artikel

Nieuwe norm voor veiligheidssignalering

Geen categorie

Bij de herziening van de NEN 3011 werd in eerste instantie aansluiting gezocht bij de herziening van de internationale norm voor veiligheidssignalering ISO 3864 ‘Safety colours and safety signs ’. Dat werd een probleem toen in de internationale normen symbolen werden voorgesteld die in strijd zijn met de Europese richtlijn 92/58/EEG ‘Veiligheidstekens op de werkplek ’ en de Arbeidsomstandighedenregeling, waarin deze richtlijn in Nederland is opgenomen. Concreet draait dit probleem om symbolen voor vluchtwegen. Het ‘mannetje in de deur ’ werd door de normcommissie niet geaccepteerd. Zij hield vast aan het mannetje met de pijl naar de deur, omdat extra symbolen de bestaande wildgroei in verschillende symbolen alleen maar zouden aanwakkeren. Mede daarom is in 2002 eerst NEN 6088 ‘Vluchtwegaanduiding ’ herzien, , in afwachting van de algehele herziening van NEN 3011. In NEN 6088 staan de vluchtwegaanduidingen nauwkeurig omschreven.

 

De nieuwe norm is veel uitgebreider dan de vorige en omvat meer symbolen. Hij sluit nu beter aan op de Europese richtlijn 92/58/EEG ‘Veiligheidstekens op de werkplek ’, die in de Nederlandse wet is opgenomen in de Arbeidsomstandighedenregeling, Bijlage XI A. Daaraan zijn enkele veelgebruikte veiligheidstekens toegevoegd, bijvoorbeeld voor de verzamelplaats bij een ontruiming (zie afbeelding 1).

 

 

Afbeelding 1: verzamelplaats bij een ontruiming

 

Ook terug is het alternatieve bord voor nooduitgang die tevens als uitgang dienst doet: het groene bord met het vierkant met de pijl (zie afbeelding 2):

 

 

Afbeelding 2: Nooduitgang, tevens uitgang

 

In de vorige versie van NEN 3011 stond dit bord er ook, maar dan in het blauw. Blauwe, vierkante borden hebben echter alleen een informatieve functie, geen veiligheidsfunctie. Het groene bord heeft dat wel; de kleur groen wordt gebruikt om vluchtrichtingen en voorzieningen voor de bedrijfshulpverlening aan te geven.

 

De symbolen in de Europese richtlijn en de Arbeidsomstandighedenregeling zijn op een na allemaal opgenomen in NEN 3011. Alleen het groene bord met een rechthoek en de pijl, de zogenaamde ‘vallende baksteen ’, komt niet terug. De Arbeidsomstandighedenregeling noemt dit bord wel, naast het ‘rennende mannetje ’, (een mens, een pijl en een deur). De variant met alleen rechthoek en pijl komt omwille van de eenduidigheid niet meer in de norm voor. De deskundigen in de normcommissie hebben gekozen voor het bord met het mannetje (zie afbeelding 3).

 

 

Afbeelding 3: nooduitgang, vluchtrichting rechtdoo of naar beneden

 

Ook het symbool voor de brandweerhaspel is aangepast conform de arbeidsomstandighedenregeling. Het is niet langer de afbeelding van een spuit in de krul, maar een opgerolde brandslanghaspel (zie afbeelding 4).

 

 

Afbeelding 4: brandslanghaspel

 

Bij de keuze van de symbolen is de normcommissie nauwkeurig te werk gegaan. In ieder geval sluiten de borden en de symbolen goed aan bij de wet en de wensen van de gebruiker. Zowel de leveranciers als de gebruikers weten nu waar ze aan toe zijn en welk bord wanneer wordt toegepast. De weergave van de borden is nu voldoende realistisch voor de fabrikant. Ook de kleurdefinities (intervallen)zijn iets opgerekt. Daarin volgt Nederland de internationale ontwikkelingen. De kleuren mogen iets lichter of donkerder uitvallen. Om de praktische toepasbaarheid te vergroten zijn RAL-en pantone kleuren toegevoegd.

 

Alle borden moeten in overeenstemming zijn met de Arbeidsomstandighedenregeling. De Arbeidsinspectie kan bij overtreding een boete opleggen. Het volgen van de norm NEN 3011 is niet verplicht, maar wel handig omdat de gebruiker daarmee kan voldoen aan de eisen van genoemde regeling. Voor de borden genoemd in NEN 3011 als aanvulling op de wetgeving zal het in de praktijk nog wel enige tijd duren voordat alle borden met veiligheidstekens zijn aangepast. De norm wordt meestal toegepast voor het inrichten van een nieuwe werkplek, of als de veiligheidsaanduidingen in een bepaalde bestaande situatie niet goed functioneren. Verder hangt het er van af hoeveel mensen ter plaatse bekend zijn, voor wie een bord alleen een herhaling is van zijn kennis van het gebouw, dan wel hoe veel onbekende mensen daar veilig de weg moeten vinden.

 

» NEN 3011 (2004) ‘Veiligheidskleuren en -tekens in werkplaatsen en in de openbare ruimte ’.

 

» NEN 6088 (2002) ‘Brandveiligheid van gebouwen. Vluchtwegaandui di ng. Ei genschappen en bepalingsmethoden ’.

 

» NEN-ISO 9186 (2001) ‘Grafische symbolen. Beproevingsmethoden voor geschatte begrijpel ijkheid en het toepassingsbereik ’.

 

» NEN-EN 61310-1 (1996) ‘Veiligheid van machines. Signalering, aanduidingen en bediening. Deel 1: Eisen aan zichtbare, hoorbare en voelbare signalen ’.

 

Reageer op dit artikel