artikel

Gezondheidsmagement is een doodgeboren kindje

Geen categorie

Want waarom zouden werkgevers eigenlijk aan gezondheidsmanagement doen? Toch niet om het risico van ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid in te dammen? Want daarvoor lijken werkgevers helemaal geen extra instrument nodig te hebben. Ze worden immers steeds succesvoller in het afwentelen van de lasten van ziekteverzuim op de werknemers. De beer is los in Nederland. Wie te veel ziek is, heeft een probleem en zwangerschap draagt ook niet bij aan de continuiteit van de arbeidsrelatie. Onlangs weigerde een transportbedrijf het loon door te betalen van een chauffeur die voor de zoveelste keer met een sportblessure thuis zat. De rechter bepaalde dat dit niet kon, maar dat de werkgever ’s mans salaris niet tot honderd procent hoefde aan te vullen. Een paar weken later deed het tijdschrift Intermediair uit de doeken hoe sommige werkgevers omgaan met tijdelijke contracten van zwangere werknemers. ‘Bent u zwanger? Dan wordt uw contract niet verlengd en kunt u fluiten naar een vaste aanstelling.’

 

De beschermde positie van werknemers kalft steeds verder af. Ze krijgen steeds meer verantwoordelijkheid voor hun eigen arbeidsgeschiktheid. Het is ook de normaalste zaak van de wereld dat zij na een paar maanden ziekte de lease-auto en de telefoon van de zaak moeten inleveren. Het recht op loonaanvulling bij ziekte is nog steeds niet aangetast, maar in steeds meer cao’s is daar een reintegratieinspanningsverplichting van de werknemer tegenover komen te staan.

 

En het einde is nog niet in zicht. De grens tussen prive en werk dreigt te verschuiven. Het is niet denkbeeldig dat werkgevers binnen afzienbare tijd werknemers het beoefenen van risicosporten zullen gaan ontmoedigen, misschien zelfs wel voordat er uberhaupt van sportblessures sprake is. Gaan werkgevers straks in een arbeidsovereenkomst eisen dat de werknemer in de eerste twee jaar niet zwanger zal worden? Of overgaan tot ontslag als nummer twee zich zeer snel na nummer een aandient? Zwangerschap is dan wel iets anders dan verzuim door sportblessures, maar er is vast wel een creatieve jurist te vinden die de parallel weet te construeren om vervolgens een rechter van de juistheid van zijn redenering te overtuigen. En zo zal de werkgever dan ook de echtelijke slaapkamer binnendringen. Als we niet oppassen, bepalen werkgevers straks wanneer werknemers aan de kinderen mogen.

 

Tegelijkertijd ontwikkelen werkgevers steeds meer ‘verdedigingslinies’ tegen de kosten van ziekteverzuim, zwangerschap en schadevergoedingen voor geleden letselschade bij arbeidsongevallen. Een zieke werknemer kost geld, veel geld en aan het betalen van een letselschadevergoeding kan een kleine werkgever ten onder gaan. En werknemers weten hun werkgevers steeds vaker te vinden voor een schadeclaim.

 

Dus dammen werkgevers het risico van zwangerschap in met tijdelijke contracten. Met behulp van zogenaamde ‘draaideurconstructies’ – laat een werknemer een tijdje thuis zitten en biedt hem dan weer een nieuwe cyclus van tijdelijke contracten aan – maken ze er eeuwige tijdelijke contracten van. Dit gebeurt al op grote schaal in het onderwijs. Of werkgevers nemen gewoon geen vrouwen aan.

 

Hoge schadeclaims pareren werkgevers met personeels-bv’s. Het personeel komt in dienst bij een dochter of een nevengeschikte bv en werkt voor de werkmaatschappij. Ontstaan er nare financiele problemen, dan laat de werkgever de personeels-bv ploffen. Iedereen komt op straat, de ondernemer zet een nieuwe personeels-bv op en het circus begint weer opnieuw.

 

Een andere verdedigingsmaatregel is het opnemen van eisen in het arbeidscontract. Bij Amerikaanse bedrijven is het niet ongebruikelijk dat werkgevers bedingen dat werknemers afzien van risicovolle sportbeoefening, zoals duiken, parachutespringen en bergbeklimmen.

 

De conclusie is duidelijk: werkgevers hebben geen gezondheidsmanagement nodig tegen de financiele risico’s van ziekteverzuim.

 

Bleef het daar maar bij. Maar er is nog een reden om aan het bestaansrecht van gezondheidsmanagement te twijfelen. Het kost werkgevers tijd en geld. Vooral kleinere werkgevers beschikken vaak noch over het een, noch over het ander. Daarom is de kans klein dat gezondheidsmanagement bij deze groep zal aanslaan.

 

En dan: gezondheidsmanagement is gecompliceerd. Werkgevers hebben echter al moeite om relatief eenvoudige maatregelen te treffen om de arbeidsomstandigheden te verbeteren en het verzuim te drukken. Wat kunnen we dan van ze verwachten als het gaat om zoiets gecompliceerds als gezondheidsmanagement?

 

Reageer op dit artikel