Het verzetten van de klok is niet goed voor ons, stelt de Amerikaanse chronobioloog Martha Merrow. Daardoor dwingen we ons lichaam immers tot aanpassing van het natuurlijke slaapritme. Merrow deed uitgebreid onderzoek naar het menselijke bioritme. Wat doet de zomertijd met ons lichaam?

Oftewel: is de zomertijd slecht voor onze gezondheid? Maakt de zomertijd ons niet alleen blij, maar ook ziek? Daarover hoeft Merrow niet eens na te denken: “Dat is precies wat er gebeurt.”

Biologische klok heeft lak aan zomertijd

Want als we met onze handen van de wijzers van de klok afblijven, leven we in wat nu wintertijd heet. In die situatie krijgt onze biologische klok steun van meer daglicht door een lange, lichte ochtend, legt Merrow uit. Door het creëren van een kunstmatige zomertijd met het een uur naar achter zetten van de klok “vergooien we achteloos een goede kans op een betere gezondheid”.

Hoe komt dat? Omdat onze biologische klok totaal lak heeft aan ons gesjor aan wijzers. Het verzetten van de klok heeft alleen invloed op ons sociale werkleven. We moeten een uur eerder op, een uur eerder naar werk of school. We verstoren dus ons bioritme, waardoor er een zogeheten ’sociale jetlag’ ontstaat.

Chronotypen, oftewel ochtend- en avondmensen

Door het verzetten van de klok ontspoort onze biologische klok en veroorzaken we een sociale jetlag. Dat geldt voor alle mensen en trouwens ook voor dieren. Maar de wijzers een uur terugzetten heeft ook invloed op de verschillende zogenoemde chronotypen.

Chronotypen? Ach ja, de beroemde ochtendmensen en avondmensen. Merrow: “Het is bewezen dat studenten met het late chronotype (de avondmensen) slechter presteren op vroege toetsen.” De zomertijd maakt die 'handicap' nog groter: “De maatschappij schiet zich zo domweg in de voet.”

En dat is nog niet alles, volgens Merrow. Want de zomertijd tast ook het geheugen aan en beïnvloedt zelfs de spijsvertering.

Maar er zijn ook voordelen aan de zomertijd

Is de zomertijd dan alleen maar slecht? Volgens de Britse milieudeskundige Mayer Hillman is de klok een uur vooruitzetten goed, omdat het zo langer licht blijft. Een mens krijgt daardoor langer natuurlijk zonlicht. Zonlicht zorgt voor de aanmaak van vitamine D. Een laag gehalte aan vitamine D vergroot de kans op depressies. Vandaar dat een winterdip een veelgehoorde uitspraak is in de winter. Daarnaast zorgt voldoende zonlicht voor een lagere bloeddruk, minder botontkalking, een beter conditie en heb je minder kans op auto-immuunziektes en bepaalde soorten kankers.

8 tips voor een soepele overgang naar de zomertijd

Op gezondnu.nl worden een aantal tips gegeven om de overgang van wintertijd naar zomertijd zo soepel mogelijk te laten verlopen.

1. Zoek het daglicht op

Om je biologische klok weer gelijk stellen, dan doe je er goed aan elke dag even naar buiten te gaan. Tien minuten buiten zijn is in principe al voldoende om het ritme te herstellen. Slechte slaper? Dan is het soms nodig om twee à drie uur per dag te wandelen.

2. Span je in

Wanneer je echt moe bent, heeft je lichaam voldoende inspanning gehad en ben je geestelijk ook uitgedaagd. Om jezelf in evenwicht te brengen, is lichaamsbeweging gedurende de dag belangrijk. Zo stap je moe maar voldaan het bed in.

3. Ontspan!

Gek genoeg kunnen we na een uitputtende dag niet altijd beter slapen. Ongemerkt bouw je in de loop van de dag spanning op in je lijf. Die spanning nemen we mee naar bed en dat houdt je wakker. Met simpele oefeningen, kun je ontspannen. Loop bijvoorbeeld alle spieren in je lichaam na en span en ontspan elke spier een paar seconden. Begin met je rechtervoet en doe vervolgens hetzelfde met al je andere spieren, zoals je been-, buik- en bilspieren. Als je er een dagelijks ritueel van maakt, merk je het meeste effect.

4. Doe de gordijnen dicht

Bereid je lichaam alvast voor op de nacht door de gordijnen dicht te doen en het licht op tijd te dimmen in de slaapkamer. Maak je slaapkamer donker. Op deze manier begin je je sneller slaperig te voelen. Zodra het ochtend is, trek je meteen de gordijnen open. Hoe langer je blijft liggen, des te lastiger het is om uit bed te komen.

5. Geen kunstlicht voordat je gaat slapen

Stop na het eten met het kijken op je laptop en zet de tv ruim een uur van tevoren uit. Leg ook je mobiele telefoon ver van je bed. Het blauwe licht van beeldschermen heeft namelijk invloed op de slaapkern in het brein, waardoor je bioritme wordt aangetast.

6. Creëer een vast ritme aan het begin van de zomertijd

Juist aan het begin van de zomertijd is het belangrijk om op vaste tijden het bed in te gaan en weer op te staan. Het duurt namelijk even voordat je gewend bent aan een nieuw ritme, dus geef het niet op na een paar dagen. Probeer je zeker een week te houden aan de nieuwe tijden.

7. Zorg voor de juiste temperatuur in je slaapkamer

Ook het klimaat van je slaapkamer heeft invloed op je slaappatroon. De ideale slaapkamertemperatuur ligt rond de zeventien graden. Onder de dekens is de beste temperatuur 27 tot 29 graden.

8. Accepteer je nieuwe ritme

De zomer- en wintertijd zijn eigenlijk onzin. In 1977 is het (her)ingevoerd om energie te besparen. Alleen is het eigenlijk niet bekend of dit echt effect heeft. Maar we zitten er toch nog steeds mee opgescheept. Focus je daarom op de voordelen van dit nieuwe seizoen. Wanneer je je ergens niet tegen verzet, maar eraan overgeeft, is het gemakkelijker wennen.