artikel

Liever hatelijk dan hartelijk?

Geen categorie

Post dook de literatuur in, waar ze drie mogelijke verklaringen vond voor het ontdekte effect. Allereerst: soms zitten mensen niet te wachten op sociale steun. Post: ‘Uit Utrechts onderzoek bleek dat die steun negatief kon uitpakken, namelijk als mensen er geen behoefte aan hebben. Je moet goed beseffen dat er een verschil is tussen de intentie van de leidinggevende en de manier waarop mensen zijn steun ervaren. Ik heb alleen gekeken naar dat laatste.’

 

Ook lijkt het waarschijnlijk dat de recente recessie er iets mee te maken heeft. In de jaren negentig gingen mensen juist eerder aan het werk bij een goede relatie met de baas. Maar toen de economie instortte veranderde dat.

 

Dat is niet zo vreemd, zegt Post. ‘Mensen worden daar voorzichtiger door. Ze bedenken zich wel tweemaal voor ze nog een dag thuis blijven. Dadelijk komt er een reorganisatie aan en dan staan ze op straat. Hoe slechter de relatie met de baas, hoe meer ze gaan aarzelen. Want als de leidinggevende regelmatig aan je bureau staat te blaffen, heb je toch al het gevoel dat je positie niet zeker is.’

 

Dan de derde verklaring: sommige chefs zijn juist te lief. ‘Leidinggevenden kunnen een sfeer creeren waarbij ze toestemming geven om ziek te blijven,’ zegt Post. ‘Neem het onderwijs. Ik heb het niet onderzocht, maar ik hoor van werknemers daar dat ze opdracht kregen om het rustig aan te doen: ‘blijf jij nog maar even thuis’. Ja, als de relatie met de baas zo goed is, zal een werknemer inderdaad niet snel terugkomen.’

 

Oke, misschien zijn de bevindingen van Post goed te verklaren, maar daarmee is de vraag van de reintegratie-experts niet beantwoord: moeten zij hun cursussen nu helemaal gaan omgooien? Nee, zegt Post gedecideerd. ‘Hoe zouden ze dat willen doen? Ze kunnen moeilijk gaan roepen dat hun cursisten de relatie met hun medewerkers moeten verpesten. Zelfs niet als het wetenschappelijk vast zou komen te staan dat ze dan sneller weer aan het werk gaan. Want je moet er niet aan denken wat een ongemotiveerde afdeling je dan krijgt. Die mensen komen alleen maar terug omdat jij ze hebt gedwongen.’ Post benadrukt bovendien dat er, wetenschappelijk gezien, nog helemaal niets vast staat. ‘Weet je: mijn promotieonderzoek ging in de eerste plaats over de relatie tussen werknemer en arbodienst. Dat hele verhaal over dat negatieve effect van die goede relatie met de baas, kwam er min of meer toevallig uitrollen. Het klopt wel, maar ik heb het niet uitgebreid onderzocht. Ik zou bijvoorbeeld niet weten welke van die drie verklaringen de juiste is.’

 

Een wankele basis dus voor een geheel vernieuwde cursus verzuimbegeleiding. En zeker geen reden om heftig te gaan schrappen in de Wet verbetering poortwachter, ook al stelt die de steun van de leidinggevende centraal.

 

‘Geen sprake van’, zegt Post. ‘Die wet die werkt; daar moet je niets aan veranderen. Hoogstens zou je op basis van mijn proefschrift toegespitst onderzoek kunnen doen, want elementen uit Poortwachter zouden mogelijk een negatief effect kunnen hebben. Ik zou het willen omkeren: bewijs maar eens dat de rol van de leidinggevende zo belangrijk is.’

 

Maaike Post promoveerde tot doctor in de Medische Wetenschappen aan de Universiteit van Groningen. De titel van haar proefschrift: ‘Return to work in the first year of sickness absence: an evaluation of the Gatekeeper Improvement Act’.

 

 

Reageer op dit artikel