artikel

Van galmbakken tot gymzalen

Geen categorie

Naar aanleiding van de resultaten van de tweede meting stelde Ardyn in 2004 een adviesrapport op, geheel volgens de arbeidshygienische strategie. De eerste maatregel was dan ook bronbestrijding. ‘Dat zou het verwijderen van de leerlingen betekenen.

 

De docenten vonden dat nog wel een aardig idee, maar praktisch is dat natuurlijk onmogelijk’, lacht Van der Horst.

 

Een andere optie was het beperken van de verblijfsduur in de zalen. ‘Dat zou erop neerkomen dat docenten nog maar zo’n twee uur per dag konden lesgeven. Dat was evenmin reeel.’ Ook het dragen van otoplastieken viel af. De schooldirectie wilde geen halve maatregelen en de leraren zelf waren er ook geen voorstander van. ‘Dat zou puur symptoombestrijding zijn geweest’, zegt Steur. ‘Mijn beroepsvereniging, de Koninklijke Vereniging van Leraren Lichamelijke Opvoeding, gaf ook aan dat het dragen van oordoppen nooit een definitieve maatregel kan zijn bij een geluidsbelasting zo hoog als die hier was.’ Schooldirectie en docenten waren het dus eens: er moest iets gebeuren om de geluidsbelasting aan te pakken. Maar wat?

 

Van der Horst startte zijn zoekactie op internet. Via de website www.stille-sportzaal.nl kwam hij eind 2004 uit bij Acour Lawaaibestrijding BV, een bedrijf dat adviseert over geluid op de werkplek, en ontwerpen en oplossingen levert. Uit het contact bleek dat dit bedrijf al eerder sportscholen, dans- en gymzalen had aangepakt.

 

Van der Horst: ‘Er werd me gevraagd wat de nagalmtijden van de gymzalen waren. Ik had geen flauw idee, want Ardyn had de blootstelling alleen in decibellen gemeten.’ De directeur operations gaf daarom opdracht om die nagalmtijden eens te laten meten. Die bleken, afhankelijk van de geluidsfrequentie (Hertz), tussen de 1,4 en 2,4 seconden te liggen. Jeroen Josephs, hoofd verkoop bij Acour: ‘Wil je de totale geluidsbelasting verminderen, dan moet je het reflecterend geluid reduceren, want dat is daar grotendeels bepalend voor de blootstelling in decibellen. Het probleem van Het Baken was dus vooral een nagalmprobleem.’

 

Aan de hand van de gemeten nagalmtijden en gegevens over de afwerkmaterialen van vloeren, wanden en plafonds berekende Acour met een computermodel de hoeveelheid geluidsabsorberend materiaal die in de gymzalen nodig was om de geluidsbelasting aan te pakken. Van der Horst: ‘Acour garandeerde me dat de nagalmtijd daarmee minimaal tot de norm van het Instituut Sport Accommodaties teruggebracht zou worden. Dat zag ik wel zitten.’

 

FIGUUR 3.

 

 

FIGUUR 4.

 

 

In de kerstvakantie van 2004 bracht Acour een groot aantal ‘grijze platen’ aan op de wanden van de gymzalen. Precies daar, waar dat volgens de berekening het meest effectief zou zijn. ‘De platen bestaan uit een glaswolkern met daarop een glasvezeldoek, gevat in wit gecoate stalen frames. Ze zijn speciaal ontwikkeld voor sportzalen en zijn stootbestendig, hygienisch en brandveilig’, aldus Josephs. ‘En het materiaal veroudert nauwelijks: het houdt jarenlang zijn geluiddempende effect.’

 

Normaal gesproken worden geluidsabsorberende platen in gymzalen bij voorkeur op plafonds aangebracht, omdat die het minst kwetsbaar zijn. Omdat er bij Het Baken een verwarmingssysteem boven de plafonds zit, was dat maar heel beperkt mogelijk. ‘De platen zijn dus vooral op de wanden aangebracht. En dan zo hoog mogelijk, zodat leerlingen er niet tegenaan kunnen schoppen’, zegt Josephs. Op verzoek van de school monteerde Acour op de hoeken van de frames rubberen profielen, zodat leerlingen zich er niet aan kunnen bezeren. Van der Horst: ‘Die platen verdienen geen schoonheidsprijs. Maar we hebben wel met opzet voor grijs gekozen: dat is een neutrale kleur en bovendien minder zwaar dan zwart, minder besmettelijk dan wit en minder schreeuwerig dan paars of rood.’

 

Na het aanbrengen van de platen heeft Acour opnieuw de nagalmtijd gemeten. Die bleek nu, afhankelijk van de geluidsfrequentie, tussen de 0,7 en 1,2 seconden te liggen: een halvering in vergelijking met de oude situatie (zie grafieken). ‘Voorheen was de nagalm bepalend voor het geluid in de hal, nu is dat de directe geluidsproductie’, zegt Josephs.

 

Van der Horst is erg tevreden over het resultaat. ‘Het is nu rustig in de gymzalen. Het effect is zo duidelijk, dat we Ardyn ook niet meer hebben gevraagd om nog een dB-meting te doen.’ Volgens Steur was het wel even wennen, die ‘stille’ gymzalen. ‘Vroeger gaf ik een brul en die klonk dan lekker lang na: dat was wel indrukwekkend. Nu hoef ik niet meer te schreeuwen om me verstaanbaar te maken’, zegt hij. ‘Het is een wereld van verschil. De leerlingen zijn ook rustiger. En ik ben minder kapot aan het eind van de dag.’

 

Per gymzaal betaalde de scholengemeenschap (inclusief meetkosten) tussen de 15.000 en 18.000 euro voor de getroffen maatregelen. ‘Er zijn veel scholen met een soortgelijk probleem als Het Baken, maar die pakken dat lang niet allemaal aan’, weet Josephs. ‘Er wordt veel gerouleerd met docenten. Of men stelt echte maatregelen om budgettaire redenen uit.’ Van der Horst erkent dat het een flinke investering was. ‘Maar die boeken we wel over tien jaar af. En als je het in economische termen bekijkt, vormt het personeel tachtig procent van onze activa. Je moet zorgen voor die mensen. Arbeidsvreugde is een groot goed. Dat vinden we hier gewoon zo.’

 

Reageer op dit artikel