artikel

Kwaliteit hijskraankeuringen onder druk

Geen categorie

Op de keuringsmarkt voor hijskranen zijn, onder invloed van Europese regelgeving, sinds 1997 meerdere cki’s actief. Tijdens het onderzoek waren er vier cki’s die hijskranen periodiek keurden op veiligheid. Inmiddels zijn acht aanbieders op deze markt actief. De aanbieders keuren onder andere (mobiele) torenkranen en gekentekende hydraulische kranen. Volgens de zogeheten 2-2-2 regeling moet elke hijskraan jaarlijks gekeurd worden door een deskundige (Warenwetbesluit machines artikel 6d) en om de twee jaar door een certificatie-instelling. Na een intensieve keuring geven de cki’s veiligheidscertificaten af.

 

In 2004 onderzocht het IWI de markt voor veiligheidskeuringen van liften en hijskranen. Volgens zijn rapport Hoog Spel zet de grote concurrentie op de keuringsmarkt de kwaliteit van keuringen van hijskranen onder druk. De certificatie- en keuringsinstellingen concurreren met elkaar om keuringsopdrachten op prijs, keuringsduur en klantvriendelijkheid. Opdrachtgevers zouden de cki’s onder druk zetten om sneller, minder in detail en zo goedkoper te keuren. Vooral kleine en middelgrote kraanverhuurbedrijven zouden daarop aandringen. En de keurders zouden onvoldoende ondernemen om de kwaliteit van de keuringen te waarborgen. De inspectie vindt dat de cki’s onvoldoende duidelijke uitvoeringsnormen hebben vastgesteld en betere afspraken moeten maken hoe zij in de toekomst gaan keuren.

 

Directeur Lion Verhagen van branchevereniging VVT – de kraanverhuurders – ergert zich eraan dat in het rapport specifiek zijn branche in een kwaad daglicht wordt gesteld. ‘Iedereen in de wereld van verticaal transport weet dat wij als branchevereniging hameren op veiligheid en naleving van de wettelijke veiligheidsnormen. Alleen bedrijven die zich aan de normen houden, komen in aanmerking voor onze erkenningsregeling. We ondersteunen leden ook met een systeem op het gebied van veiligheid en kwaliteit. Veiligheid staat voor ons absoluut nummer een. Er zijn in het verleden wel eens discussies gevoerd over de noodzaak van de jaarlijkse keuringen. Maar de branche is het bijna unaniem eens dat de jaarlijkse veiligheidskeuringen gehandhaafd moeten blijven.’

 

Verhagen typeert het rapport daarom vooral als een ‘klaagzang over de veranderingen in de markt. Vroeger was Aboma+ Keboma de enige keurende instelling. Nu zijn er meerdere partijen op de markt. Dat is voor Aboma natuurlijk lastig. Die moet nu concurreren en gaan nadenken hoe het werk flexibeler in te richten. Want dat is wat de markt verlangt. Hoog Spel gaat helemaal voorbij aan de voordelen van meer flexibiliteit op de keuringsmarkt.

 

Verhagen vindt het logisch dat verhuurders proberen kosten te besparen. ‘Onze sector staat enorm onder druk. We zitten zelf in een prijzenoorlog en er wordt veel gesaneerd. Bedrijven blijven alleen overeind door goed op de kosten te letten. Een bedrijf wil zijn kraan daarom het liefst laten keuren als hij toch een dag stilstaat op een bouwplaats. Andere bedrijven zorgen ervoor dat op een keuringsdag drie kranen kant en klaar staan opgesteld, zodat die tegelijk gekeurd kunnen worden. Maar wij krijgen nog steeds klachten van leden dat sommige cki’s weinig flexibel zijn.’

 

Ron Nederhoff is mede-eigenaar van kraanverhuurbedrijf Nederhoff Gouda bv. Het bedrijf begon in 1949 met een deels zelfgemaakte kraan op een vrachtwagen. Inmiddels telt Nederhoff vijftig stuks materieel, waaronder 35 kranen in de duidelijk herkenbare gele bedrijfskleur. Het neusje van de zalm: de verrijdbare mammoetkraan tot 650 ton met een haakhoogte tot 145 meter. Directeur Nederhoff erkent dat kraanverhuurbedrijven proberen goedkoper uit te zijn bij de certificerende instellingen. Maar hij beschouwt dat niet als druk die een gevaar vormt voor de kwaliteit van de keuringen. Nederhoff: ‘Certificerende instellingen hebben een eigen verantwoordelijkheid. Zij moeten zelf hun prijs bepalen waarbinnen zij kunnen voldoen aan de keuringsnormen en kwaliteit kunnen leveren. Als een bedrijf vindt dat het goedkoper moet, is het de verantwoordelijkheid van de keuringsinstelling of zij voor die prijs nog aan de normen kan voldoen.’ Afhankelijk van de grootte is Nederhoff per kraan een halve of hele dag kwijt voor een keuring. Nederhoff: ‘Je kunt de kraan dan niet verhuren. Dat is best lastig. Maar de keuring moet gewoon. Dat zit in het bedrijf ingebakken. Je probeert het zo gunstig mogelijk te plannen, maar een keuring moet ook goed gebeuren.’ Volgens de kraanverhuurder kan er verschil zitten tussen de keuringsresultaten van verschillende keuringsinstellingen. Maar dat geldt ook voor rapporten van verschillende keurmeesters van eenzelfde cki, stelt hij. Nederhoff: ‘De keuringsnormen liggen vast. Maar er blijft altijd ruimte voor interpretatie. Waar valt het oog op en hoe zwaar reken je dat? Voor zover ik weet zijn er geen cki’s die bewust soepeler keuren. Ik vind het ook helemaal niet erg als ze kritisch zijn. Dat geeft de zekerheid dat er goed gekeurd wordt.’

 

Het verschil tussen de cki’s zit vooral in de ervaring, meent hij. ‘Keurmeesters leren zwakkere punten van kranen kennen. Aboma heeft daarin jarenlange ervaring. Dat hebben nieuwkomers minder en dat is voor hen een nadeel. Door meerdere aanbieders is er wel grotere flexibiliteit ontstaan. Dat vind ik heel goed. Maar natuurlijk was het voor Aboma even slikken dat er serieuze concurrentie kwam’, aldus Nederhoff.

 

‘Ik durf elke concurrentie aan’, verzekert directeur Pasmooij van Aboma+Keboma. ‘Maar dan wel op dezelfde voorwaarden. Wij hebben ons altijd cooperatief opgesteld als het gaat om concurrentie. Toen de markt openging, hebben we zelfs onze keuringsschema’s om niet ter beschikking gesteld aan anderen. Maar dan wel iedereen gelijk aan de streep’, stelt Pasmooij.

 

En daar is nu geen sprake van, vindt hij. Nieuwkomers in de verdringingsmarkt – er is in Nederland een vast aantal kranen dat gekeurd moet worden door steeds meer partijen – proberen door onmogelijke prijsdumping marktaandeel te veroveren. En dat terwijl er volgens Pasmooij voorwaarden aan de keuringen zijn geformuleerd in de certificatieschema’s van de Stichting Toezicht Certificatie Verticaal Transport (TCVT), de overkoepelende stichting die zich bezighoudt met het opstellen en beheer van de keuringsschema’s. Pasmooij: ‘In de werkkamer hijskraankeuringen van TCVT wordt besproken hoe je keuringen moet uitvoeren. Het gaat natuurlijk niet over prijzen, want dan krijg je de mededingingsautoriteit aan je broek.’

 

Het lijkt dus binnen de stichting TCVT geregeld, maar eenmaal buiten de deur gebeurt er van alles. ‘Wij keuren een mobiele kraan in 3,5 uur, omdat we het met de normen in de hand gewoon niet sneller kunnen. Anderen leggen offertes op tafel die dertig procent onder onze scherpe prijs duiken. Die keuren vier van die kranen in een dag. Daar kunnen wij nooit tegenop. Dan heb je niet te maken met iemand die flexibeler is. Dan is het geen goede keuring. En het gaat wel om de veiligheid van hijskranen.’ Volgens Pasmooij heeft de tijdwinst niets te maken met een kant-en-klare opbouw van kranen. ‘Dat stellen wij ook als voorwaarde. De kraan moet klaar staan, de machinist en de papieren moeten erbij zijn. Maar bij een torenkraan klimmen wij ook in de giek om te beoordelen of er speling zit op de schijf aan het einde van de giek. Dat kost tijd. Als je daar ‘flexibeler’ mee omgaat, kun je vraagtekens zetten bij de kwaliteit en veiligheid van die kranen. Om het concreet te stellen: ik weet dat men veel meer kranen keurt in een tijdsbestek dan wij dat kunnen. Dat gaat ten koste van de kwaliteit. Dat gebeurt. Anders is het niet te verklaren dat opdrachtgevers ons confronteren met offertes die dertig procent onder onze scherpe prijs liggen.’

 

Lion Verhagen van branchevereniging VVT gelooft er helemaal niets van dat de kwaliteit van de keuringen gevaar loopt: ‘Absoluut niet. Als een cki, die in opdracht van de overheid keuringen uitvoert, om prijstechnische redenen overstag gaat en soepeler keurt, moet onmiddellijk haar aanwijzing als certificatie-instelling worden ingetrokken. Het IWI schrijft zelf op bladzijde 12 in het rapport: ‘De inspectie heeft geen harde aanwijzingen voor onrechtmatige of kwalitatief onvoldoende keuringen kunnen vinden in de bevindingen van de Raad voor Accreditatie. Daarnaast geven de geraadpleegde markten materiedeskundigen aan tot nu toe geen kwalitatief onvoldoende keuringen te hebben meegemaakt.’ Dan denk ik: dit rapport gaat helemaal nergens over, behalve dat het een geweldige klaagzang is van bedrijven die ineens erachter komen dat ze moeten concurreren. Dat is voor sommige partijen te moeilijk en die zoeken graag bescherming. Ik vind het bijzonder triest als cki’s op deze manier mededingingsbeperkend bezig willen zijn.’

 

Directeur Pasmooij van Aboma+ Keboma: ‘Er is niets onrechtmatigs gezien, omdat de overheid eenvoudigweg niet kijkt. Dit is een wettelijk regime en daar moet de overheid toezicht op houden. De Arbeidsinspectie heeft daarvoor nu te weinig capaciteit en deskundigheid. De overheid dereguleert en roept nu vanaf de zijlijn dat de marktpartijen niet met elkaar overleggen. Zij verwijt ons dat de keuringsbureaus onderling niet afstemmen. Nee, wat verwachten ze? Dat wij nieuwe keuringsbureaus gaan opleiden? Dat is toch naief. Ik ga toch mijn concurrent niet opleiden. Ik kijk wel uit.’

 

Aboma+Keboma zit momenteel als enige cki in de werkkamer hijskraankeuringen van de stichting Toezicht Certificatie Verticaal Transport. Pasmooij vindt dat de stichting andere cki’s dwingend moet opleggen hier ook bij aanwezig te zijn. Volgens hem wil het TCVT hier echter niet aan. Maar Gerrit Meijer – bestuursvoorzitter van stichting TCVT – stelt dat er regelmatig overleg is over ‘algemene zaken’ tussen TCVT en cki’sgezamenlijk. En als het gaat om een specifiek keuringsschema is een cki in de werkkamer aanwezig. Meijer: ‘Wij nodigen voor bepaalde besprekingen niet alle cki’s uit. Wij gaan ervan uit dat de mensen met elkaar daarover communiceren. Als dat niet werkt, is het onze taak om daar naar kijken. Er is vast een oplossing voor.’

 

Het overleg over normen en interpretaties van keuringsschema’s moet in de werkkamer hijskraankeuringen plaatsvinden, vindt Meijer. ‘Dat is volgens mij de goede plek. Het controleren of cki’s vervolgens goed omgaan met schema’s is niet onze taak. Dat is de taak van de overheid. Wij zorgen voor een werkbaar en controleerbaar schema.’

 

Kraanverhuurder Ron Nederhoff plaatst vraagtekens bij afstemmingsoverleg tussen concurrenten. ‘Het lijkt me vreemd om ze nu weer meer te laten samenwerken. Dat zou de prijsdaling en flexibiliteit weer om zeep helpen’, aldus Nederhoff. Ook directeur Lion Verhagen van VVT vindt dat de concurrenten het niet onderling moeten regelen. ‘Dat zou absoluut niet wenselijk zijn. Dan stelt die hele liberalisering van de markt niets meer voor’, aldus de directeur van de branchevereniging.Verhagen heeft een andere optie. ‘Als cki moet je je oor te luister leggen bij ons. Als brancheorganisatie weten wij precies wat er leeft onder onze leden. Wij hebben veiligheid en kwaliteit hoog in het vaandel staan. Het is heel verstandig om met ons te praten. Cki’s moeten dat niet onderling doen. Ze moeten dat doen in overleg met de branche waaraan ze hun diensten leveren. Ze zijn welkom. Absoluut.’

 

Reageer op dit artikel