artikel

Voor je plezier overwerken

Geen categorie

Maar aan de andere kant: denk nu ook weer niet dat het overwerk in Beckers’ steekproef weinig voorstelde. Want toch altijd nog 15 procent meldde 5 tot 8 uur extra uren, en 9 procent rapporteerde er zelfs 9 tot 12. Bovendien had Beckers haar bestand gezuiverd van deeltijders – mensen die een paar uur extra werken bovenop een officiele werkweek van bijvoorbeeld 24 uur. Hen meetellen zou valsspelen zijn, want dat zulke medewerkers niet moe worden – hoogstens ontevreden – dat kan iedereen wel voorspellen. Daarom beperkte ze zich tot werknemers met een contract van meer dan 32 uur.

 

En al die mensen raken dus niet extra uitgeput van hun extra uren. Hoe komt dat? Volgens Beckers zijn het de omstandigheden die overwerk al dan niet schadelijk maken. Biedt het werk voldoende afwisseling? Mag je zelf bepalen wanneer je wat gaat doen? Krijg je voldoende sociale steun? ‘De overwerkgroep in ons onderzoek rapporteerde aanzienlijk hogere taakvariatie en controle-mogelijkheden. Dat zou kunnen beschermen tegen vermoeidheid. Kijk maar naar de werknemers die hoog scoorden op de vermoeidheidsschaal: die klagen vooral over eentonig werk en weinig controlemogelijkheden.’

 

Heel belangrijk is ook of mensen vrijwillig overwerken of gedwongen. ‘Nee’, zegt Beckers, ‘niet al het overwerk is gedwongen. Neem het proefschrift waar ik nu aan werk. Dat is nooit af, en zo nu dan wil ik er gewoon weer wat aan schaven. Dat komt van binnenuit. Niemand die mij daartoe dwingt.’

 

Via Beckers innerlijke drijfveren komen we vanzelf bij haar tweede conclusie: mensen die overwerken, zijn gemiddeld bevlogener. Zij gaan helemaal op in hun werk en ervaren grote voldoening. Natuurlijk, Beckers geeft het toe, dat kan komen omdat bevlogen en voldane werknemers nu eenmaal eerder bereid zijn om over te werken. ‘We hebben alle resultaten op een tijdstip bemeten, dus we kunnen inderdaad niet zeggen wat er eerst was: die bevlogenheid of het overwerk. Je kunt het op twee manieren zien. Als je bevlogen bent, zul je eerder overwerken, maar het werkt ook andersom: als je overwerkt, bereik je meer, mensen gaan je meer waarderen en daardoor raak je bevlogener.’

 

Maar voordat managers deze laatste boodschap met 3-secondenlijm op het mededelingenbord kitten, wil Beckers opnieuw een nuancering plaatsen. ‘Ik hoop niet dat het beeld blijft hangen dat overwerk nooit schadelijk kan zijn. Ik heb alleen geen schadelijke effecten kunnen vinden. En nogmaals: mijn conclusies gelden alleen voor matig overwerk. Sommige beroepsgroepen zie je boven de 60 uur per week uitkomen: vrachtwagenchauffeurs bijvoorbeeld die naar Italie moeten, en terug. Of ICT’ers, artsen en managers. Bedenk goed: werkuren van meer dan 60 uur zijn sowieso schadelijk. Ook in de ideale omstandigheden. Ook zonder

 

ARBEIDSTIJDENWET

 

De Arbeidstijdenwet is niet meer zo streng als hij was. Toch kunnen Nederlandse werknemers niet onbeperkt worden ingeroosterd. Zij mogen werken:

 

per dienst: maximaal 12 uur;

 

per week: maximaal 60 uur;

 

Bovendien mogen ze niet iedere week het maximum aantal uren draaien. Als je hun arbeidstijd over een langere periode bekijkt, zien hun werkuren er zo uit:

 

per week per 4 weken: gemiddeld 55 uur per week

 

per 16 weken: gemiddeld 48 uur per week

 

 

Reageer op dit artikel