artikel

Doorbraak of modieuze gril

Persoonlijke beschermingsmiddelen

Nieuwenhuijzen, inmiddels werkzaam op de afdeling revalidatiegeneeskunde aan de Radboud Universiteit Nijmegen, kent de Biomex-schoen. ‘Voorzover ik het goed begrijp, is het unieke van dit systeem dat het een plastic manchet bevat die om de schoen heen zit. Deze manchet bestaat uit twee onderdelen met een scharnier ertussen. Zo wordt een hoge schoen als het ware gecombineerd met een brace. Op zich is dit niets nieuws, aangezien het principe al jaren eerder in de skate-wereld is ontwikkeld.’ Volgens de wetenschapper voorkomt de constructie dat de voet naar binnen of buiten kantelt. Daarnaast denkt hij dat er tussen de hak en de plastic schacht weinig ruimte zit, wat het naar beneden wijzen van de voet kan voorkomen. Uit literatuur blijkt dat de kans op verzwikken duidelijk wordt vergroot als de voet naar beneden wijst en naar binnen buigt. Wilfried Verstraeten werkt als veiligheidskundige en arbeidshygienist bij PBM-groothandelaar Vandeputte Safety. Hij kent de Biomex-schoen, maar volgens hem wordt deze voor de grotere industrieen waar zwikproblemen spelen te licht bevonden. ‘De schoen is prachtig – een mooi sportmodel – en helpt ongetwijfeld om zwikongevallen te voorkomen, maar het materiaal van de schacht maakt hem ongeschikt in een omgeving met chemicalien of bijvoorbeeld metaalspatten. Een leren schacht biedt daar meer bescherming.’

 

De Nederlandse importeur van Elten, Hans de Wit van Safety Line bv, geeft toe dat de schoen niet geschikt is voor gebruik in de zeer zware industrie. Dit komt volgens hem doordat de Biomex-zool van polyurethaan minder hittebestendig is dan een zool van rubber. Daarnaast wijst hij op de vele stiknaden in de Biomex-schoen, die de waterdichtheid verminderen. Door de stikgaatjes kan vocht of vuil de schoen binnendringen. Bovendien is het materiaal op stikplekken verzwakt. ‘Bij veiligheidsschoenen voor de zware industrie moeten stiknaden zo veel mogelijk worden vermeden’, aldus De Wit. ‘Maar’, voegt hij toe, ‘dit is ook niet het segment waarop wij mikken. De zware industrie is niet bereid om de prijs van Biomex te betalen. Vandaar dat wij ons op de markt van de lichte en middelzware industrie richten.’

 

Verstraeten vermoedt dat Biomex-schoenen breder inzetbaar zouden worden als de fabrikant andere materialen zou gebruiken. Maar hij vindt de schoen wel erg duur. Verstraeten biedt als oplossing voor zwikgevoelige plekken een schoen aan met verschillende leestbreedtes. ‘De schoen moet vooral goed passen en aansluiten’, weet hij.

 

Volgens Mark Scheffer, verkoper en schoenendeskundige bij PBM-leverancier Majestic Products bv, speelt het zwikprobleem al erg lang, maar wordt het nog steeds onvoldoende onderkend in de markt. ‘Een schoen moet aan de normering voldoen. That’s it.’ Hij vindt het te gek voor woorden dat veel mensen op veiligheidsschoenen lopen van 30 euro terwijl ze er voor privegebruik wel 120 Euro voor geven. Maar volgens hem accepteert de markt geen hogere prijs. Klanten hebben weinig geld over voor veiligheidsschoenen. Scheffer kijkt op twee manieren tegen het Biomex-systeem aan. Enerzijds vindt hij het gevaarlijk dat er een product op de markt is dat speciaal helpt tegen zwikken. ‘Iedere schoen zou tegen zwikken moeten beschermen en daarnaast een goede demping moeten hebben, goed moeten passen en goed moeten ventileren. Maar aan de andere kant is het goed dat het Biomex-systeem de aandacht op het zwikken vestigt. Dit zal schoenfabrikanten en toeleveranciers aan het denken zetten over hun oplossing voor het probleem.’

 

De geinterviewde schoenfabrikanten en -leveranciers zijn het op een vlak allemaal eens. De vormvastheid en stevigheid van de schacht is voor een antizwikschoen van cruciaal belang. Ook bij schoenfabrikant Bata Industrials Europe denken ze er zo over. ‘Het is belangrijk om een goede en stevige kwaliteit leer te gebruiken dat zijn ‘stand’ lang vasthoudt. De vorm van de schoen moet – na enige tijd gedragen te zijn – niet zodanig slap en soepel worden dat deze geen goede ondersteuning meer biedt’, meent Jos Sengers, Product Development Manager bij Bata.

 

De gebruiker kan daar zelf ook zijn steentje aan bijdragen. ‘Het aan- of uittrekken van schoenen zonder veters los te maken, draagt niet bij aan vormbehoud. Men trapt de contrefort (hielkap) kapot en belast het schachtmateriaal zodanig dat de schachten hun vorm en stevigheid verliezen. Daarnaast snoeren gebruikers hun veters vaak niet genoeg aan, waardoor ze hun voet niet goed borgen’, weet Sengers.

 

Een stevige, vormvaste schacht is dus essentieel. Maar wat stevig en vormvast is, is onderhevig aan discussie. Zo denkt de vertegenwoordiger van de Biomexschoen dat schoenen van leer zich altijd naar de voet zullen zetten. ‘Voeten worden in de loop van de dag groter en dus is de sluiting de volgende dag al niet meer optimaal.’ De plastic manchet uit de Biomex-schoen is volgens De Wit ‘absoluut stabiel’. Maar past een ‘absoluut stabiele’ schoen zich nog wel voldoende aan aan de voet? Nieuwenhuijzen benadrukt dat een schoen de natuurlijke beweging niet te veel moet beperken. ‘Bij het produceren van de optimale schoen wil je zo selectief mogelijk zijn in het beperken van een schadelijke beweging en de rest van de bewegingen zoveel mogelijk vrijlaten.’ Hoe ziet de ideale schoen er dan uit? ‘De ideale schoen geeft alleen weerstand op het moment dat dat nodig is. En dat is als er in extremen wordt bewogen. Zoals ik al eerder aangaf, zou daarnaast een goed sluitende schoen met veel huidcontact weleens de reflexactiviteit kunnen vergroten en versnellen’, aldus Nieuwenhuijzen. Hij denkt aan een schoen die een bepaald percentage kanteling van de voet toelaat en daarna een harde weerstand geeft. ‘Denk bijvoorbeeld aan materiaal dat van eigenschap verandert als je er druk op uitoefent. Of een schoen binnenin die wat losser zit met een uitwendige fixatie .’

 

Sengers is bang dat harde verstevigingselementen in de schacht van een schoen het natuurlijke correctievermogen beperken. ‘Men moet stabiliserende elementen gedoseerd toepassen en vooral opletten dat dit niet te ver wordt doorgevoerd omdat hiermee andere, ernstiger problemen kunnen worden veroorzaakt. Het klakkeloos overnemen van stabiliserende elementen uit sportschoenen, skischoenen, langlauf- en harde bergschoenen is een trend die niet noodzakelijk leidt tot de veiligste producten.’ Zo zijn volgens Sengers harde skischoenen onmogelijk om mee te lopen, juist vanwege hun vergrendelende kwaliteit van het enkelgewricht. ‘Voor skien een must, maar om te lopen geeft dit niet alleen een ongemakkelijk gevoel maar het is ook gevaarlijk in verband met het risico tot zwikken van het hele onderbeen.’ Bij de diverse schoenfabrikanten en -leveranciers blijkt er enige reserve te bestaan om te leren van de producten van hun concurrent. ‘Want waar wordt kennis delen kopieren?’, reageert een fabrikant. En: ‘Je wilt ook je eigen technieken beschermen’. Daarnaast is het niet gemakkelijk de absolute waarheid te herkennen tussen de antizwikoplossingen van de fabrikanten. Want waar wordt iets wat logisch klinkt een verkoopargument? En wanneer wordt stabiel beklemmend? Er is geen fabrikant die niet zegt dat hij geen goede schoen op de markt heeft: ‘goede leersoort, schokdemper, gezwikte uitvoering, absoluut stabiel, vormvast, exclusief, ultralicht’, enzovoort. Het lijkt erop dat fabrikanten en leveranciers vooralsnog liever bij hun eigen leest blijven.

 

Reageer op dit artikel