artikel

Kraan keurders laten steken vallen

Wetgeving

De IWI onderzocht in 2004 ook al de markt voor veiligheidskeuringen van liften en hijskranen. Op de keuringsmarkt voor hijskranen zijn, onder invloed van Europese regelgeving, sinds 1997 meerdere cki’s actief. Tijdens het onderzoek waren er vier cki’s die hijskranen periodiek keurden op veiligheid. Inmiddels zijn er acht aanbieders op deze markt actief.

 

De aanbieders keuren onder andere (mobiele) torenkranen en gekentekende hydraulische kranen. Volgens de zogeheten 2-2-2 regeling moet elke hijskraan jaarlijks worden gekeurd door een deskundige (Warenwetbesluit machines artikel 6d). Verder moet elke hijskraan om de twee jaar worden gekeurd door een certificatie-instelling. Na een intensieve keuring geven de cki’s veiligheidscertificaten af. Volgens het rapport ‘Hoog Spel’ zouden de certificatie- en keuringsinstellingen met elkaar concurreren om keuringsopdrachten op prijs, keuringsduur en klantvriendelijkheid. Opdrachtgevers zouden de cki’s onder druk zetten om sneller, minder in detail en zo goedkoper te keuren. Vooral kleine en middelgrote kraanverhuurbedrijven zouden daarop aandringen.

 

Veel ‘zouden’. Tijd dus om concreet te worden, moet SZW gedacht hebben.

 

De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Henk van Hoof kondigde dan ook een vervolgonderzoek aan na ‘Hoog Spel’. Want wat er ook onderling beweerd wordt, uiteindelijk moeten de keuringen deugen. Dit voorjaar kwam de IWI met ‘Controle in concurrentie. Uitvoering periodieke keuring en certificatie van kranen en liften’. De inspectie meldt voldoende vertrouwen te hebben in de kwaliteit van liftkeuringen, maar onvoldoende in de kraankeuringen. Maar reden tot paniek geeft dit niet. De Brabander: ‘Niets is volmaakt. Er zijn altijd verbeteringen mogelijk. En daar zijn wij als TCVT ook druk mee bezig. We houden alle partijen en ook onszelf een spiegel voor en werken ondertussen gestaag verder aan verbetering van de keuringen. We zijn al twee jaar bezig met die verbeteringen. Ook met het verhogen van de kwaliteit van de keurmeester. Cruciaal is de inbedding van de keurmeester. Want als het in zijn organisatie primair om de centen draait, is het voor een bonafide keurmeester moeilijk werken. We worden door het laatste IWI-rapport gestimuleerd om nog sneller aan die verbeteringen te werken. De IWI ziet ons zoals wij onszelf ook graag zien. Die rol proberen we vast te houden zonder ons over te geven aan de waan van de dag.’

 

Alles goed en wel. Maar ondertussen werden toch gebreken aangebracht bij hijskranen die niet ontdekt werden. En dat kan toch gevaarlijke situaties opleveren, zo nemen we aan. De TCVT is niet verantwoordelijk voor de handhaving en controle, maar haar ambtelijk secretaris wil hier wel wat over kwijt. ‘U rijdt door het rode licht en krijgt een bekeuring. Maakt dat u dan een slecht chauffeur? We leggen elkaar de strop om de hals omdat we regeltjes niet hanteren. Maar zijn die regeltjes altijd goed? We zijn constant bezig de vakbekwaamheid van de kraandrijvers te verbeteren. En die zijn heel erg betrokken bij hun job. Ze zijn gek op kranen. Ze zien de kraan bijna net zo als hun vrouw. Werkgevers moeten hun machinisten instrueren in het kader van de Arbowet. Daar komt nog bij dat een kraanproducent voordat hij de kraan in productie neemt een risicoanalyse moet maken van de gevaarlijke punten en hoe die opgelost moeten worden. Er zit een handleiding bij de kraan, ze beschikken over een CE-markering en om de twee jaar is een onderhoudskeuring verplicht. Stel dat een keurmeester een ‘maandagochtendblindevlek’ heeft. Denkt u nou echt dat een kraanmachinist zijn kraan ingaat als er technische mankementen zijn? Meneer, er is een totaal verkeerd beeld geschetst in het laatste mediacircus. Dat is schandalig. En dat terwijl het onder meer gaat om zaken als wel of geen brandblusser.’

 

Waren er in de proef van de IWI dan alleen maar onbeduidende gebreken aangebracht? ‘Dat zeg ik niet. Dat moet u zelf maar uitzoeken. Ik zeg alleen dat we onze verantwoordelijkheid goed nemen en dat we met de IWI een zeer goede relatie hebben.’

 

Op naar de IWI. Woordvoerder Michiel Horweg bevestigt de goede relatie met de TCVT en benadrukt dat de TCVT niets te verwijten valt. Wel plaatst Horweg kanttekeningen bij de suggestie dat de aangebrachte gebreken niets voorstellen. ‘We hebben inderdaad kleine dingen opgenomen in de controle zoals een sticker die ontbreekt, maar ook het ontbreken van een klimkooi en een rembeveiliging die niet goed werkt. Het is echter wel mogelijk dat een van de cki’s slechts twee kleine dingen over het hoofd zag.’

 

Blijven over de ernstige gebreken die niet werden opgemerkt. Twee cki’s halen een zware onvoldoende. Zij krijgen van SZW een jaar de tijd om hun werk te verbeteren. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft Van Hoof dat de kans bestaat dat hun aanwijzing wordt ingetrokken als ze over een jaar geen verbeteringen hebben laten zien. Ook zal Van Hoof ‘de mogelijkheden verkennen om het nalevingsgedrag van werkgevers/gebruikers van kranen en eigenaren van liften betreffende het afhandelen van tekortkomingen te verbeteren.’ Navraag leert dat SZW wil dat de keuringsinstellingen niet alleen tekortkomingen constateren, maar er ook op gaan toezien dat ze gerepareerd worden. Maar maatregelen tegen de hele branche of het publiek maken van de keuringen, zit er niet in. Peter van Meenen van SZW: ‘Je kunt alleen sancties treffen tegen instellingen die het niet goed doen. En dat zijn die twee keuringsinstellingen. Ze krijgen een jaar om te verbeteren. Je moet ze wel de gelegenheid geven om verbeteringen aan te brengen. Het publiek maken van keuringen lijkt me geen optie. In de discussie over de Arbowet gaat de slinger juist de kant op van privatisering. Ik zie hem hier niet de andere kant op gaan. Wel gaan we binnenkort met de branche om tafel om te kijken of de keuringsinstellingen hun werkwijze kunnen aanpassen door zich er van te vergewissen dat tekortkomingen ook worden verholpen. De Nederlandse polder kennende, in goed overleg.’

 

De Nederlandse leeuw brult vooralsnog niet. En zeker niet naar de TCVT van De Brabander. Onafhankelijk van De Brabander grijpt ook Van Meenen naar de verkeersmetafoor. ‘Als je ergens maar 100 km per uur mag en je rijdt 120, pakken ze jou aan en niet degene die bedacht heeft dat je 100 mag rijden.’ Het zal de ambtelijk secretaris van de TCVT goed doen. Van Meenen wijst er bovendien op dat in tegenstelling tot sommige door hem minder gewaardeerde media de Arbeidsinspectie het onderhoud van kranen een lage prioriteit geeft.

 

Magda de Vetten van de inspectie onderschrijft dit, maar wenst wel een nuance aan te brengen. ‘Het heeft een lage prioriteit, maar niet omdat het niet belangrijk is. Wij werken volgens risicoanalyses waarin we ongevallen, WAO-instroom en ziekteverzuim meenemen. Als die risicoanalyse hoog uitvalt, zetten we extra inspecteurs in. Het ontbreken en controleren van certificaten is geen groot risico. In die zin heeft De Brabander gelijk. We controleren niet op elke bouwinspectie de papieren.’

 

Dat betekent dus dat het kwart van de bedrijven dat volgens het laatste IWI-rapport wel eens met ongecertificeerde kranen werkt, geen gevaar loopt? ‘Laat ik vooropstellen dat het niet slim is. Want als er een ongeval is of als er klachten binnenkomen, controleren we wel degelijk en als we merken dat bij een kraan iets mis is, vragen we wel of iemand een certificaat heeft. Maar we controleren niet of kranen gecertificeerd zijn. We kijken naar de veiligheidsaspecten en als het mis is, dan stellen we vragen over de papieren.’

 

Aanpak bij de bron en privatisering blijven sleutelwoorden. Ook in de controle van hijskranen. En tot de twee falende keuringsinstellingen hun zaken al dan niet op orde hebben en de cki’s zelf controleren of tekortkomingen worden hersteld, is geen extra inzet van IWI of Arbeidsinspectie te verwachten. De Vetten: ‘Daar is geen aanleiding toe. We hebben een beperkt aantal inspecteurs en we moeten kiezen.’

 

Het rapport ‘Controle in concurrentie. Uitvoering periodieke keuring en certificatie van kranen en liften’ is te vinden op www.minszw.nl, in de rubriek ‘officiele publicaties’ (11 mei). Zie ook het artikel ‘Hoog spel’ in ARBO 5-2005.

 

Reageer op dit artikel