Hoe heet de bedrijfsarts?

'Bedrijfsarts onder druk gezet'. 'Onafhankelijkheid bedrijfsarts bedreigd'. En zelfs: 'Bedrijfsarts aan de ketting'. De onderzoekers van bureau AStri Beleidsonderzoek en -advies mogen niet klagen over gebrek aan aandacht: hun rapport 'Onderzoek naar de positie van de bedrijfsarts' haalde alle media.   AStri kwam dan ook met enkele verontrustende conclusies: maar liefst 21% van de bedrijfsartsen komt regelmatig in situaties terecht waarbij ze niet meer onafhankelijk kunnen opereren. En 64% wordt soms of vaak onder druk gezet om medische gegevens van clienten te delen met derden. Nog erger: van die groep is 8% wel eens onder die druk bezweken. Met dit soort arbo-nieuws haal je de landelijke pers.   Onbekendheid En toch… helemaal tevreden is AStri-onderzoeker Bart de Zwart niet. Hij vindt de berichtgeving eenzijdig - en niet alleen omdat de media geen aandacht besteden aan de situaties waarin het wel goed gaat. "Wat ik ook jammer vind, is dat de nadruk wordt gelegd op de onafhankelijkheid, of het gebrek daaraan. Terwijl er ook andere interessante gegevens naar boven kwamen. Wat mij bijvoorbeeld verraste, was hoe weinig werknemers de bedrijfsarts uberhaupt kennen. Slechts 45% weet hoe hij of zij heet. En wat nog opvallender is: de werkgevers doen het slechts iets beter. Van hen kent slechts 53% de bedrijfsarts bij naam."   Is dat erg? De Zwart krijgt die vraag vaker. "Veel mensen roepen dan: je kent je specialist toch ook niet? Maar ik denk dat het hier toch anders ligt. Veel medewerkers zien de bedrijfsarts als een soort werkgeversarts, iemand die aan de ketting ligt bij de directie, en de berichtgeving rond dit onderzoek maakt dat natuurlijk niet beter. Het gevolg van dit wantrouwen is onder andere dat veel werknemers er de voorkeur aan geven om met werkgerelateerde klachten naar de huisarts te gaan. Trouwens, zelfs als ze dat wantrouwen overwinnen, blijft het lastig. Het onderzoek laat namelijk ook zien dat werknemers vaak niet weten hoe ze de bedrijfsarts moeten bereiken."   Hoe is die onbekendheid te verklaren? "Vaak is het simpel een gebrek aan goede voorlichting", zegt De Zwart. "Maar voor een ander deel komt het door de wettelijke taken van bedrijfsartsen. Ze moeten worden ingeschakeld bij aanstellingskeuringen, arbeidsgezondheidkundig onderzoek, verzuimbegeleiding en re-integratie. Maar niet voor bijvoorbeeld werkplekonderzoeken of interventies binnen bedrijven. Hierdoor komen ze relatief weinig op de werkvloer, en zien ze werknemers vaak alleen als die verzuimen."   Oplossingen Een eerste oplossing ligt voor de hand: voorlichting. Volgens De Zwart zou iedere medewerker een A4'tje moeten krijgen met informatie over de bedrijfsarts: wat die kan betekenen en hoe hij kan worden bereikt. Maar ook de bedrijfsartsen zelf kunnen volgens hem meer doen. "Er zijn er bij die zichzelf bij medewerkers introduceren en frequent hun gezicht laten zien op de werkvloer. Als dat niet lukt, probeer dan een ieder geval contact te houden met degenen die dat wel doen, de overige kerndeskundigen zoals de arbeidshygienist en de A&O-deskundige. Dan weet je in ieder geval wat er binnen het bedrijf speelt, en kun je daar bij een consult gerichter op inspelen."