nieuws

10 vragen over risico’s en leiderschap

Veilig werken

Risico’s. Ze zijn actueel en controversieel. Actueel vanwege de dynamiek en complexiteit die binnen en buiten organisaties continu speelt. En controversieel omdat ze bewust of onbewust negatieve gedachten of zelfs angst oproepen.

10 vragen over risico’s en leiderschap

Oké. Dit gegeven leidt ons naar de vraag: wat kan leiderschap betekenen voor het effectief omgaan met risico’s? Oftewel, wat ontstaat er uit de spannende combinatie van risico en leiderschap: risicoleiderschap? Om die vraag te beantwoorden volgt hier een korte verkenning in tien vragen met compacte antwoorden.

1. Wat is een risicoleider?

Kort gezegd: een risicoleider is iemand die doelgericht omgaat met onzekerheid. En iets uitgebreider: een risicoleider is een formele of informele leider, die doelgericht en realistisch durft om te gaan met onzekerheden, de daaruit voortkomende relevante risico’s én kansen of opportunities.

2. Wat is het verschil met een ‘gewone’ leider?

Een risicoleider gaat expliciet en gestructureerd om met onzekerheden, risico’s en kansen, terwijl een ‘gewone’ leider dit veelal impliciet en ongestructureerd doet. Daarbij hoeft een risicoleider helemaal geen formele leidinggevende te zijn.

3. Gaat hij anders om met risico’s dan een risicomanager?

Een risicomanager is een formele functie, evenals soortgelijke functies als risicoadviseur of (chief) risk officer. Mensen met dergelijke functies houden zich volledig bezig met het managen van of adviseren over risico’s. Een risicoleider echter is een formele of informele rol, binnen welke functie dan ook. Dit betekent dat een risicoleider zelf, binnen zijn dagelijkse werkzaamheden, expliciet en gestructureerd omgaat met onzekerheden, risico’s en kansen én anderen daarmee helpt.

> LEES OOK: Risicomanagement? Ga gewoon risicogestuurd werken

4. Wat maakt iemand tot een risicoleider?

De wil en moed om tijdens de dagelijkse werkzaamheden zelf risicoleiderschap te tonen en dat bij anderen te ontwikkelen.

5. Is risicoleiderschap gebonden aan een functie of positie?

Nee, in het geheel niet. Dus iedereen in een organisatie kan risicoleiderschap tonen. Zie daarom ook het antwoord op vraag 8.

> LEES OOK: Veilig leiderschap vormgeven met risicoleiderschap

6. Is risicoleiderschap te ontwikkelen en hoe dan?

De ene persoon zal van nature meer talent hebben voor risicoleiderschap dan de andere persoon. Maar toch kan iedereen een zekere mate van risicoleiderschap ontwikkelen, door zich een aantal risicoleiderschapsvaardigheden eigen te maken. Dit is een kwestie van willen, doen en reflecteren op de effecten.

7. Is de risicoleider een klokkenluider?

Nee. Door tijdig risicoleiderschap te tonen zou klokkenluiden niet meer nodig hoeven te zijn. Want misstanden en hun risico’s worden door risicoleider(s) tijdig bespreekbaar gemaakt. Op basis daarvan kunnen zulke situaties worden aangepakt, voordat ze escaleren.

10 vragen over risico’s en leiderschap

8. Kan iedereen risicoleiderschap tonen?

Ja. Want risicoleiderschap heeft betrekking op omgaan met onzekerheden, risico’s én kansen in het dagelijkse werk, om daarmee doelen te realiseren. Dit is op (vrijwel) iedereen in een organisatie van toepassing. Verder staat risicoleiderschap helemaal los van formeel leiderschap.

9. Welke motivatie vraagt risicoleiderschap?

Risicoleiderschap vraagt om het daadwerkelijk willen realiseren van doelen, in de meest brede zin van het woord, in een dynamische en complexe omgeving. In een dergelijke omgeving is onzekerheid de enige nieuwe zekerheid en heerst ambiguïteit. Herkent en erkent u deze realiteit en durft u ermee te dealen, dan bent u hoogstwaarschijnlijk ook gemotiveerd om risicoleiderschap te tonen.

> LEES OOK: Absolute veiligheid bestaat niet

10. Wat levert risicoleiderschap op en voor wie?

Het tonen van risicoleiderschap levert u en uw omgeving de zekerheid dat u samen al het redelijke doet om met elkaar afgesproken doelen zo goed mogelijk te realiseren,  ondanks onzekerheden. Deze oogst is niet alleen voor u als risicoleider, maar ook voor iedereen in uw omgeving.

Dus: iedereen risico’s te lijf met risicoleiderschap!

Samenvattend, risicoleiderschap is een eigentijds alternatief voor het gangbare, vaak instrumentele risicomanagement. En dit is niet alleen waardevol voor risicomanagers, maar juist voor iederéén in de organisatie. Voor iedereen, die ondanks onzekerheden mooie resultaten wil halen. Voor iedereen, die ook de vele kansen vanuit onzekerheid wil benutten.

Hiermee is risicoleiderschap waardevol voor risicomanagers én niet-risicomanagers, voor formele én informele leiders, voor managers én vakinhoudelijke professionals. Ofwel, voor iederéén in organisaties, publiek, semipubliek, groot of klein bedrijf. Iedereen risicoleider!

Dr.ir Martin van Staveren MBA| staat voor anders omgaan met onzekerheden, risico’s én kansen. Adviseert vanuit risicobureau VSRM  over realistisch en werkbaar risicomanagement. Kerndocent aan de Executive Masteropleidingen Risicomanagement en Public Management, Universiteit Twente. 

 

> TIP: Martin van Staveren geeft een college over risicoleiderschap tijdens de Nyenrode collegereeks ‘Nieuwe perspectieven op veiligheid’. Alvast inlezen? Download gratis de whitepaper Veilig leiderschap met risicoleiderschap.

10 vragen over risico’s en leiderschap

 

Reageer op dit artikel