blog

5 tips voor risicogestuurd werken

Veilig werken

Er zijn twee vragen over risicogestuurd werken die altijd terugkeren. Die luiden: waarom zou ik het doen en als ik het doe, hóe doe ik het dan?

5 tips voor risicogestuurd werken

In deze column geef ik antwoord op zowel de waarom-vraag als op de hoe-vraag. En ik geef u 5 tips voor risicogestuurd werken die u morgen al in de praktijk kunt brengen. Uw eigen werkpraktijk.

Antwoord op de waarom-vraag

De waarom-vraag is het eenvoudigst te beantwoorden: gewoon om doelen te kunnen realiseren, ondanks onzekerheid. Want ga maar na, u hebt vast ook enkele taken of werkdoelen afgesproken met collega’s, medewerkers of leidinggevenden. Bijvoorbeeld over het versneld afronden van een project, of het verhogen van klant- of patiënttevredenheid. En ik kan me niet voorstellen dat u op weg naar die doelen niet minimaal iets van onzekerheid tegenkomt.

Bijvoorbeeld afhankelijkheden van derden, bij de versnelde planning van het project. Of de door recente media-aandacht veranderde percepties van klanten over uw product, of van patiënten over uw zorg. Risicogestuurd werken helpt om dergelijke onzekerheden als risico in het vizier te krijgen, mét de te verwachten effecten op uw doelen. En om vervolgens scherp te kiezen er al dan niet wat aan te doen.

Antwoord op de hoe-vraag: 5 tips voor risicogestuurd werken

Dan de tweede vraag, de hoe-vraag: hoe ga ik risicogestuurd werken in mijn dagelijkse activiteiten? Terwijl ik het al flink druk heb? En eigenlijk geen tijd heb om er nóg iets extra’s bij te nemen?

Hier volgen 5 tips voor risicogestuurd werken die u morgen al in uw eigen werkpraktijk kunt toepassen. Dit zonder dat het veel extra tijd kost en mét de kans om een relevant risico tijdig de kop in te drukken.

Tip 1: Werkdrukbewustzijn en risicoperceptie

Werkdruk, tijdgebrek en de stress die dat oplevert verhogen niet alleen de kans op fouten. Ze zijn ook ‘stille killers’ op het gebied van risico’s. In (te) drukke omstandigheden staat u bijvoorbeeld niet open voor signalen die wijzen op een afwijking. Of voor medewerkers met een nog wat vaag maar wel relevant verhaal. Kom volgende week maar terug, heb ik nu even geen tijd voor. Wees u dus bewust van uw werkdruk en het effect dat die werkdruk heeft op uw risicoperceptie.

Shit happens en risicogestuurd werken betekent: deze realiteit accepteren

Tip 2: Wat is uw grootste werknachtmerrie, vertaald in een risico?

Iedereen heeft in elk type werk wel een of enkele werknachtmerries: als dát gebeurt, dan … gaan we failliet, kan ik mijn zorgvuldig opgebouwde reputatie wel vergeten, en meer van dit soort gedachten. Dergelijke spookbeelden zijn risico’s als ze realistisch en onzeker zijn – ze kunnen daadwerkelijk optreden en dat is nog niet gebeurd – en als ze het werkdoel danig kunnen verstoren.

Tip 3: Wat kunt u daar zelf aan doen, wat of wie hebt u nodig?

Aansluitend op tip 2: wat kunt u zelf aan dat nachtmerrie-risico doen? Kunt u de waarschijnlijkheid van het optreden beïnvloeden, of de oorzaak zelfs helemaal wegnemen? Kunt u de gevolgen van zo’n risico beperken? Wat of wie hebt u daarbij nodig? En niet te vergeten, wegen deze inspanningen op tegen de te verwachten beperking van dat risico? Oftewel, gaat u er echt rustiger van slapen?

Tip 4: Rondje risico’s in het overleg

Iedereen die werkt, overlegt daarover in de een of andere vorm. Dit kan een werkoverleg zijn, of een (management)teamoverleg, een voortgangsbespreking of een acquisitiegesprek bij een interessante potentiële opdrachtgever. Welke onzekerheden met relevante effecten op de besproken taken, eisen, doelen of offerte zijn er? Hebben we daarvan een soortgelijk beeld? Willen we daar wat aan doen, en zo ja wat? Een dergelijk ‘rondje risico’s’ geeft risicobewustzijn en leidt waar nodig tot actie. Met andere woorden: iets aan één of enkele risico’s gaan doen helpt gewoon om de kans op het realiseren van de afgesproken taken, eisen, doelen of offerte te vergoten.

Tip 5: Bespreek en leer van de (bijna-)missers

Waar mensen werken worden fouten gemaakt: shit happens. Risicogestuurd werken betekent deze realiteit accepteren. En ook het optreden van fouten in de kiem smoren. Daarbij helpt het om bijna- of volledige missers open te bespreken, met alle betrokkenen. Niet om elkaar te beschuldigen. Wel om te achterhalen welke signalen zijn gemist, of het om risico’s ging die al dan niet voorzienbaar waren en hoe hier in de toekomst effectiever mee om te gaan.

Risicogestuurd werken hoeft niet veel te kosten

Deze 5 tips geef ik vaak aan het eind van presentaties over risicogestuurd werken in de praktijk. Om te laten zien dat het allemaal niet zo ingewikkeld is. En weinig extra tijd en geld hoeft te kosten. En ook dat het bewuste risicosturing het verschil maakt in het realiseren van je doelen, ondanks de vaak onvermijdelijke onzekerheden en bijbehorende risico’s.

Dr. Martin van Staveren | Adviseert organisaties over omgaan met risico’s en onzekerheden. Zijn missie is om daarmee effectiviteit en welzijn binnen en buiten organisaties te vergroten. Van Staveren is ook kerndocent aan de postacademische masteropleidingen Risicomanagement en Public Management, Universiteit Twente. Zijn boek ‘Risicogestuurd werken in de praktijk’ verscheen bij uitgever Vakmedianet.

Reageer op dit artikel