blog

Geen harmonie zonder empathie

Geen categorie

Zijn werknemers meer dan objecten die moeten worden beschermd? Waarom moeten leidinggevenden werknemers helpen bij het veranderen van hun keuzegedrag bij gezondheidsklachten en verzuim? Kunnen ze dat niet zelf? En wat betekent het dat de overheid een Arbeidsinspectie heeft ingericht om werkgevers achter de broek te zitten? Kunnen die zelf niet bedenken wat gezond presteren is? Kan dat niet anders?

Geen harmonie zonder empathie

 

De Amerikaanse Nederlander Frans de Waal vond het tijd om een schitterend boek te schrijven, Tijd voor empathie, waarin hij met een schat aan onderzoek, verhalen en anekdotes bewijst dat onze voorouders, diverse soorten apen, alleen maar konden en kunnen overleven door empathie en respect voor anderen. Met de duidelijke boodschap: zonder begrip voor de ander gaat het niet goed met ons mensen.

 

De onder geleerden even bekende professor Siep Stuurman heeft zijn meest recente boek getiteld en gewijd aan De uitvinding van de mensheid. Hij laat daarin een lange stoet van filosofen voorbijtrekken die, ieder in hun eigen tijd, het negatieve beeld van andere volken vervingen door relatief begrip. De slimste geleerden van beide kanten, de beschaafde en de barbaarse, slaagden erin in de huid van de ander te kruipen en stelden daarna hun meningen bij over andere mensen dan zijzelf.

 

Ging het in vroeger eeuwen om de tegenstelling tussen boeren en nomaden, de laatste eeuw is er de onderlinge wrijving tussen stedelingen en plattelanders door de wereldwijde trek van mensen naar stedelijke gebieden. Die brengen andere gedachten en gewoonten mee. We zullen wel even moeten weten, wegen, werken, waken en wachten totdat er een prettig gemixte cultuur ontstaat.

 

Nu kan je apen en mensen en plattelanders en stadsmensen niet zomaar vergelijken met werknemers en werkgevers. Maar er is wel een parallel. Kijk eens naar het verschil in het mensbeeld van de RI&E en de VBBA (of het MTO). Bij de RI&E mogen werknemers wat zeggen waarna deskundigen uitmaken wat het beste voor hen is. Achter de werkbelevingsonderzoeken zit de visie dat werknemers zelf meer te vertellen moeten hebben over hun eigen werk. Maar veel verder dan de opportunistische opdracht dat leidinggevenden de uitslagen ervan met hun werknemers moeten bespreken komen we niet. Resultaten blijven uit. Kan dat niet anders?

 

Bij grote bedrijven als Google, Achmea en de Rabobank wordt met groot succes geexperimenteerd met het ‘nieuwe werken’. De werkgever presenteert zijn ambities en laat het aan de werknemers zelf over hoe ze dat invullen. Met zelfbedachte wensen over middelen, faciliteiten, opleidingen en werkverhoudingen. En het werkt als een trein. Mensen blij, bazen blij. Wat is het mensbeeld dat daarachter zit? Geen ik en de ander, maar elkaar respecterende en samenwerkende apen. Toch nog evolutie in arboland… 

 

Vincent Vrooland is arbeid- en organisatieadviseur.

Reageer op dit artikel