldoende weten over het ontstaan en het voorkomen van RSI ’, vertelt Peter Voskamp, senioradviseur bij vhp ergonomie. ‘In de praktijk wordt echter een behoorlijk beroep gedaan op gespreks-en communicatievaardigheden. De RSI- consulent heeft tenslotte als belangrijkste opdracht te helpen voorkomen dat gezonde werknemers RSI krijgen. De consulent moet in staat zijn voorlichting te geven en zijn collega ’s te adviseren op dit terrein. Dit wordt geoefend met simulatiegesprekken. ’

 

Vhp ergonomie heeft de cursus RSI-consulent duidelijk afgebakend tot preventie van RSI. ‘Deelnemers leren waar hun grenzen liggen als RSI-consulent. Op het moment dat collega ’s pijnklachten hebben en er dus sprake kan zijn van RSI, moeten deze behandeld worden. Dan verwijst de consulent door naar de juiste persoon, meestal de bedrijfsarts ’, aldus Voskamp. Dit heeft ook invloed op de kennis van hulpmiddelen. ‘Onze deelnemers kennen de in ’s en out ’s van een aantal basishulpmiddelen die helpen RSI te voorkomen. Denk bijvoorbeeld aan documenthouders of voetenbankjes voor een goede houding. ’ RSI manifesteert zich echter bij iedereen anders. ‘Bij specifieke klachten passen specifieke hulpmiddelen. De RSI-consulent kan en mag geen hulpmiddelen aanraden om pijn te bestrijden. Hiertoe dient hij een deskundige in te schakelen. ’

 

Dankzij zogenaamde ‘terugkomdagen ’, waar de deelnemers na afloop van de cursus bij elkaar komen en hun ervaringen uitwisselen, kwam vhp ergonomie er achter dat de deelnemers in de praktijk van de eigen organisatie verschillende rollen – soms tegelijkertijd – innemen. . De ene deelnemer stelt zich op als vraagbaak op het terrein van RSI en nodigt collega ’s uit langs te komen als zij iets willen weten. Een ander gaat actief afdelingen langs om RSI-voorlichting te geven aan groepen collega ’s.

 

Een derde loopt rond en signaleert en bespreekt knelpunten, zowel met collega ’s als met de betrokken leidinggevende. Peter Voskamp: ‘Je kunt je voorstellen dat dit heel verschillende vaardigheden vereist. Wij hebben uiteindelijk zes rollen geidentificeerd die in het begin van de cursus aan de deelnemers worden voorgelegd. Tussen de twee cursusdagen in kunnen de deelnemers nadenken over de rol die zij willen en kunnen innemen, en dit bespreken met hun leidinggevende. In de tweede cursusdag gaan wij hier nader op in. ’

 

Deelnemers leren hiermee dat de rol(len)expliciet moet(en)zijn. Zo zal een RSI-consulent geen uitspraken doen over het kantoormeubilair wanneer hij niet de bevoegdheid en het budget heeft om verbeteringen door te voeren. Een expliciete rol vraagt om een goede afstemming met de leidinggevende en met de personeelsvertegenwoordiging. Ook moet de rol gecommuniceerd worden naar de collega ’s. Peter Voskamp benadrukt dit: ‘Het is belangrijk dat collega ’s de juiste verwachtingen hebben van de RSI-consulent. ’ Naar aanleiding van de ervaringen van deelnemers in de praktijk, speelt vhp met het idee om de RSI-consulent ook een adviserende rol richting leidinggevenden te laten innemen. Totnogtoe was de cursus sterk op de collega ’s gericht. Wellicht komt hiervoor een verdiepingscursus, vooral bedoeld voor RSI-consulenten met een P&O-achtergrond.

 

Als de cursus afgelopen is, gaat de cursist met zijn nieuw verworven kennis terug naar de eigen organisatie. Op welke manier vervult hij de rol van RSI-consulent in de praktijk? Bert Verhoeven van Uitgeverij Malmberg vertelt: ‘De meeste vragen gaan over werkplekinrichting, fysieke werkhouding en hulpmiddelen, dus daar kan ik mee overweg. Mijn rol is niet om in te grijpen bij problemen die te maken hebben met werkdruk of de organisatie van het werk. Op zo ’n moment moedig ik contact met de leidinggevende aan. De klachten bespreken is tenslotte het begin. ’

 

Wordt de RSI-consulent niet overspoeld met vragen waardoor hij zijn ‘gewone ’ werk niet meer kan doen? Verhoeven: ‘Toen ik mijn collega ’s liet weten dat ik officieel RSI-consulent was, kwam er in eerste instantie veel respons. Nu wordt dat minder. Soms heb je twee of drie gesprekken in een week, andere weken helemaal geen. Ik geeft toe dat in een organisatie als Malmberg, waar zo ’n driehonderd mensen werken, eigenlijk minimaal drie RSI-consulenten nodig zijn om iedereen te kunnen bedienen. ’

 

De cursus RSI-consulent maakt onderdeel uit van de ‘Aanpak RSI ’ van het Arboconvenant Uitgeverijbedrijf (Gezond Uitgeven! ). Voor de Aanpak RSI zijn naast diverse checklists ook pauzesoftware en een Quick Scan RSI en werkdruk beschikbaar. Daarnaast biedt Gezond Uitgeven! een training verzuimmanagement voor leidinggevenden in het uitgeverijbedrijf aan. ‘Het is jammer dat de cursussen nog niet veel aftrek vinden binnen de uitgeverijwereld ’, vertelt Anneliese Smoorenburg. ‘Dit heeft enerzijds te maken met de kosten. Het grootste bezwaar lijkt echter te liggen in de tijdsinvestering. Twee dagen iemand moeten missen vanwege een cursus is voor veel uitgeverijen, met name de kleinere, geen aantrekkelijke optie. ’ De voordelen van de cursus worden voortdurend benadrukt. ‘Natuurlijk vraagt het om een investering. Maar als je de kosten van verzuim er naast legt, is het snel terug verdiend. Een RSI-consulent in de organisatie werkt preventief en bespaart op de lange termijn veel geld. ’

 

In de praktijk vervult de RSI-consulent een of meerdere rollen in de organisatie. Het is belangrijk dat de RSI-consulent zijn leidinggevende en collega ’s laat weten welke rol(len)gekozen is (zijn). Vhp ergonomie onderscheidt er zes:

 

Vraagbaak voor collega ’s: in deze rol is de RSI-consulent beschikbaar om vragen van collega ’s ver RSI en werkdruk te beantwoorden.

 

Voorlichter: hierbij geeft de RSI-consulent zelf actief voorlichting aan zijn collega ’s (individueel of in groepsverband)over het ontstaan van en oplossingen voor RSI en werkdruk.

 

Adviseur bij werkplekinstelling: in deze rol helpt de RSI-consulent collega ’s om hun werkplek goed in te stellen en te gebruiken.

 

Signaleerder: hierbij signaleert de RSI-consulent knelpunten in de werkplekinstelling, werktechniek of het gebruik van hulpmiddelen door collega ’s en geeft adviezen hoe deze knelpunten kunnen worden opgelost.

 

RSI-coordinator: in deze rol ontwerpt de RSI-consulent het RSI-beleid als onderdeel van het P&O beleid. Ook draagt hij zorg voor de coordinatie van de uitvoering van dit beleid.

 

Onderzoeker: in deze rol voert de RSI-consulent met behulp van checklists of interviews onderzoek uit naar knelpunten en biedt hij eventueel ook oplossingen voor RSI en werkdruk in de organisatie.

 

Meer informatie over het Gezond Uitgeven! en de cursus RSI-consulent is te vinden op www. gezonduitgeven. nl. Meer informatie over vhp Ergonomie vindt u op www. vhp-ergonomie. nl

 

Reageer op dit artikel