artikel

Rechtsongelijkheid door vakantie zieken?

Geen categorie

Krijgen Nederlandse bedrijven in de toekomst te maken met rechtsongelijkheid? Dat is mogelijk, zegt Moniek Heima, advocaat bij Stibbe Advocaten. Een werkgever in Utrecht kan worden geconfronteerd met een andere uitkomst dan een collega in Amsterdam. Althans als het gaat om de opbouw van vakantiedagen van zieke werknemers.

Amsterdam
Ter vergelijking: in Amsterdam volgde de rechtbank in een recente uitspraak de Nederlandse wet. Kort geformuleerd: zieke medewerkers bouwen alleen vakantiedagen op over de laatste zes maanden van hun arbeidsongeschiktheid. Het minimum van twintig vakantiedagen vakantie per jaar – waar gezonde medewerkers op kunnen rekenen – geldt voor hen dus niet.

 

Utrecht
Maar in Utrecht waait een andere wind. Daar volgde een kantonrechter op 14 oktober een uitspraak van het Europese Hof van Justitie. Dat oordeelde begin dit jaar dat de Nederlandse wetgeving niet in overeenstemming is met de Europese Arbeidstijdenrichtlijn. En volgens die richtlijn hebben zieke werknemers, net als hun gezonde collega’s, recht op twintig vakantiedagen per jaar.

Met die uitspraak in de hand eiste een Nederlandse werknemer haar recht op. Ze was twee jaar ziek geweest en dus wilde ze ook over twee jaar vakantiedagen vergoed krijgen – en niet alleen over de laatste zes maanden. De Utrechtse rechter gaf haar gelijk.
 
Dilemma
Heima vindt de uitspraak in Utrecht discutabel. De Nederlandse overheid heeft haar nationale wetgeving immers nog niet aangepast. En Nederlandse werknemers kunnen zich niet rechtstreeks beroepen op de Europese richtlijn.

Maar tegelijk geeft ze toe dat rechters klem zitten. ‘Europa draagt ze op om zoveel mogelijk mee te gaan met de (Europese) richtlijn. En dus moeten ze zich houden aan vier weken vakantie per jaar – ook voor zieken. Maar datzelfde Europa zegt dat rechterlijke uitspraken niet mogen ingaan tegen de nationale wetgeving. En zoals gezegd beperkt die zich tot een vakantie-opbouw over zes maanden. Twee conflicterende uitgangspunten dus, die in dit geval niet met elkaar vallen te rijmen.’

 

Nieuwe regels
Het enige dat de rechters uit deze spagaat kan bevrijden, zijn nieuwe nationale regels. Heima: ‘De uitspraak van het Europese Hof is al bijna een jaar oud, maar toch heeft de Nederlandse wetgever nog niets gedaan. Nu weet niemand dus waar hij aan toe is. Al moet ik wel melden dat de SP kamervragen heeft gesteld – naar aanleiding van een artikel van mij in het Financieele Dagblad. Dus hopelijk komt er nu beweging in de zaak.’
 
Claims
Wat kunnen werkgevers ondertussen doen? ‘Niet veel’, zegt Heima. ‘Uiteindelijk zullen we hier in Nederland het Europese standpunt overnemen. Mogelijk met terugwerkende kracht. Dat betekent dat bedrijven er verstandig aan doen nu al voorzieningen te treffen voor eventuele claims van ex-medewerkers. Als die in het verleden, tijdens hun ziekte, te weinig vakantiedagen hebben opgebouwd, kunnen ze mogelijk alsnog een vergoeding eisen. Dat is dan wel beperkt tot een periode van vijf jaar.’

Vakantie
Heima ziet een lichtpuntje voor de werkgever. ‘Ik zou ze willen aanraden om zieke werknemers zoveel mogelijk te stimuleren om met vakantie te gaan. Dan souperen ze die vakantiedagen op en hoeven die dus niet meer te worden uitbetaald.’

Geen onderscheid
Maar tegelijk ziet Heima twee moeilijkheden. ‘Ten eerste kun je een medewerker niet tot vakantie dwingen, en ten tweede is het niet duidelijk of een zieke werknemer die op vakantie gaat, ook daadwerkelijk vakantiedagen moet opnemen. Hij is immers nog steeds ziek. Aan de andere kant: hier kan de uitspraak van het Europese hof in het voordeel van de werkgever werken. Het hof zegt immers dat er geen onderscheid mag worden gemaakt tussen zieke en gezonde medewerkers. En als gezonde medewerkers met vakantie gaan, moeten ze ook dagen opnemen.’

Meer rechtsongelijkheid?
Tot slot even terug naar de rechtsongelijkheid. Want niet alleen zijn Utrechtse werkgevers wellicht slechter af dan de Amsterdamse, ook lijken de Nederlandse werkgevers het af te leggen tegen hun Europese collega’s. Want die laatsten hoeven hun zieke werknemers meestal niet twee jaar lang door te betalen – Nederlandse bedrijven doen dit wel. Had Europa dat niet moeten meewegen voor ze haar eenheidsworstwetgeving op het gebied van vakantiedagen aan ons opdrong?

‘Nee, zo werkt het niet’, zegt Heima. ‘De Europese richtlijn geeft regels voor de minimum vakantierechten van werknemers. Dat de Nederlandse overheid op een ander gebied – de loondoorbetaling – meer doet dan dat minimum, is niet relevant.’

 

Meer informatie over de Europese richtlijn

 

Klik hier voor meer informatie over ziekteverzuim.

Reageer op dit artikel