artikel

Actueel

Wetgeving

De VVD wil aparte arboregels voor het midden- en kleinbedrijf. De VVD-fractie in de Tweede Kamer heeft staatssecretaris Van Hoof van Sociale Zaken gevraagd of dit mogelijk is. Het voorstel komt uit de koker van VVD-kamerlid C. Aptroot, mkb-woordvoerder voor de partij. De VVD-fractie wil dat het midden- en kleinbedrijf met dezelfde regels te maken gaat krijgen als vrijwilligers. De regels voor vrijwilligersorganisaties zijn per 15 maart gedereguleerd. Als het voor vrijwilligers veilig is, dan is het ook veilig voor ondernemers en hun medewerkers, redeneert de VVD.

 

Volgens Ed van der Sande, woordvoerder Sociale Zaken van de VVD, past het voorstel binnen het bredere pleidooi voor zo min mogelijk arboregels. Van der Sande: ‘Het is in voetbaltermen een voorzetje a la Robben voor het debat straks met de staatssecretaris.’ Het huidige wetsvoorstel voor een nieuwe Arbowet gaat volgens de liberalen in de goede richting, maar er kunnen nog meer regels geschrapt worden, meent de VVD-fractie. Van der Sande: ‘We vragen de staatssecretaris nog eens te kijken naar het aantal doelvoorschriften. Dat kan binnen Europese wetgeving volgens ons minder en moet beperkt worden tot het minimum. De nationale kop moet helemaal eraf. Stel dat er straks nog tilnormen in zouden staan. We vragen ook of een apart regime voor het mkb haalbaar is. Dat is een wens vanuit die doelgroep. Het gaat erom dat er alleen nog regels in staan die duidelijk en zinvol zijn.’

 

Ook de arbocatalogi zijn voor de VVD nog discussieonderwerp. Afspraken moeten op bedrijfsniveau gemaakt worden, vindt Van der Sande. ‘Als sociale partners alleen op sectorniveau afspraken maken, moeten bedrijven de mogelijkheid krijgen om daar vrijwillig op in te tekenen en zich daarbij aan te sluiten. Dat is essentieel voor ons. Het moet van onderaf komen, vanuit directie en ondernemingsraad in het bedrijf.’

 

De Arbeidsinspectie gaat dit jaar controleren of medewerkers van ziekenhuizen veilig werken met cytostatica en narcosegassen. Ook inspecteert de AI of werknemers voldoende worden beschermd tegen lichamelijke overbelasting en tegen agressie en geweld.

 

Bij eerder onderzoek naar het gebruik van cytostatica en narcosegassen was er in de helft van de gevallen iets mis. Ook fysieke belasting geldt als een probleem binnen het ziekenhuis. En steeds meer werknemers kregen de afgelopen jaren te maken met agressie en geweld van klanten en bezoekers. Werkgevers, werknemers en overheid maakten in een arboconvenant afspraken over deze onderwerpen. Nu het arboconvenant is afgelopen gaat de AI bekijken wat er op de werkvloer terecht is gekomen van de voorgenomen verbeteringen. De Arbeidsinspectie gaat kijken in alle 8 academische ziekenhuizen en in 94 algemene ziekenhuizen.

 

In sectoren waar arboconvenanten zijn afgesproken, daalt het ziekteverzuim sneller dan in sectoren waar werkgevers, werknemers en overheid geen concrete afspraken maken over veilig en gezond werken. Dat maakte het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid deze maand bekend na onderzoek van bureau Astri.

 

Tussen 1999 en 2004 daalde het verzuim in sectoren met een arboconvenant met 22 procent van 7,1 naar 5,5 procent. In ‘convenantloze’ sectoren was dat 9 procent: van 5,5 naar 5,1 procent. Vooral sectoren met traditioneel een hoog verzuim doen mee aan arboconvenanten.

 

Het ministerie vindt dat de arboconvenanten goed aansluiten bij het kabinetsbeleid dat uitgaat van zo veel mogelijk eigen verantwoordelijkheid voor de sectoren. Ook loopt een aantal sectoren al vooruit op de nieuwe Arbowet die uitgaat van arbocatalogi waarin werkgevers en werknemers samen kijken hoe ze het beste de veiligheid op de werkplek kunnen waarborgen, zo meldt SZW. In totaal zijn 69 arboconvenanten afgesloten. Onder meer in de bouw, horeca, politie, thuiszorg en academische ziekenhuizen.

 

Werkgevers in de bouw nemen veel onverantwoorde risico’s. Bij het merendeel van de ruim 4500 controles in de bouwsector moest de Arbeidsinspectie ingrijpen. Dit meldt de Arbeidsinspectie (AI) in haar jaarverslag 2005. Volgens Stichting Arbouw nemen werkgevers in veertig procent van de ongevallen geen maatregelen om herhaling te voorkomen.

 

De Arbeidsinspectie deed vorig jaar 39 inspectieprojecten in verschillende bedrijfstakken. Bij 56 procent van de 20.751 controles op werkomstandigheden waren een of meer zaken niet op orde. De dienst gaf 2400 bestuurlijke boetes, waarvan 150 keer aan werknemers. Het totale boetebedrag bedroeg bijna zeven miljoen euro.

 

Het jaarverslag is behoorlijk negatief over de bouwsector. Volgens de inspectiedienst doet de sector best veel aan normontwikkeling en voorlichting, maar worden in de praktijk op de bouwplaats ‘nog steeds veel onverantwoorde risico’s genomen’. Ook het vaak nonchalante gedrag van werknemers in de bouw noemt de Arbeidsinspectie ‘problematisch’.

 

Volgens eerdere cijfers van de Arbeidsinspectie vinden in de bouwsector jaarlijks 20.000 ongevallen plaats, waarvan rond de 25 met dodelijke afloop. Bij ruim de helft van de ongelukken in de bouw is er sprake van een val. Vaak ontbreken leuningen langs platte daken, zijn steigers onvoldoende beveiligd of worden gaten in vloeren op hoger gelegen verdiepingen niet afgedekt. De AI stelt in het jaarverslag dat de sector het risico valgevaar ‘nog onvoldoende aanpakt’. Stichting Arbouw onderschrijft in haar nog te verschijnen jaarverslag deze negatieve ontwikkeling. Volgens Arbouw-directeur Cees van Vliet gaat het niet goed met het ziekteverzuim, het aantal arbeidsongeschikten en het aantal ongevallen in de sector. ‘Helaas laat 2005 op al deze fronten een stijging zien, waar de inspanningen in de bedrijfstak jarenlang succes hebben gehad’, blikt hij in bouwkrant Cobouw vooruit op de jaarcijfers.

 

Van Vliet vindt bovendien dat de werkgevers te weinig leren van hun fouten. Volgens Arbouw nemen werkgevers in veertig procent van de ongevallen geen maatregelen om een dergelijk ongeval in de toekomst te voorkomen. Volgens de Arbouw-directeur is de inspectie dan ook te positief over het feit dat bij hercontroles 96 procent van de tekortkomingen was opgeheven. Van Vliet: ‘Het hoge percentage geeft aan dat de reele dreiging van een geldboete sommige werkgevers meer bezighoudt dan de kans op een ongeval.’

 

FNV Bondgenoten heeft een beslissing over het opschorten van SER-werkzaamheden doorgeschoven naar de Bondsraad in september. Eerder zouden de bondgenoten op 23 juni stemmen over een motie die deelname aan de Sociaal Economische Raad ter discussie stelt.

 

De motie werd in februari door de Bondsraad geformuleerd. Aanleiding is het in de ogen van FNV Bondgenoten naast zich neerleggen van het SER-advies Arbowet door staatssecretaris Van Hoof. Ondanks hevige kritiek van de werknemersvertegenwoordiging stuurde het kabinet de Arbowet en het Arbobesluit vorige maand voor advies naar de Raad van State. In het Arbobesluit staan de normen voor gezond en veilig werken. In de Arbowet staan de globale eisen waaraan ondernemingen volgend jaar, als de wet van kracht wordt, moeten voldoen. In het besluit staan nadere regels waaraan werkgevers moeten voldoen. SZW noemt als voorbeeld dat boven de 2,5 meter niet onbeschermd mag worden gewerkt en dat werknemers niet blootgesteld mogen worden aan geluid boven de 85 decibel. Hoe de sociale partners het Arbobesluit verder invullen, laat de overheid over aan de sectoren zelf. Ze kunnen zogenaamde arbocatalogi samenstellen.

 

Bondsvoorzitter Henk van der Kolk vindt het naar de Raad van State sturen van de nieuwe Arbowet nog geen reden om uit de SER te stappen, maar hij schort toch de werkzaamheden op als de leden dat willen. ‘We strijden door tot de koningin haar handtekening onder de Arbowet heeft gezet. Nu uit de SER stappen zou zeer dom zijn. Maar het kan wel. In FNV-verband hebben we afgesproken dat Bondgenoten een eigen positie kan innemen. We hoeven ons dus niet bij een meerderheidsbesluit van de vakcentrale neer te leggen. Als de leden vinden dat we als Bondgenoten moeten stoppen met ons werk voor de SER, doen we dat ook.’

 

De vakbeweging vindt dat Van Hoof zijn eigen agenda volgt door het SER-advies Arbowet zo uit te leggen dat er slechts enkele doelvoorschriften moeten worden geformuleerd waaraan de sectoren in arbocatalogi zelf moeten voldoen. De FNV wil meer grenswaarden en normen in de doelvoorschriften. Van der Kolk: ‘Zo is 25 kilogram een uitstekende tilnorm waaraan iedereen in Nederland zich zou moeten houden en is een stof kankerverwekkend of niet. Van Hoof laat aan de sectoren over hoe veel er getild mag worden. Dat kan niet.’

 

Vakcentrale FNV heeft inmiddels ook de Tweede Kamer in een brief opgeroepen het huidige wetsvoorstel Arbowet te torpederen. Volgens vice-voorzitter Heerts is het voorstel te dun en te slecht. ‘Het kabinet speelt met vuur en drijft ons tot het uiterste. Regels afschaffen is heiliger geworden dan de veiligheid van mensen’, aldus Heerts. De vice-voorzitter waarschuwde al in het voorjaarsoverleg dat het negeren van de kritiek op de Arbowet gevolgen heeft. ‘Het is ondenkbaar dat het kabinet dit straffeloos kan doen’, herhaalt hij nu.

 

De Belgische steigerbouwer M.S., steigerbouwbedrijf Hertel en hoofdaannemer CMI uit Bergen op Zoom gaan in hoger beroep tegen een vonnis van de Bredase rechtbank. De steigerbouwer werd veroordeeld tot een jaar gevangenisstraf voor dood door schuld van vijf onderhoudsmensen van de Amercentrale in Geertruidenberg. Hertel kreeg een boete opgelegd van 300.000 euro en CMI een boete van 100.000 euro.

 

Op 28 september 2003 stortte tijdens gritstraalwerkzaamheden een 67 meter hoge steiger in de ketel van de elektriciteitscentrale van Essent in. Hierdoor kwamen drie Turkse en twee Amerikaanse arbeiders om het leven.

 

Om stof en endotoxinen onder de aandacht te brengen van de agrofoodsector starten de productschappen een voorlichtingscampagne met de slogan Stof? Pak ’t aan! Via de website www.pakstofaan.nl kunnen bedrijven zelf een stoftest doen. Desgewenst komen voorlichters langs voor een advies op maat. Ze zijn gewapend met folders over stof en op beurzen zijn ze present met onder meer een prijsvraag waarmee deelnemers een dinerbon kunnen verdienen.

 

Het RIVM zegt bij monde van onderzoeker Bert Jan Baars in de brochure Versterking Arbeidsomstandighedenbeleid Stoffen (VASt) dat jaarlijks circa 47.000 gezonde levensjaren verloren gaan door blootstelling aan stoffen op het werk, inclusief 1.850 sterfgevallen.

 

Het Purmerendse Waterlandziekenhuis heeft de Kroon op het Werkprijs 2006 gewonnen. Het hospitaal kreeg de prijs uit handen van staatssecretaris Henk van Hoof vanwege het ‘diep verankerde gezondheidsmanagement’, de goede manier van leidinggeven en omdat het ziekenhuis werknemers heeft die zelf de verantwoordelijkheid krijgen en nemen om het ziekteverzuim zo laag mogelijk te houden.

 

Naast het Waterlandziekenhuis waren het Tandheelkundig Centrum de Drietand uit Maastricht, Verpleeghuis en Reactiveringscentrum Regina Pacis uit Arnhem, Ubbink BV uit Doesburg en het Rode Kruis Ziekenhuis uit Beverwijk genomineerd. De winnaar van de eerste prijs ging er vandoor met een geldbedrag van twaalfduizend euro en een beeldje van kunstenaar Theo MacKaay dat een man te paard verbeeldt. De man dreigt van het paard te vallen, maar het paard voorkomt dit door de man ‘een kontje’ te geven.

 

Eerdere prijswinnaars waren onder meer de regiopolitie Utrecht, Otto BV en Drukkerij Wedding. Zij zaten samen met enkele deskundigen ook in de jury.

 

Het aantal arbeidsongevallen met letsel en verzuim daalde in Nederland over de periode 2000-2004 met zeventien procent. Het aantal ziekenhuisopnamen na een arbeidsongeval daalde in die tijdspanne met 22 procent. Het aantal dodelijke ongevallen met 29 procent. Dat becijferden TNO en Consument en Veiligheid in het rapport ‘Monitor Arbeidsongevallen in Nederland 2004’ dat vorige maand verscheen.

 

Ook in Europa daalde het aantal arbeidsongevallen. De onderzoekers weten niet of de teruggang te wijten is aan het veiliger worden van de werkplek of aan de economische teruggang.

 

In 2004 waren er in totaal 85.000 arbeidsongevallen met letsel en verzuim. Ruim drieduizend van hen moesten na behandeling op de afdeling Spoedeisende Hulp worden opgenomen in het ziekenhuis en bij 83 arbeidsongevallen viel een dode te betreuren.

 

De groepen met een verhoogd risico zijn door de jaren heen min of meer gelijk gebleven, aldus het rapport. Bij dodelijke arbeidsongevallen zijn dat oudere werkenden, terwijl jongeren juist meer kans lopen op ongevallen met letsel en verzuim. Daarnaast vormen mannen, allochtonen, werkenden met een lagere opleiding en mensen in loondienst risicogroepen. Ook werkenden in de bouwnijverheid, landbouw en visserij, industrie en delfstoffenwinning, ‘vervoer, opslag en communicatie’ en werkenden in het midden- en grootbedrijf (tien werknemers en meer) lopen meer risico. De monitor is te bestellen bij TNO, fax 023-5549394 of receptie@arbeid.tno.nl.

 

De arboconvenanten in de onderwijssector zijn succesvol geweest en hebben een positief resultaat gehad. De doelen zijn vrijwel allemaal gehaald. Dit schrijft onderwijsminister Maria van der Hoeven in een brief aan de Tweede Kamer. Het ziekteverzuim daalde in alle sectoren: basis- en voortgezet onderwijs (PO/VO), het middelbaar beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie (BVE) en het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (HOO). Dit kwam vooral door een minder lang verzuim. Ook de reintegratiedoelstellingen zijn in alle sectoren gehaald. In het basis- en voortgezet onderwijs werd zelfs bijna een dubbel aantal reintegratietrajecten gedaan; 75 procent leidde tot succes. De beoogde vermindering van de psychische belasting is in het PO/VO helemaal en in de BVE en HOO deels gehaald.

 

Volgens de minister waren de convenanten hun geld meer dan waard. Voor het basis- en voortgezet onderwijs werd vijftien miljoen euro geinvesteerd. Dat leidde tot een besparing van 259 miljoen euro. De 4,5 miljoen euro voor de BVE-sector bespaarde ruim 20 miljoen euro. En de 4,5 miljoen voor het HOO leverde 26 miljoen euro op. De onderwijssector houdt de komende jaren via arbo(plus)convenanten aandacht voor het terugdringen van psychische belasting en verzuim.

 

De Gezondheidsraad ontwikkelt nieuwe protocollen voor het beoordelen van een whiplash en angststoornissen. De protocollen worden gebruikt bij de uitvoering van de wet WIA. Voor elk protocol wordt een werkgroep gevormd met daarin specialisten, verzekerings- en bedrijfsartsen.

 

Veel regels waarover het bedrijfsleven klaagt, zijn juist op verzoek van datzelfde bedrijfsleven ingesteld. Dat schrijven W. Stoter en N. Huis van de Faculteit Rechtsgeleerdheid van de Erasmus Universiteit Rotterdam in het vorige maand naar de Tweede Kamer gestuurde rapport: ‘Wie draagvlak zoekt, die regeldruk ontmoet!’. In het in opdracht van het ministerie van Justitie opgestelde rapport wordt aanbevolen het wetgevingsproces transparanter te maken. Een bredere inbreng vergroot het draagvlak van de regelgeving, aldus de auteurs.

 

Het Bedrijfszorgpakket van VGZ-IZA heeft, volgens eigen berekeningen van de verzekeraar onder 242 werkgevers, een verzuimwinst van 30,8 miljoen euro behaald. Dat staat voor 150.000 dagen minder verzuim. Elke geinvesteerde euro leverde volgens de verzekeraar ruim vijf euro op. Medewerkers waarderen het pakket ook: negentig procent is tevreden tot zeer tevreden over ingezette interventies.

 

Professor Arnold Bakker is aan de Erasmus Universiteit Rotterdam benoemd tot hoogleraar Psychologie, in het bijzonder psychologie van de arbeid en organisatie. Bakker was eerder verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen en de Universiteit Utrecht. Hij adviseert onder meer diverse arbo-, zorg- en verzekeringsinstellingen over arbeid en gezondheid en organisatorisch optreden. Als hoogleraar gaat Bakker zich vooral richten op de positieve organisatiepsychologie, de benadering die uitgaat van de goede kanten, in plaats van de minder goede kanten in een organisatie.

 

Binnenkort verschijnt de richtlijn Effectieve gehoorbescherming een praktische leidraad voor het opzetten en invoeren van een gehoorbeschermings programma. De richtlijn richt zich op arbodeskundigen.

 

In de registratierichtlijnen van het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB) ontbreekt nog een richtlijn voor werkgerelateerde aandoeningen van de stem. Vandaar dat het centrum de Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB) vroeg om een bedrijfsarts die aan de hand van systematisch literatuuronderzoek criteria kan opstellen.

 

De Wet verbetering poortwachter, de verwijsmogelijkheid en de afschaffing van de verplichte aansluiting van bedrijven bij een arbodienst hebben tot een verschuiving van de taakinhoud van de bedrijfsarts geleid. Om erachter te komen hoe die taakinhoud nu precies is veranderd, houdt Astrid Offermans, studente aan de Universiteit Utrecht, een onderzoek. De vragenlijst voor het onderzoek is te vinden op www.samenbeterworden.nl/vragenlijst.html.

 

Reageer op dit artikel