artikel

Snelle interventie bij werkdruk loont

Gezond werken

De gezondheid en veerkracht van werknemers draagt in belangrijke mate bij aan het succes van de organisatie. Werkgevers verspillen echter kapitalen omdat zij nauwelijks grip hebben op het ziekteverzuim.

Snelle interventie bij werkdruk loont

Een groot gedeelte van dit verzuim heeft inmiddels een psychische oorzaak. Zo is werkstress anno 2014 het grootste beroepsrisico op de werkvloer. Het vroegtijdig herkennen van signalen en het snel anticiperen daarop, speelt een cruciale rol en kan verzuim voorkomen en de verzuimduur van werknemers aanzienlijk verkorten.

De verwachting is dat het (stille) verzuim in Nederland alleen maar toeneemt. De gemiddelde Nederlander werkt langer door, ontwikkelt (onbewust) een ongezondere levensstijl en neemt steeds vaker te veel hooi op zijn vork. Bij veel werknemers neemt door ‘het nieuwe werken’ enerzijds en de enorme ambitie anderzijds, het risico toe dat er geen goede balans is tussen werk en prive. Als er sprake is van een langdurig disbalans, kunnen stress en uitputting ontstaan met mogelijk een burn-out tot gevolg.

 

Zoek geraakte werknemers

Werknemers verzuimen vervolgens langdurig, terwijl dat niet altijd nodig is. De gemiddelde duur van verzuimmelding tot interventie is sterk wisselend per werkgever en hangt grotendeels af van hoe strak het verzuimbeleid is ingericht. Veel organisaties wachten te lang met het inzetten van interventies  of hebben geen duidelijke afspraken hierover met interventiepartijen. Dit heeft vaak tot gevolg dat werknemers ‘zoek raken’ in de reguliere zorg (huisarts/POH-GGZ), waar nauwelijks aandacht is voor (een snelle) werkhervatting.

Uit onderzoek van Arboned blijkt dat het vroegtijdig signaleren van psychisch verzuim de verzuimduur met een derde kan verkorten. Als een werknemer zich ziek meldt wegens psychische klachten, bijvoorbeeld burn-out of RSI door stress, is hij lang uit de roulatie. En zo ver hoeft het niet te komen. Zowel vanuit een goed werkgeverschap als vanuit kosten/batenperspectief, kunnen werkgevers veel meer sturing pakken. Passende hulpmiddelen, kennis en advies kunnen leidinggevenden en hun werknemers hierbij helpen.

 

Herken de signalen

Als direct leidinggevenden de symptomen en de achterliggende oorzaak van de klachten onvoldoende herkennen, of erger nog ontkennen, nemen de problemen voor de werknemer toe en is het wachten tot ‘de bom barst’. Het gros van de klachten is te voorkomen en de werkgever kan veel leed en kosten besparen door eerder aan de bel te trekken. Het vroegtijdig signaleren van potentieel psychische problematiek speelt daarin een cruciale rol.

Psychische klachten ontstaan door onder andere een te hoge werkdruk, het niet kunnen aangeven van grenzen en een disbalans tussen werk en prive. Daarbij is frequent kort verzuim een duidelijk signaal dat wijst op psychische problemen. Eerste signalen van een verlaagde psychische weerbaarheid zijn bijvoorbeeld vermoeidheid, gespannenheid, irritatie, piekeren en slaapproblemen bij een werknemer die daar eerder geen blijk van gaf.

 

Persoonlijk risicomanagement

Psychisch verzuim en persoonlijk risicomanagement zijn binnen organisaties onderbelicht. Leidinggevenden laten kansen onbenut om de gemoedstoestand van werknemers regelmatig (anoniem) te meten en persoonlijk terug te koppelen. Irritaties, stress en demotivatie worden te laat gesignaleerd. De productiviteit komt onder druk te staan waardoor het risico op een burnout en uitval op de loer liggen.

Zowel vanuit leidinggevende als vanuit werknemer heerst er een taboe om stress en onderliggende irritaties op de werkvloer te bespreken. De werknemer snijdt zulke onderwerpen niet aan uit angst om zich bloot te geven. De werkgever ziet het vaak niet als zijn rol om het gesprek aan te gaan. Een neerwaartse spiraal ontstaat door het ontbreken van communicatie en het niet managen van verwachtingen. Organisaties realiseren zich niet dat een dergelijke houding de motivatie en productiviteit van werknemers verlaagt en mogelijk een burn-out in de hand werkt.

 

Temperatuur meten

Re-integratie na bijvoorbeeld een burn-out is een lang en duur proces. Om dit te voorkomen, moeten werkgevers regelmatig de thermometer in de organisatie en werknemers steken. Verwachtingenmanagement en risicomanagement gaan hand in hand. Door een structurele beoordelingscyclus met gerichte ondersteunende tools  te integreren in het HR-beleid, voorkom je dat veranderingen in zowel de werk- als privesfeer bij werknemers tot stress leiden. Daarnaast is het van belang om regelmatig en oprecht te informeren naar de gemoedstoestand van de werknemer, zonder dit later in een beoordeling tegen hem/haar te gebruiken. Leer de signalen die het welzijn van werknemers op het werk in de weg staan, zoals stressklachten, demotivatie en ongewenst gedrag (pesten, agressie), tijdig te herkennen om psychisch verzuim in een vroeg stadium tegen te gaan. Maak een persoonlijk risicoprofiel van de werknemers in je team op basis van de factoren en monitor continu de status. Instrumenten zoals online testen, tools en workshops, om stress of irritaties bespreekbaar te maken, moeten worden ingezet als gericht middel en niet als doel op zich.

 

Snelle actie

Uit een analyse van Arboned blijkt dat 10 procent van de 4,6 miljoen geregistreerde verzuimdagen in de eerste helft van 2014 stressgerelateerd was en dat BV Nederland bijna 800 miljoen euro heeft betaald aan verzuim door stress. Daarin zijn de kosten van een behandeling niet eens meegerekend. Verzuim door stress duurt gemiddeld vier maanden en kost een werkgever daarmee ruim 20.000 euro.

Hoewel veel organisaties te maken hebben met frequent en langdurig verzuimende werknemers – een flinke kostenpost – investeert ruim de helft van de organisaties niet specifiek in de gezondheid van de werknemers. Dit terwijl gerichte en persoonlijke preventieve interventies tegenwoordig zeer rendabel en bereikbaar zijn. Het vroegtijdig inzetten van een interventie bij psychische problematiek verkort de verzuimduur van werknemers en verlaagt daarmee de verzuimkosten drastisch. Organisaties met een gedegen verzuimbeleid pikken werknemers met (mogelijk) psychische verzuimproblematiek er binnen een tot twee weken uit en verwijzen deze direct (dan wel via de bedrijfsarts) door voor een eerste onderzoek/screening.  Een opvolgende werkgerichte behandeling zorgt er voor dat werknemers veel eerder integreren, zo blijkt uit een onderzoek van TNO. Dit levert de werkgever een groot financieel voordeel op. Een snelle interventie bij psychische problematiek loont.

>Lees meer over de aanpak van werkdruk in ‘5 sterrenaanpak voor gezonde werkdruk.

Frank Hengeveld is manager bij HSK Groep,  partner in psychische gezondheid.

Eerdere artikelen over werkdruk en werkstress:

Reageer op dit artikel