artikel

Stressbestrijding met je hart

Gezond werken

Dit zijn geen gemakkelijke vragen, erkent Marcel Hamers, voormalig bedrijfsarts en directeur van Hamers & Albertsma, een adviesbureau op het gebied van stresspreventie. ‘Ik vraag clienten wel eens: ‘wat voel je nu?’ En veel van die mensen vinden het lastig om daar precies antwoord op te geven. Ze voelen niets.’

 

Maar volgens Hamers zit die stress er wel degelijk. ‘Veel mensen hebben hun leven verkeerd ingericht: te veel kinderen, te veel te doen. Als je dan geen grote emotionele draagkracht hebt, kun je  ernstige klachten ontwikkelen. Sterker nog: ik heb eens een onderzoek gelezen van de Universiteit van Harvard en daaruit bleek dat tachtig tot negentig procent van de moderne ziektebeelden wordt veroorzaakt door stress. Bovendien heeft stress een zes keer hogere voorspellende waarde voor hartklachten dan cholesterol.’

 

Therapieen

Therapieen om stress weg te nemen, hebben volgens Hamers hun nadelen. ‘Begrijp me goed: ze werken wel. Met rationeel emotieve therapie leer je bijvoorbeeld de irrationele gedachten kennen die liggen onder de emoties. Dat is in zo’n zestig procent van de gevallen effectief – een hoog percentage. Maar tegelijk zijn die therapieen duur, moeilijk vol te houden en je moet lang geduld hebben voor je resultaat ziet. Dat komt omdat het lastig is de emoties te beinvloeden via onze ratio.’

 

StressEraser

Wat zet Hamers hier tegenover? De StressEraser. Dit is een apparaatje afkomstig uit de Verenigde Staten, dat – simpel gezegd – ons stressniveau in beeld brengt. Het kost zo’n 200 euro en we moeten er zes weken lang drie keer tien minuten per dag mee oefenen. Het werkt niet op onze ratio maar via ons lichaam. Om precies te zijn: op ons hart.

 

Wat doet de StressEraser?

De StressEraser is een apparaatje van ongeveer 10 bij 7 centimeter. Als u uw vinger in de klem steekt en regelmatig ademhaalt, ziet u op uw scherm uw hartcoherentie.  Een grillig patroon betekent een lage coherentie (veel stress), een regelmatig patroon juist een hoge (weinig stress). Bovendien scoort u bij iedere uitademing een aantal blokjes. Hoe meer blokjes, hoe hoger uw coherentie.

 

Rem en gaspedaal

Om te begrijpen hoe het werkt, eerst wat theoretische onderbouwing. Het lijkt misschien of ons hart klopt met de regelmaat van een metronoom, maar in werkelijkheid kunnen we grote variaties meten: zo’n tien tot twintig slagen per minuut.  De hartslag is voortdurend aan het versnellen en het vertragen, onder invloed van twee delen van ons autonome zenuwstelsel. Die zijn het best te vergelijken met een rem en een gaspedaal. De eerste drukt het tempo, de tweede voert het juist op. Wie lijdt aan stress, is de controle kwijt over het gaspedaal: dat blijft voordurend ingedrukt en daardoor wordt het hartritme erg grillig.

 

Voordelen

Volgens Hamers biedt een uitgebalanceerde – in jargon: coherente –  hartritmevariabiliteit meerdere voordelen. ‘Als je dat voor elkaar krijgt, zie je dat het hart de hersenen opdracht geeft om meer van het hormoon DHEA aan te maken. Dat is een soort verjongingshormoon, het bevordert tot rust en herstel in het lichaam. Ook neemt ‘s nachts de slaaphormoonspiegel (melatonine) toe, en zie je juist een verlaging van de hoeveelheid cortisol, een stresshormoon.’

 

Oefeningen

Hamers geeft het toe: dat alles is ook te bereiken zonder de eerder genoemde StressEraser. ‘Dat ding meet je hartcoherentie en geeft je dus feedback. Maar absoluut noodzakelijk is dat niet, want je hebt gerichte oefeningen om de hartcoherentie te verbeteren. Zie daarvoor bijvoorbeeld het boek ‘Uw Brein als Medicijn’ van David Servan-Schreiber en ‘Slank met je hartritme’ van David O’Hare en Kees Blase. De essentie is: leren ademen. De ademhaling beinvloedt ons hartritme, ons hartritme veel andere lichaamsfuncties.’

 

Drie groepen

Bovendien zet hij de StressEraser niet in bij iedereen. ‘Als ik bij bedrijven over de vloer kom, verdeel ik het personeel in drie groepen: low, medium en high risk. De low-groep kan toe met ons e-learningprogramma over hartcoherentie, voeding en beweging, maar zonder StressEraser. Die krijgen mensen pas erbij als ze in de medium-groep zitten. Bij de high-risk-groep moet je echt meteen maatregelen nemen, anders vallen ze om. Dus die krijgen de StressEraser met intensieve begeleiding.’

 

Resultaten

Hamers’ eerste resultaten met de StressEraser stemmen hoopvol. ‘Zo’n 150 mensen hebben na gebruik een vragenlijst ingevuld. Van hen rapporteert 20 procent een verbetering van de lichamelijke gezondheid, 28 procent een verhoging van het psychisch welbevinden en meer dan 15 procent een grotere hoeveelheid energie. Dat lijkt misschien niet indrukwekkend, maar dit is na slechts 8 weken oefenen.’

 

Kopen?

En waar kunt u de StressEraser kopen? Hamers wuift het idee weg. ‘Het is niet verstandig om alleen maar het apparaat aan te schaffen. Het maakt onderdeel uit van het e-learningprogramma dat ik aan het ontwikkelen ben. Die oefeningen daarin zijn belangrijk, niet het gadget.’

 

Hartcoherentieoefening zonder StressEraser

Pak een potlood een vel papier en een stopwatch. Teken drie minuten lang uw ademhaling in de vorm van een golf op het papier. Telkens als je inademt, stijgt de golf en als je uitademt daalt hij weer. Stop na drie minuten en tel het aantal hele golven.

Bij een ideale ademhalingsfrequentie van zes per minuut telt u achttien golven. De meeste mensen zullen in het begin meer golven tellen omdat hun natuurlijke ademhalingsfrequentie hoger ligt.

Doe deze oefening drie maal per dag en u bemerkt dat je steeds gemakkelijker de vrij trage frequentie van zes keer per minuut kunt realiseren. Op deze manier is hartcoherentie voor iedereen toegankelijk zonder hoge investeringen in biofeedbackapparatuur.

(Bron: slank met je hartritme – David O’Hare en Kees Blase)

 

 

 

Voor u geselecteerd: Praktijkblad Preventie

 

Preventie is een begrip dat veel aandacht krijgt op dit moment. Praktijkblad Preventie is de praktische ondersteuning voor functionarissen die verantwoordelijk zijn voor het preventiebeleid binnen hun organisatie!

 

meer informatie

Reageer op dit artikel