nieuws

Asbest is niet gevaarlijk

Veilig werken

Bij iedere asbestvondst luidt de eerste vraag: om welk type gaat het? Want dat bruin en blauw asbest ernstige ziektes veroorzaken, dat is bekend. Maar volgens sommigen kan wit asbest weinig kwaad. Hoe denken experts hierover?

Schrijven over asbest is ingewikkeld. Want je moet onderscheid maken tussen drie mogelijke gevolgen: longkanker, asbestose en mesothelioom. En tegelijk moet je rekening houden met de mate en de duur van de blootstelling. Zo komen asbestose en longkanker bijna alleen voor bij mensen die jarenlang met asbest hebben gewerkt. Maar met mesothelioom ligt het helaas anders. Onderzoekers zagen deze vorm van long- en buikvlieskanker niet alleen bij mijnwerkers, maar ook bij hun vrouwen.

En dan zijn er nog de verschillende asbestsoorten. Bruin asbest is gevaarlijk, blauw asbest nog gevaarlijker. Maar 90% van het asbest dat nu nog in gebouwen zit, is wit asbest. En diverse bronnen op internet claimen dat dit minder kwaad kan. Sterker nog, volgens een recente publicatie in Elsevier menen de meeste experts dat dit onschuldig is.

Is dat waar?

Sies Dogger, secretaris van de Gezondheidsraad, schiet in de lach. ‘Ik denk het niet. Alle kenners die ik ken, zeggen dat wit asbest wel degelijk kwaad kan. Kijk naar de commissie ‘Gezondheid en Beroepsmatige Blootstelling aan Stoffen’ van de Gezondheidsraad, die in 2010 advies heeft uitgebracht aan de minister. Daar was het grootste deel van het Nederlandse asbest-intellect in verenigd.’

Meta-analyse

En het advies van die commissie luidde dat de blootsstellingsgrenzen voor asbest – alle soorten asbest – juist moesten worden verscherpt. De onderzoekers keken naar de risico’s op longkanker en mesothelioom, en voerden een zogenoemde meta-analyse uit. Ze legden alle recente studies op een rijtje, en controleerden welke goed waren uitgevoerd. Daarmee werd veel ondeugdelijk onderzoek weggezeefd. En wat er achterbleef, kleurde ons beeld van wit asbest een paar tinten donkerder.

‘Wat betreft het risico op mesothelioom, bedroeg het verschil tussen wit en blauw asbest inderdaad een factor 50,’ zegt Dogger. ‘Maar als het gaat om longkanker, hebben we geen verschil kunnen constateren. En als we die 2 uitkomsten over elkaar leggen, zien we dat wit asbest in vergelijking met blauw asbest slechts een factor 5 minder gevaarlijk is.’

Slechts? Is een factor 5 niet veel? ‘Nee’, zegt Dogger. ‘Ik geef wel eens het voorbeeld van GHB. Dat is een narcosemiddel dat vaak wordt gebruikt als partydrug. Als je daar een bepaalde hoeveelheid van neemt, raak je in een roes, voer je die dosis op, eindig je in een coma. En het verschil bedraagt slechts een factor 3. Echt, die factor 5 stelt niks voor. Dat weten de Canadese producenten van wit asbest ook. Daarom hebben die altijd beweerd dat het verschil in risico met blauw asbest enorm veel groter was: een factor 500.’

Ventilatiesystemen

De risico’s van wit asbest laten zich dus niet bagatelliseren. En er is meer reden tot zorg. Want misschien is de stof niet alleen gevaarlijk bij een grote blootstelling. Lex Burdorf, hoogleraar Determinanten van Volksgezondheid aan de Erasmus Universiteit, maakt zich ook zorgen om degenen die niet met asbest werken. ‘Veel van dat spul is verwerkt in plafondtegels, in plaatjes achter de cv-ketel, en soms zelfs in ventilatiesystemen. Als je dat met rust laat, gaat dat heel lang goed, maar na zo’n 30 tot 40 jaar begint het te verweren. En dat betekent dat er zich vezels gaan losmaken.’

Hij geeft toe: voor het individu zijn de risico’s daarvan heel klein. Maar volgens hem is dat slechts het halve verhaal. ‘Hoeveel kantoren telt Nederland? Hoeveel werknemers zitten daar de hele dag te werken? En hoeveel mensen krijgen dus ieder jaar meer asbestvezels in hun longen? Als je al die kansen bij elkaar optelt, kom je uiteindelijk toch op enkele tientallen doden per jaar.’

> Bekijk het rapport van de Gezondheidsraad

 

Reageer op dit artikel