Duwen en trekken: dit zijn de risico’s

Soms moet een werknemer voorwerpen voortduwen of achter zich aan trekken. Duwen en trekken is een vorm van fysieke belasting en is zeer inspannend. De werkgever moet maatregelen nemen om het risico op overbelasting kleiner te maken. Wat zijn die risico’s precies en welke aandachtspunten levert dit op voor de RI&E en de dagelijkse praktijk op de werkvloer?

Dit keer besteden we in de rubriek Het risico aandacht aan de risico’s van duwen en trekken. Door duwen of trekken in horizontale richting kunnen op den duur blijvende gezondheidsklachten ontstaan aan de schouders en de rug. Duwen of trekken komt in veel taken voor in bijvoorbeeld de logistiek, zorg en horeca. Het is dan ook een belangrijk aandachtspunt voor de RI&E. Houd ook in de gaten te houden wat er dagelijks op de werkvloer gebeurt. Waar moet u op letten?

> TIP: Kennis maakt veilig! Check de Kennisbank Arbo in de praktijk

Wanneer spreken we van duwen of trekken?

  • Duwen en trekken is het handmatig in beweging brengen en verplaatsen van een last over een afstand. Daarbij beweegt het lichaam zich in dezelfde richting als de last, zonder dat de last wordt gedragen. Het gaat hier over verplaatsing in het horizontale vlak. Vaak zijn voorwerpen voorzien van wielen, maar niet altijd. Het kan ook gaan om het verslepen van objecten over vlakke oppervlakken. Of om het voor zich uit rollen of het gebruik van grote manipulators/ pneumatische takels.
  • Bij duwen is de kracht van het lichaam af gericht. Bij trekken is de kracht naar het lichaam toe gericht.
  • We spreken van duwen/ trekken als werknemers lasten verplaatsten door ermee te gaan lopen. Het vanuit stilstand bedienen van draaiwielen of trektouwen is een vorm van krachtuitoefening.

> LEES OOK: Goed checken bij duwen en trekken

Wat kunnen de gezondheidsgevolgen zijn van duwen en trekken?

  • Door duwen en trekken kunnen medewerkers een verhoogd risico lopen op aandoeningen van het bewegingsapparaat.
  • Schouderklachten komen veel voor in relatie tot duwen/ trekken. Werknemers die veel moeten duwen/ trekken hebben 2-5x zoveel kans op schouderklachten dan werknemers die niet duwen/trekken op het werk.
  • Er zijn aanwijzingen dat duwen/ trekken de kans op rugpijn verhoogt.

> LEES OOK: Fysieke belasting? Leer van ambulancepersoneel

Weet u wat de risico’s zijn van duwen en trekken?

  • Het in gang brengen van een last maar ook het in gang houden van de rollende last is belastend voor het lichaam. Dit is vooral belastend als dit met een ‘schok’ plaatsvindt.
  • Het gezondheidsrisico voor duwen/trekken is afhankelijk van een combinatie van factoren:
    • Werkhouding.
    • Benodigde krachtuitoefening, afhankelijk van het gewicht van de last en de ondergrond waarover de last wordt verplaatst, en de wielen (grootte, materiaal, staat van onderhoud).
    • Duur van de belasting.
    • Frequentie van de belasting, onder meer afhankelijk van de route die vooral bepaalt of er vaak wordt geremd en weer opgestart.

> LEES OOK: Zorgplicht of ongelukkige samenloop bij HEMA

Welke eisen stelt de Arbowet?

Ga na of uw organisatie voldoet aan de volgende zaken:

  • De Arbeidsomstandighedenwet kent geen expliciete eisen over hoeveel of hoe vaak iemand mag duwen of trekken. De last mag geen gezondheidsrisico opleveren.
  • Elke werkgever moet de werkplek zo inrichten dat deze voldoet aan de ergonomische beginselen.
  • In de RIE moet aandacht zijn voor alle vormen van fysieke belasting, inclusief duwen/trekken.
  • Sommige Arbocatalogi hebben expliciet aandacht voor duwen/trekken, zoals bijvoorbeeld de logistieke sector.

In dit artikel heeft u kunnen lezen wat de aandachtspunten zijn bij duwen en trekken. Over twee weken het vervolg. Dan gaan we in deze rubriek in op de risicofactoren die een rol spelen bij duwen en trekken, op de relevante normen en wetten en hoe u duwen en trekken kunt beoordelen en te lijf kunt gaan. Volg onze nieuwsbrief!

Dit is een samenvatting van het artikel Duwen en trekken dat is opgenomen in de Kennisbank Arbo in de praktijk. Meer weten over wat Arbo in de praktijk is? Download de Whitepaper Maak kennis met de kennisbank.