artikel

Actueel

Wetgeving

Staatssecretaris Van Hoof van Sociale Zaken en Werkgelegenheid presenteerde begin deze maand de nieuwe Arbowet. In het wetsvoorstel staat dat in bedrijven tot en met 25 werknemers de werkgevers zelf de taken van de zogenoemde preventiemedewerker op zich mogen nemen. Nu ligt die grens bij vijftien. Verder kent het wetsvoorstel geen verrassingen. Zo komt Van Hoof ondanks protest van de vakbeweging zijn belofte na zo min mogelijk Haagse regels boven op de regels van de Europese Unie te stellen. Alleen als er sprake is van zeer ernstige risico’s maakt Van Hoof een uitzondering. Bijvoorbeeld bij het werken met professioneel vuurwerk of bij het vervangen van producten met vluchtige organische stoffen.

 

Doelvoorschriften omschrijven het te bereiken beschermingsniveau tijdens het werk. Hoe werkgevers en werknemers de doelen bereiken, kunnen ze per sector regelen. Vakbonden en werkgeversorganisaties kunnen daartoe arbocatalogi samenstellen, waarin staat op welke manieren en met welke middelen bedrijven de doelvoorschriften kunnen halen. Als de arbocatalogi begin 2007 nog niet af zijn, kunnen werknemers en werkgevers bij het vormgeven van het arbobeleid binnen de onderneming tijdelijk terugvallen op de regels van de overheid.

 

SZW verwacht dat het bedrijfsleven door minder administratieve verplichtingen jaarlijks in totaal 63 miljoen euro kan besparen. FNV reageert teleurgesteld. De bond bekritiseerde al eerder de reactie van SZW op het SER-advies Arbowet en herhaalt de kritiek. Het kabinet schrapt de verplichte jaarlijkse rapportage over de uitvoering van het plan van aanpak en komt daarmee aan een van de belangrijkste succesfactoren voor zelfwerkzaamheid, de motor van de systeemaanpak in bedrijven, zo vindt de bond. FNV hekelt ook dat tegen de wens van de SER in het arbospreekuur vervalt. ‘De FNV is teleurgesteld en verbijsterd over deze valse start van de uitwerking van een unaniem SER-advies over de nieuwe arbostructuur’, aldus de FNV.

 

Ook vindt de bond het onjuist dat bedrijven met minder dan 25 medewerkers geen preventiemedewerker hoeven aan te stellen. Eerder lag die grens bij vijftien. Eufemistisch gesteld lijkt het tegenhouden van de wet geen staking waard te zijn, maar FNV-woordvoerder Paulus Plas zegt wel de wandelgangen te blijven betreden. ‘We wachten nog op de bekendmaking van het Arbobesluit waarin de wet nader wordt gepreciseerd. De Tweede Kamer kan dan pas een besluit nemen over de nieuwe wet. Tot die tijd blijven we lobbyen in het parlement. Wij nemen het de staatssecretaris vooral kwalijk dat hij shopt in het SER-advies: er uit haalt wat hem van pas komt. En dan zegt hij dat wij bij de onderhandeling hebben gezeten. Erg slim, maar ook erg onjuist. In het SER-advies hebben we namelijk wel concrete normen voorgesteld voor de Arbowet. Het advies is een samenhangend geheel. Maar van concrete normen vinden we niets terug in het wetsvoorstel.’ FNV denkt dat het beschermingsniveau van werknemers wordt aangetast. ‘We mogen het in de sectoren zelf uitzoeken. Nou, ik weet wel wat er gebeurt in sectoren waar de werknemers wat zwakker staan of als het wat slechter gaat met de bedrijven. Werknemersbescherming is dan een van de eerste zaken waarop bezuinigd wordt.’

 

De Algemene Schoorsteenvegers Patroons Bond (ASPB), de brancheorganisatie van schoorsteenvegers, adviseert zijn leden gebruik te maken van het SafeClicksysteem om zo veilig op hoogte te werken. De schoorsteenvegers lopen dit jaar door verscherpte regelgeving en toegenomen aandacht van de Arbeidsinspectie kans beboet te worden als ze geen valbescherming toepassen. Iedere dakbetreder is verplicht maatregelen te nemen bij werk boven de 2,5 meter. Tot voor kort werd voor schoorsteenvegers een uitzondering gemaakt, maar nu niet meer.

 

De SafeClick is een band die bevestigd wordt aan aanklikpunten die onder de dakpannen moeten worden aangebracht.

 

Volgens de ASPB zijn inmiddels meer dan honderd van haar leden gecertificeerd voor montage van de SafeClick. De bond zegt te streven naar het veilig toegankelijk maken van alle hellende daken. Maar dit kan niet van vandaag op morgen, zo benadrukt de ASPB. Gecertificeerde ASPB-leden zullen opdrachtgevers benaderen om het systeem te monteren. In 2006 moeten dertigduizend daken met SafeClick zijn uitgerust. SafeClick is de nieuwe naam voor Arbodak. Arbodak won vorig jaar de Nederlandse Bouwprijs en de Holland Innovation Prijs.

 

De Arbeidsinspectie onderzoekt deze maanden of ziekenhuismedewerkers veilig werken met cytostatica en narcosegassen. Ook arborisico’s als lichamelijke overbelasting en agressie en geweld van patienten staan op de agenda. Alle 8 academische en 94 algemene ziekenhuizen kunnen bezoek verwachten. De extra aandacht vloeit voort uit de arboconvenanten die de sociale partners en de overheid sloten. Deze afspraken over het terugdringen van het ziekteverzuim zijn afgelopen en nu controleren de inspecteurs of de veiligheid op de werkvloer voldoende is. Cytostatica worden ingezet bij de behandeling van kanker. Ironisch genoeg kunnen ze juist kanker veroorzaken als ze onverantwoord worden gebruikt. Narcosegassen kunnen vruchtbaarheidsproblemen veroorzaken of aangeboren afwijkingen bij kinderen. Onderzoek uit 2003 leert volgens de inspectie dat dertig ziekenhuizen de risico’s nog niet systematisch aanpakken. In vijftien ziekenhuizen was aantoonbaar iets mis. Ook lichamelijke belasting is nog steeds een probleem. De inspectie signaleert dat zeventig procent van de verpleegkundigen op de afdelingen orthopedie, neurologie, interne geneeskunde en de intensive care bij de start van de arboconvenanten kampte met klachten aan rug, nek en benen. In de convenanten zijn afspraken gemaakt over de vermindering van de lichamelijke belasting. Ook werknemers in de zorg hebben problemen, maar dan vooral met agressieve klanten en bezoekers. Vier op de vijf artsen en verpleegkundigen worden wel eens bedreigd of uitgescholden. In arboconvenanten werd onder meer afgesproken gedragsregels op te stellen, alarmknoppen te installeren en werknemers te trainen. De inspectie kijkt nu in het inspectieproject, dat deel uitmaakt van het Project ‘Andere Overheid, Samenwerkende Inspectiediensten’, of de maatregelen geholpen hebben. De Arbeidsinspectie werkt in het project samen met de Inspectie Gezondheidszorg, de Voedsel en Warenautoriteit, de VROM-inspectie en de inspectie Verkeer en Waterstaat met als doel de planning beter af te stemmen.

 

Arbo Unie schrapt 480 voltijdbanen. Ongeveer 150 mensen zullen met gedwongen ontslag moeten. De arbodienst wil ook weer om de tafel met de bonden om het sociale plan dat bij vorige bezuinigingsrondes werd voorgesteld opnieuw te bespreken, omdat het volgens Arbo Unie te duur is. Ook heeft het bedrijf medewerkers die kunnen blijven, gevraagd vakantiedagen in te leveren. Arbo Unie directeur Dick van der Laan wijt het omzetverlies waardoor mensen moeten vertrekken onder meer aan eigen succes door de succesvolle aanpak van het ziekteverzuim.

 

FNV Bouw heeft minister Karla Peijs van Verkeer en Waterstaat in een Open Brief gevraagd de prioriteit bij wegwerkzaamheden te verleggen van snelle verkeersdoorstroming naar veiligheid voor de wegwerkers. Desnoods moet de hele weg worden afgezet. Volgens FNV Bouw slaat de balans te ver door naar snelle doorstroming van het verkeer en wordt massaal de maximumsnelheid van zeventig kilometer per uur bij wegwerkzaamheden overtreden. De bond schrijft in de brief dat uit een enquete onder wegwerkers blijkt dat 99 procent zich onveilig voelt. Ook worden automobilisten volgens FNV Bouw steeds agressiever. Naast vloeken en scheldkanonnades, gooien ze steeds vaker levensgevaarlijke projectielen uit de auto. Ook worden wegwerkers onvoldoende beschermd omdat wegafzettingen buiten de concurrentiegevoelige offertes worden gehouden. ‘Leden van de bond melden te vaak dat zij hun werk moeten doen slechts ‘beschermd’ door een paar kegeltjes of schildjes in plaats van achter een tijdelijke betonnen vangrail’, zo schrijft FNV Bouw.

 

‘Wat u als minister van Verkeer en Waterstaat ter harte moet nemen, is dat het beleid van uw eigen dienst Rijkswaterstaat aannemers tot schamele afzetting uitnodigt. Rijkswaterstaat zet alle kaarten op snelle doorstroming van het verkeer. Daarvoor heeft de dienst het systeem van ‘lane rental’ in het leven geroepen, waarbij het aannemersbedrijf te repareren rijstroken pacht. Elke minuut die aan afzetting wordt besteed, kost dus geld. De goedkoopste offerte betekent de geringste veiligheid. Aan u de taak door dit systeem een streep te zetten’, zo vindt FNV Bouw. De andere kant van de medaille is dat afzettingen en snelheidsbeperkingen vaak blijven staan als het werk klaar is. Dit roept irritatie op, aldus de bond. FNV Bouw pleit in de Open Brief naast meer beschermende maatregelen voor spreiding van wegwerkzaamheden.

 

De leidraad ‘Aanpak verzuim om psychische redenen’ is aangepast aan de nieuwe wet en regelgeving zoals de invoering van de WIA en loondoorbetaling in het tweede ziektejaar. In de leidraad staan de rechten en plichten van werknemers en werkgevers en oplossingen en handvatten voor verzuim om psychische redenen.

 

Volgens de uitgever van de leidraad, de commissie het Werkend Perspectief, zijn psychische klachten verantwoordelijk voor een derde van het totale verzuim. De klachten kunnen hun oorsprong hebben in problemen thuis, in een te hoge werkdruk of worden veroorzaakt door psychische of psychiatrische aandoeningen. Vaak uiten deze klachten zich in verzuim terwijl er lang niet altijd sprake is van ziekte. Slechts een vijfde van de werknemers die verzuimen om psychische redenen, wordt behandeld, aldus de commissie. De leidraad is beschikbaar als brochure of verkort stappenplan en te verkrijgen via het secretariaat van de commissie het Werkend Perspectief, telefoon 023-5549944, info@werkendperspectief.nl of te downloaden via www.werkendperspectief.nl

 

‘Arbomeester’ erkend. Scholen die hun RI&E uitvoeren met hulp van de zogenoemde Arbomeester, kunnen zich voortaan geen buil meer vallen. De Arbomeester is door de bij CAO betrokken partijen erkend als branchespecifiek RI&E-instrument en aangemeld bij het Arbo Platform Nederland. Bij schoolbesturen met 25 werknemers of minder die gebruikmaken van een branchespecifiek RI&E-instrument als ‘Arbomeester’, is toetsing door een arbodienst niet nodig. Arbomeester wordt geschikt gemaakt voor internet en is aan het begin van het nieuwe schooljaar te downloaden op www.arbo.nl of www.rie.nl.

 

Machinaal bestraten verplicht. Stratenmakers die meer dan 1500 vierkante meter aaneengesloten weg moeten aanleggen, dienen een bestratingsmachine te gebruiken. Dat meldt Cobouw na een gesprek met Frans Leerkes, landelijk projectleider bij de Arbeidsinspectie voor de bouw.

 

Dit geldt alleen voor nieuw aan te leggen straten. Herbestrating valt niet onder de nieuwe norm. De nieuwe norm is een begin op weg naar het volledig machinaal aanleggen van straten. De Arbeidsinspectie inspecteert deze periode de stratenmakersbranche en let dan vooral op de fysieke belasting voor de stratenmaker. Zo mogen handmatig geen stenen van meer dan vier kilo worden gelegd, terwijl dit wel gebeurt.

 

Ziekteverzuim gedaald in gehandicaptenzorg. Het verzuim in de gehandicaptenzorg daalde in 2005 naar 5,7 procent. In 2004 was dat nog zes procent. Volgens de branchevereniging van de gehandicaptenzorg, de VGN, onderstreept de daling dat investeren in verbetering van de arbeidsomstandigheden en preventiemaatregelen werkt. Al gebiedt de eerlijkheid wel dat het verzuim in de gehandicaptenzorg met 5,7 procent structureel hoger is dan de 5,4 procent gemiddeld in de totale gezondheidszorg.

 

De daling is volgens VG N grotendeels toe te schrijven aan een gestage daling van het langdurig verzuim, mede dankzij de Wet verbetering poortwachter die een grotere verantwoordelijkheid vraagt van werkgevers en werknemers voor het verzuim.

 

Een op de vijf schoonmaakbedrijven werkt met illegale werknemers. Dat concludeert de Arbeidsinspectie na controle in 109 bedrijven die hotels, pensions, vakantieparken, treinen en fastfoodketens schoonmaken. Het kost de bedrijven 8000 euro per illegale werknemer aan boetes.

 

Bijna 77.000 mensen zijn de afgelopen drie jaar in opdracht van UWV naar werk begeleid. Dat blijkt uit het UWV-jaarverslag 2005. Vorig jaar zijn 29.000 mensen geplaatst. Vierduizend meer dan verwacht.

 

Het ziekteverzuim in de bouw is vorig jaar gestegen tot bijna vijf procent. Dat blijkt uit cijfers van de grootste arbodienst in de sector: Arboduo. Arboduo wijt de stijging aan het meerekenen van het tweedejaarsverzuim. Zonder dat tweede jaar zou het verzuimpercentage gestabiliseerd zijn. De dakdekkerbedrijven kenden met 6,81 procent het hoogste verzuimpercentage, de grond-, water- en wegenbouw het laagste. Deze laatste sector scoorde onder het toch al lage gemiddelde van 4,73 procent bij de ‘infrabedrijven’.

 

Politiemensen die schade lijden door hun werk en dit niet kunnen verhalen, kunnen voortaan een beroep doen op een waarborgfonds. De overheid stort eenmalig een miljoen euro in het fonds dat wordt gevormd door de politiekorpsen, het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de politievakbonden. Het fonds wordt een stichting, met een eigen bestuur dat verantwoordelijk wordt voor het beheer.

 

Instellingen die hijskranen keuren, moeten onderling duidelijker criteria uitwerken om een machine te keuren. Dat staat in een brief die staatssecretaris Van Hoof naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Uit onderzoek van de Inspectie Werk en Inkomen blijkt dat de verschillen tussen de keuringsinstanties te groot zijn, dat niet alle gebreken worden opgemerkt en dat eigenaren van kranen de verschillen niet snel genoeg verhelpen. SZW wijst de keuringsinstanties aan die ook certificaten afgeven. De komende tijd kijkt SZW of de kwaliteit van de keurders verbetert. Zo niet, dan volgt intrekking van de aanwijzing.

 

Het Economisch Instituut voor de Bouwnijverheid (EIB) vindt dat door uitvoering van het ‘Arboconvenant Funderingsbranche inzake geluid en begaanbaarheid’ tussen 2002 en 2006 veel vooruitgang is geboekt op het gebied van schadelijk geluid. Op het gebied van begaanbaarheid is minder tot stand gebracht. Belangrijk is dat het convenant in de toekomst een vervolg krijgt en dat er aandacht blijft bestaan voor arbeidsomstandigheden in de sector. De nieuwe Arbowet kan hierbij een instrument zijn, aldus het EIB. Het aantal mensen dat gehoorschade oploopt in de funderingsbranche, zou door afsluiting van het convenant verminderd moeten worden. Vergroting van het bewustzijn, bevordering van het dragen van gehoorbescherming en verlaging van het gemiddelde geluidsniveau, moesten daartoe bijdragen. Partijen in de branche hebben een bewustwordingscampagne gevoerd die in het teken stond van gedragsbeinvloeding en gedragsverandering van bedrijven en werknemers. Het bewustzijn met betrekking tot schadelijk geluid is toegenomen, zegt het EIB. Bedrijven en werknemers zijn nu goed op de hoogte van de risico’s van blootstelling aan schadelijk geluid en de maatregelen ter beperking van deze risico’s. Maar werknemers dragen niet altijd hun gehoorbescherming. Redenen daarvoor zijn onverwacht hoge geluidsniveaus, praktische (communicatie)problemen, maar ook vergeetachtigheid en gemakzucht. Twee derde van de funderingsbedrijven heeft in de laatste vier jaar technische maatregelen genomen. Ongeveer veertig procent heeft een geluidsarme funderingstechniek als boren, drukken of schroeven ingevoerd. Ongeveer zestig procent heeft technische aanpassingen aan bestaande technieken gedaan, zoals de invoering van geluidgedempte blokken en geluidgedempte kranen.

 

Het tweede doel van het convenant was de begaanbaarheid van bouwterreinen te verbeteren. Omdat funderingsbedrijven aan het einde van een keten staan die begint bij de ontwerper en via de opdrachtgever en de hoofdaannemer loopt tot het funderingsbedrijf. Zonder medewerking van alle partijen is betere begaanbaarheid volgens het economisch instituut lastig te realiseren. EIB vindt dan ook dat te weinig tot stand is gebracht. Toch vindt 68 procent van de funderingsbedrijven dat de begaanbaarheid van de bouwterreinen in de laatste vier jaar is verbeterd.

 

EIB vindt het belangrijk dat de resultaten van het convenant duurzaam doorwerken en dat de aandacht op dit gebied niet verslapt. De nieuwe Arbowet, die op dit moment in de Tweede Kamer ligt, kan hierbij volgens het instituut een instrument zijn. De overheid zal doelen stellen op het gebied van arbeidsomstandigheden en werkgevers- en werknemersorganisaties in branches moeten hier een praktische invulling aan geven.

 

Tweederde van het uitvoerend, technisch en staat een test. Wie na het doen van de test administratief (UTA) personeel in de bouw oranje of rood als uitslag krijgt, wordt aangeklaagt over hoge werkdruk. Daarom startten de sociale partners in de sector de campagne ‘Roofbouw niks voor jou’. Eind vorige maand kregen alle zestigduizend UTA-medewerkers een ansichtkaart met een verwijzing naar de site www.roofbouwniksvoorjou.nl. Op de site staat een test. Wie na het doen van de test oranje of rood als uitslag krijgt, wordt aangeraden zich aan te melden voor individuele begeleiding.

 

Wie groen scoort, zit niet in de gevarenzone. Toch kunnen ook deze medewerkers zich aanmelden voor een check-up. Vertrouwelijkheid is volgens de initiatiefnemers gegarandeerd.

 

Ontwerpers van gebouwen, zoals architecten en hun adviseurs, kunnen ervoor zorgen dat minder bouwvakkers last krijgen van kwartsstof. Dat concludeert ‘Samen Beter’, de uitvoeringsorganisatie van het arboconvenant Afbouw en Onderhoud.

 

Omdat inademen van kwartsstof onherstelbare schade aan de longen tot gevolg kan hebben, heeft ‘Samen Beter’ het terugdringen van kwartsstof tot speerpunt gekozen. ‘Samen Beter’ kiest voor aanpak bij de bron.

 

Onderzoeksbureau Spekking volgde in opdracht van ‘Samen Beter’ de ontwerpfase van de bouw en herbouw van zorgcentrum St. Elisabeth in Roosendaal. Spekkink concludeerde dat ontwerpers meer aan preventie kunnen doen. Voorwaarde is dat de V&G-coordinator nog voor de ontwerpfase al in actie komt. In het begin van de bestekfase worden namelijk belangrijke beslissingen genomen die invloed hebben op het ontstaan van kwartsstof op de bouwplaats.

 

En als ontwerpers zich bewust zijn van hun invloed op de arbeidsomstandigheden, zijn ze bereid daar rekening mee te houden. Vooral de samenwerking tussen bouwkundigen en installatietechnici is essentieel. Slecht afgestemde deelontwerpen dwingen bouwvakkers te improviseren waardoor onvoorzien moet worden gehakt, geboord en gezaagd in steen. Hierbij kan kwarts vrijkomen.

 

Volgens Henk Hartveld, projectcoordinator van ‘Samen Beter’ staan de ontwerpers niet onwelwillend tegenover de aanbevelingen. ‘We gaan binnenkort aan tafel met de architecten om de resultaten en aanbevelingen te bespreken.’ Maar ook de bouwers van het zorgcentrum St. Elisabeth plukken al de vruchten van de uitkomsten van het onderzoek. Zij houden volgens Hartveld in de bouw, die inmiddels gestart is, rekening met de adviezen. ‘En dan moet je in het bijzonder denken aan maatvoering en de fabricageplaats. Het komt nog te veel voor dat ontwerpers niet nauwkeurig genoeg afmeten waardoor er op de bouwplaats bijgeslepen moet worden. Ook kunnen bij nieuwbouw soms beter bij de leverancier werkzaamheden worden uitgevoerd in plaats van op de bouwplaats zoals nu het geval is. Dan moet je bijvoorbeeld denken aan voorgefabriceerde materialen.’

 

Reageer op dit artikel