artikel

HOUDT MAATWERK VOOR BHV OOK PREVENTIE IN?

Geen categorie

Bedrijfshulpverlening is maatwerk. Ieder gebouw is anders, iedere organisatie is anders, de risico’s verschillen en zelfs de cultuur van een bedrijf is mede bepalend voor de bhv. Met de laatste wetswijziging van het Arbobesluit zal de bhv nog strakker moeten aansluiten op de RIE.

 

Maar wat houdt dat in? Dat is het verraderlijke van het woord ‘maatwerk’. Als er iets is waar je geen afspraken over kan of wil maken, is het wel over maatwerk. Want dat vult iedereen op zijn eigen manier in. Begrijpelijk. ‘Maatwerk’ en ‘eenduidige afspraken’ zijn immers moeilijk te combineren begrippen. Toch moet dat mogelijk zijn, zonder het maatwerk aan banden te leggen.

 

Om inzicht te krijgen in het ‘hoe’ en het ‘waarom’ van maatwerk, bekijk je de relatie tussen de bhv en de RIE. Omdat ook de RIE inmiddels een containerbegrip is geworden, splitsen we die in een RI en een RE. Het inventariseren van de risico’s (RI) is maatwerk, maar nog niet voor de bhv. Dit is de taak van de werkgever (of preventiemedewerker). Ook het evalueren van de risico’s (RE) is maatwerk, waarbij de werkgever zorgt voor alle mogelijke en haalbare preventieve maatregelen.

 

Met de bhv maakt de werkgever dan vervolgens een inschatting van de resterende risico’s. Hoe groot is de kans dat het alsnog misgaat, wat zijn daarvan de verwachte gevolgen en welke maatregelen moet de bhv nemen om die gevolgen zo veel mogelijk te beperken?

 

Zo moet – volgens mij – de Arbeidsomstandighedenwet (art. 15 lid 2 onder b) worden uitgelegd.

 

Een voorbeeld. Iemand kan onwel worden bij het werken op hoogte. Dan heb je aanvullende reddingsmiddelen en technieken nodig. Hangend aan een valgordel is een slachtoff er niet te stabiliseren en als het langer duurt dan enkele minuten, kan hij zodanig letsel oplopen dat hij daaraan bezwijkt. Met goede toegangswegen en reddingsprocedures kan de bhv effi cient te werk gaan. Zonder voorafgaand overleg is dat haast ondenkbaar.

 

Daarnaast zijn er algemene risico’s. Iemand kan een hartaanval krijgen in een kantoor of in een laboratorium.

 

Voor de reanimatie maakt het niet uit waar.

 

Maar verder zijn de meeste risico’s voor de bedrijfshulpverlening wel gebouwspecifi ek. Hoe sneller de bedrijfshulpverleners bij het incident zijn, des te eff ectiever de inzet. Om snel en goed georganiseerd ter plaatse te komen, moet de bhv-organisatie rekening houden met de aard, de functie en de grootte van het gebouw of de gebouwen.

 

Het begrip ‘maatwerk’ wordt niet alleen door werkgevers en bhv’ers verschillend uitgelegd, maar ook door opleiders en adviseurs. Sommigen interpreteren het begrip ‘maatwerk’ zo dat je voor ieder risico aparte capaciteiten nodig hebt. Dit betekent dat je voor ieder risico de bhv-opleiding aanpast. Het voordeel ervan is dat de bhv’ers weten wat ze naast de generieke risico’s van brand, hartfalen en struikelen nog meer kunnen verwachten. Een ander voordeel is dat de werkgever ziet waarvoor de bhv’ers zijn opgeleid en dat de kosten voor die opleiding verantwoord zijn, gezien de aansluiting bij de bekende bedrijfsrisico’s. Het nadeel is dat de kennis oppervlakkig is en dat je niet zonder meer inzicht krijgt in de materie. Je leert een aantal trucjes. Dat is niet fout, maar je loopt eerder de kans dat je die trucjes vergeet dan wanneer je de vereiste kennis en ervaring meer systematisch opbouwt.

 

Er zijn andere opleiders die de verschillen in risico’s globaal houden. De bedrijfshulpverlening kan in noodsituaties altijd optreden. Het gaat er immers om dat je weet hoe je een incident aanpakt gedurende de overbruggingstijd totdat de professionele hulp ter plaatse is. Dit betekent dat de bhv’er meer algemeen wordt opgeleid. Hij of zij leert dan wellicht zaken die direct in het werk toepasbaar zijn.

 

En de opleiding kost misschien iets meer tijd dan wanneer je alleen de hoogstnoodzakelijke trucjes leert. Maar tegenover deze nadelen staat het voordeel van meer inzicht, waardoor de kennis minder snel erodeert. Verder kan een breed georienteerde bhv’er functioneel de risicoscenario’s schetsen op basis van een actuele RIE.

 

Een bijkomend voordeel is dat de bhv’er ook in een nieuwe werkkring gemakkelijk in de bhvorganisatie kan worden opgenomen.

 

Critici zien bij de laatste benadering de maatwerkgedachte al ondersneeuwen. Dat is begrijpelijk. Hoe past een algemeen en breed georienteerde bedrijfshulpverlening in het plaatje van de specifi eke risico’s en de benodigde veiligheidsmaatregelen?

 

Uiteindelijk zal de werkgever alle kosten en baten moeten afwegen. Dat is ook maatwerk, in dit geval voor de werkgever. Het maatwerk voor de bhv begint wanneer alle preventieve maatregelen genomen zijn. Dat is het bhv-plan dat resulteert in de bhv-organisatie. Van belang is dat niet alleen de bhv-coordinator of het hoofd bhv goed op de hoogte is, maar ook de andere bedrijfshulpverleners.

 

Want het is mogelijk dat bij afwezigheid van leidinggevenden zich een noodsituatie voordoet. Dan moeten de andere bhv’ers zelfstandig kunnen handelen, zodat er na een melding geen kostbare tijd verloren gaat.

 

Er zijn dus verschillen in de benadering van ‘maatwerk’.

 

Aan de ene kant zie je het maatwerk in de risicoscenario’s met een gerichte, maar beperkte bhv-inzet. Aan de andere kant zie je dat het maatwerk in de bhv-organisatie gepaard gaat met een breder georienteerde bhv-inzet. Dit is van belang voor het bepalen van de verwachte capaciteiten en de inzet van de bedrijfshulpverlening

 

Lezers mogen reageren. Bij voldoende reacties komen in het volgende nummer de lezers aan bod.

 

Reageer op dit artikel