Brainstorm je RI&E

Toen Cecile Van der Velde eens een brainstormingsessie organiseerde met een groep lassers, klaagden die over een veelvoorkomend risico. Want als de mannen bezig waren met werk aan het spoor, wilden er wel eens vonken overslaan. Niet zelden leidde dat tot bermbrandjes. 'Dus heb ik die mensen gevraagd hoe ze dat konden ondervangen. En dat was heel simpel. Gewoon door hun laskarretje te voorzien van een voorraad blusmiddel. Ik heb gelijk gevraagd wie dat kon regelen, en het probleem was uit de wereld.'   Dit ondersteunt Van der Velde's visie. Want ze mag dan organisatiedeskundige zijn bij de Nederlandse Academie voor Arbeidswetenschappen, ze is ervan overtuigd dat de beste arboadviezen afkomstig zijn van de medewerkers zelf. 'Die lopen dagelijks tegen risico's aan, en vaak hebben ze in het werkoverleg al uitgebreid gebrainstormd over oplossingen. Stop de notulen van die werkoverleggen in een map, en je hebt al die eerste aanzet tot een RI&E. Bovendien heeft zo'n RI&E een groter draagvlak. Want de mensen die hem moeten uitvoeren, hebben er zelf over nagedacht, en er zelf over gepraat.'   Rigide Maar die oplossing sluit niet goed aan bij de huidige praktijk. 'Want hoe gaat dat nu?' vraagt Van der Velde. 'Een keer in de zoveel jaar komt er een expert langs. Die loopt een rondje, werkt een checklist af en verzamelt zo de risico's. Een bundeltje notulen, daar zou zo iemand niet blij van worden. Hij zou het gevoel krijgen de controle te verliezen.'   Dat klinkt erg rigide, maar die rigiditeit zit volgens Van der Velde ons arbosysteem gebakken. 'Tot 2007 had de overheid alles streng gereguleerd - en veel bedrijven weten niet dat dat ondertussen is veranderd. Die nemen nog steeds een bedrijfsarts in dienst, ook als ze alleen maar kampen met psychische klachten. Die voorgeprogrammeerde patronen, die zie je ook bij experts zelf. De rigiditeit is onderdeel geworden van de arbocultuur.'   Twee manieren Volgens haar is het aan de overheid om de eerste stap te zetten naar verandering. 'De site van SZW zou moeten benadrukken dat je de wet kunt naleven op meerdere manieren. Door een arboprofessioneel in te huren, of door zelf een systeem aan te leggen van gedocumenteerde actiepunten. Bijvoorbeeld in de vorm van die notulen van een werkoverleg.'   En misschien hoeft de werkgever niet tussen die twee te kiezen. Want ook als een bedrijf gaat werken met gedocumenteerde actiepunten, is er een rol weggelegd voor de expert. Kijk bijvoorbeeld naar het verhaal over Van der Velde en de lassers. 'Ik geloof heilig in brainstormsessies', zegt ze. 'Daarin kunnen beide partijen hun sterke kanten laten zien. De medewerker zijn kennis van zaken over het bedrijf, de expert zijn analytische achtergrond.'