Keuring van arbeidsmiddelen, zo zit het

Alle arbeidsmiddelen hebben onderhoud nodig. Zo weet je zeker dat je er veilig mee kunt werken. Voor sommige arbeidsmiddelen geldt niet alleen een onderhoudsplicht, maar ook een aanvullende keuringsverplichting.

Keuring van arbeidsmiddelen, zo zit het

Onder arbeidsmiddelen vallen alle hulpmiddelen die je bij het werk gebruikt. Dat varieert van eenvoudig gereedschap tot machines en componenten van procesinstallaties. Om veilig en gezond te kunnen werken moeten arbeidsmiddelen in goede staat verkeren. En je moet ze natuurlijk op de juiste manier gebruiken.

Verplichte keuring arbeidsmiddelen

Wanneer geldt voor arbeidsmiddelen niet alleen een onderhoudsplicht, maar ook een keuringsplicht? Dat is het geval in de volgende 2 situaties:

  • Als de veiligheid afhangt van de manier van installeren (keuring na installatie)
  • Als het gebruik of invloeden van buitenaf leiden tot slijtage, veroudering of verslechtering (periodieke keuring)

De werkgever moet zelf vaststellen of een of beide keuringsverplichtingen op zijn arbeidsmiddelen van toepassing zijn.

Keuring na installatie: wanneer en waarom?

De keuring na installatie moet plaatsvinden voordat je het arbeidsmiddel voor de eerste keer gebruikt (artikel 7.4a, lid 1, Arbobesluit). Is het arbeidsmiddel gedemonteerd of op een andere plaats geïnstalleerd? Dan is opnieuw een keuring nodig (artikel 7.4a, lid 2, Arbobesluit).

Tijdens de keuring wordt beoordeeld of het arbeidsmiddel op de juiste manier is geïnstalleerd. Ook wordt gekeken of het veilig en goed functioneert in de arbeidssituatie.

Periodieke keuringen arbeidsmiddelen: hoe vaak en waarom?

De keuring (artikel 7.4a, lid 3, Arbobesluit) voor tijdige opsporing van slijtage, veroudering of verslechtering moet periodiek gebeuren. Met zo’n terugkerende keuring en de eventuele beproevingstest is ook na te gaan of er voldoende onderhoud wordt gepleegd. Zo kun je gevaarlijke situaties voorkomen.

Hoe vaak deze periodieke keuring nodig is, hangt af van het soort arbeidsmiddel en van hoe vaak het wordt gebruikt. Regelmatig keuren waarborgt de deugdelijkheid en de goede staat. In de toelichting van het Arbobesluit staat als richtlijn minimaal 1 keuring per jaar. Voor arbeidsmiddelen die alleen incidenteel worden gebruikt, kun je ook kiezen voor een keuring vooraf aan het gebruik. Er zijn ook arbeidsmiddelen die op grond van hun veelvuldig en intensief gebruik vaker dan eenmaal per jaar gekeurd moeten worden.

Kijk ook naar de uitkomsten van de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Bepaal op basis van deze uitkomsten per gebruikt arbeidsmiddel hoe vaak een keuring nodig is.

Wie mag keuringen aan arbeidsmiddelen uitvoeren?

Een deskundige persoon of instelling moet de keuringen aan arbeidsmiddelen uitvoeren (artikel 7.4a, lid 5, Arbobesluit). Wie precies, mag de werkgever in de meeste gevallen zelf bepalen. Denk aan een onafhankelijke keuringsinstantie, een onderhoudsdienst van een leverancier of de technische dienst van het bedrijf zelf.

Soms moet een onafhankelijke instelling keuren

Voor een aantal arbeidsmiddelen geldt dat een aangewezen onafhankelijke instelling ze moet keuren. Dit geldt bijvoorbeeld bij:

  • hijs- en hefwerktuigen en hijs- en hefgereedschappen aan boord van schepen
  • hijs- en hefwerktuigen voor beroepsmatig personenvervoer
  • duik- en caissonsystemen
  • drukapparatuur
  • containers
  • mobiele hijskranen en torenkranen met capaciteit van 10 tonmeter of meer
  • liften voor personenvervoer

De keuringsverplichtingen voor deze arbeidsmiddelen zijn uitgewerkt in het Arbobesluit of in Warenwetbesluiten. Een werkgever moeten zelf nagaan welke verplichtingen van toepassing zijn op de gebruikte arbeidsmiddelen.

Schriftelijke bewijsstukken van uitgevoerde keuring arbeidsmiddelen

Op de arbeidsplaats moeten schriftelijke bewijsstukken aanwezig zijn van de uitgevoerde keuringen (artikel 7.4a, lid 6, Arbobesluit). Zo kan de werkgever bij de Nederlandse Arbeidsinspectie aantonen dat is voldaan aan de keuringsverplichting van de arbeidsmiddelen. Daarnaast staat in artikel 7.5, lid 4 van het Arbobesluit dat een bij het arbeidsmiddel behorend onderhoudsboek moet worden bijgehouden.

Bron: Arboportaal

Onderdeel van de collectie

Werken met arbeidsmiddelen

Arbeidsmiddelen zijn alle op de werkplek gebruikte machines, installaties, apparaten, transportmiddelen en gereedschappen. Om veilig en gezond te kunnen werken moet je deze arbeidsmiddelen op de juiste manier gebruiken.

Richtlijn voor veilig gebruik ChatGPT

Richtlijn voor veilig gebruik ChatGPT

Gebruik deze richtlijn om te delen met medewerkers in je organisatie, zodat ze veilig gebruik kunnen maken van de chatbot ChatGPT.

Met de nieuwe ademhalingsrichtlijn naar een goed ABM-programma

Met de nieuwe ademhalingsrichtlijn naar een goed ABM-programma

Zelf een goed ABM-programma ontwerpen? Iedereen die met persoonlijke ademhalingsbeschermingsmiddelen te maken heeft, kan daarvoor gebruikmaken van de...

Elke arbeidsinspecteur een eigen AI-collega?

Elke arbeidsinspecteur een eigen AI-collega?

Hoe kunnen inspecteurs met behulp van AI nog eerlijker, effectiever en efficiënter hun werk doen? Daarover buigen 4 rijksinspecties, TNO en 2...

Nu beschikbaar: nieuwe NVvA-richtlijn Ademhalingsbeschermingsmiddelen

Nu beschikbaar: nieuwe NVvA-richtlijn Ademhalingsbeschermingsmiddelen

De nieuwe NVvA-richtlijn Ademhalingsbeschermingsmiddelen bevat praktische informatie over selectie en gebruik van ademhalingsbeschermingsmiddelen bij...

Boete voor verkeerd gebruik torenkraan met werkbak

Boete voor verkeerd gebruik torenkraan met werkbak

Een bedrijf krijgt een boete voor het niet volgen van de handleiding bij het gebruik van een torenkraan met werkbak. De rechtbank geeft de minister...

Hoge standaard voor veilig werken op hoogte

Hoge standaard voor veilig werken op hoogte

Werken op hoogte. In de bouwsector staat van een ladder of trapje vallen op de tweede plek in de lijst van meest voorkomende ernstige ongevallen. Een...

Bovenloopkraan botst op schaarhoogwerker

Bovenloopkraan botst op schaarhoogwerker

Het is een goede zaak om als bedrijf instructies te hebben over het gebruik van arbeidsmiddelen. De bedieners van die arbeidsmiddelen moeten die dan...

Bewust Veilig werken in de bouw

Bewust Veilig werken in de bouw

De sectoren bouw, techniek en onderhoud schenken elk jaar in maart extra aandacht aan veilig werken tijdens de Bewust Veilig-dag. Maar wordt de bouw...