artikel

Lekker laten zitten

Geen categorie

Dit toenemende gebruik maakt het interessant de efficientie van het werken met tilliften kritisch te bekijken. Wat blijkt? De tijd die het kost om de tilband (‘sling’) onder of achter de client te brengen en na afloop weer te verwijderen, bepaalt voor een belangrijk deel de totale tijd die nodig is voor een transfer met een tillift. Het niet meer hoeven aanbrengen of weghalen van tilbanden spaart dus tijd. Vanuit dit besef zijn recentelijk de speciale Verblijfstilbanden ontwikkeld. Daarmee is het mogelijk de client in en uit de (rol)stoel te tillen zonder de tilbanden weg te halen. Vandaar de naam ‘Verblijfstilbanden’: de client blijft na de transfer in de (rol)stoel op de tilband zitten.

 

De Solis Zorggroep uit Deventer onderzocht samen met bureau LOCOmotion of deze theorie in de praktijk klopt. Zij probeerden de Verblijfstilband drie maanden lang uit bij achttien clienten van het verpleeghuis PW Janssen te Deventer. Daaruit bleek ten eerste dat de lichamelijke belasting voor de zorgverleners afnam. Dat komt enerzijds omdat zij de banden niet in de (rol)stoel hoeven aan te brengen.

 

Dat scheelt gepruts in moeilijke houdingen. Anderzijds is ‘natillen’ minder nodig: de client zit in een keer goed in de stoel. Door de goede pasvorm van de tilband durven zorgverleners de transfer van de client door de lucht bovendien alleen uit te voeren.

 

Als tweede lijkt de inzet van de Verblijfstilbanden doorliggen (decubitus) te verminderen. Dat komt door de pasvorm (minder kans op plooien in het zitgedeelte), het feit dat de banden geen naden hebben in de zitzone en de samenstelling van de stof (stretchkatoen). Door dit laatste kan de band vocht opnemen. Daardoor blijft de huid droger en is er minder kans op verweking en dus op decubitus.

 

Zitten in een stoel is een minstens even grote risicofactor voor decubitus als het liggen in een bed. Het gewicht van het lichaam drukt namelijk bij zitten op een kleiner oppervlak. Dit ‘doorzitten’ is het beste te voorkomen door zo frequent mogelijk te verzitten. Clienten die met een tillift verplaatst worden, kunnen dat meestal niet meer zelf en dus moeten zorgverleners hen daarbij helpen. Omdat dit een heel gedoe is, gebeurt het in de praktijk weinig. Hulpverleners moeten de conventionele tilband immers aanbrengen en na het verzitten weer weghalen. Bij een Verblijfstilband is aanklikken voldoende en weghalen niet nodig. Daardoor is het aannemelijk dat de frequentie van verzitten met de tillift omhoog gaat en decubitus effectiever te voorkomen is.

 

Vervolgens hebben de Verblijfstilbanden niet alleen voordelen voor de zorgverleners, ook de clienten hebben er baat bij. In vergelijking met de traditionele tilbanden zijn ze comfortabeler, steviger en sluiten ze beter aan. Vooral psychogeriatrische clienten zijn rustiger en soms minder agressief tijdens de transfer. Bij de traditionele tilbanden zakt de client als het ware in een gat rondom de billen Dat kan beangstigend zijn. Bij de Verblijfstilbanden gebeurt dit niet.

 

Omdat een client op deze tilband blijft zitten, heeft iedereen een eigen exemplaar. Zo hoeven ze nooit op de tilband van een andere client te zitten en neemt de kans op kruisinfecties af.

 

Tot zover lijken de Verblijfstilbanden een ‘offer you can’t refuse’. Maar er zijn ook nadelen. Soms heeft de familie van de client moeite met het feit dat deze altijd op de (deels zichtbare) tilband zit. Verder vraagt het financieel om een investering: doordat de banden vrij veel vocht opnemen, moeten ze vaker in de was. En omdat ze niet in de wasdroger mogen, duurt drogen langer. Daarom heeft elke client drie exemplaren nodig: een in de was, een in de kast en een in gebruik.

 

Het Zorg Voor Beter programma (zie kader) besteedt specifieke aandacht aan arbeidsproductiviteit: hoe kunnen we in de komende jaren met minder mensen betere zorg leveren? Uit deze studie blijkt, uitgaande van een zorginstelling voor langdurige zorg met 150 bedden, een tijdwinst van 681 uur op jaarbasis. Omgezet in euro’s (door te bezuinigen op het aantal handen aan het bed) zouden de Verblijfstilbanden zichzelf in ongeveer een halfjaar terugverdienen. Veel interessanter is de winst in termen van kwaliteit van zorg: voorkomen van decubitus, verbeteren van het zitcomfort van de client en toename van de persoonlijke waardigheid en hygiene.

 

HET PROGRAMMA ZORG VOOR BETER

 

Het programma is een initiatief van het ministerie van VWS. Doel is om de zorg efficienter te maken. Dat is hard nodig, want de vergrijzing produceert meer bejaarde clienten – en ook de medewerker wordt steeds ouder. Belangrijk dus om het werk slimmer te organiseren, en te leren van bestaande ervaringen.

 

 

info: De Praktijkrichtlijnen zijn te vinden op www.ergocoaches.nl. Download het volledige onderzoeksrapport van LOCOmotion via www.locomotion.nu/pdffiles/rapport_verblijfstilbanden.pdf.

 

Reageer op dit artikel