artikel

Mentaal fit voor de werkvloer

Gezond werken

Steeds vaker klinkt de roep om medewerkers die mentaal fit zijn en kunnen omgaan met stressvolle situaties. Zij zijn productiever en verzuimen minder vaak. Hoe krijg je dat voor elkaar?

Mentaal fit voor de werkvloer

Meer dan 1 miljoen werknemers hebben last van burn-outklachten, blijkt uit de Monitor Arbeid van TNO. De gevolgen van werkstress kosten Nederlandse werkgevers zo’n 1,8 miljard euro per jaar.

Bevorderen van mentale fitheid

Onderzoek van het RIVM uit 2014 laat zien dat acht van de tien werkgevers de mentale gezondheid van werknemers beschouwen als een belangrijke graadmeter voor het succes van hun bedrijf. Slechts vier op de tien neemt hiervoor maatregelen. Hanneke Monden, coördinator Gezond Werk bij het RIVM Centrum Gezond Leven, spreekt liever niet over het voorkomen van stress maar over het bevorderen van mentale fitheid. Met duurzame inzetbaarheid als doel: hoe houd je werknemers op de lange termijn fit, vitaal en enthousiast voor hun werk?

Slecht vier op de tien werkgevers werkt aan de mentale fitheid van werknemers

In alle lagen van het bedrijf

Dat hoef je niet meteen groots aan te pakken, verduidelijkt ze. “Het zit ’m soms in kleine dingen die medewerkers zelf kunnen doen om mentaal fit te blijven. Zoals collega’s om hulp durven vragen of een lunchwandeling ter ontspanning.” Een belangrijke succesfactor is volgens Monden het draagvlak onder de medewerkers zelf. En: “Zorg ervoor dat niet alleen de HR-manager het onderwerp belangrijk vindt, maar dat het doordringt in alle lagen van het bedrijf.”

Eerst de oorzaken achterhalen

Monden raadt werkgevers aan om eerst de stress op de werkvloer in kaart te brengen en de oorzaken te achterhalen. “Hebben die te maken met de werkdruk, de cultuur op de werkvloer? Of zijn het juist de veeleisende en mondige klanten die voor stress zorgen? Ook geeft niet iedereen makkelijk toe te worstelen met stressgevoelens. Werkdruk heeft vaak te maken met presteren, voldoen aan de verwachtingen. Dat maakt het onderwerp lastig bespreekbaar.” Medewerkerstevredenheidsonderzoeken of functioneringsgesprekken zijn geschikte manieren om zicht te krijgen op de werkdruk in een bedrijf. En op hoe mentaal fit de medewerkers zijn.

Werkdruk heeft vaak te maken met presteren, voldoen aan de verwachtingen

Eigen regie met empowerment

Enkele jaren geleden ontwikkelde Arja van der Valk Mentaal FIT werken! Want Van der Valk verbaasde zich erover dat het bij de gezondheid van werknemers meestal over fysieke gezondheid gaat. Zij beschrijft een mentaal fitte werknemer als iemand die veerkrachtig is en goed weet om te gaan met werkbelasting en stress. In Mentaal FIT werken! staat ‘empowerment’ centraal, vertelt ze. “Vrij vertaald: het vermogen om je eigen regie te voeren. Als je snapt hoe je zelf in elkaar zit en hoe jij en anderen op stress reageren, heb je meer begrip voor situaties. Daar kun je dan beter op inspelen.”

> Het RIVM adviseert werkgevers om erkende interventies in te zetten. Bekijk het overzicht van erkende interventies voor de werkvloer.

Maak het onderwerp bespreekbaar

Van der Valk komt bij veel bedrijven over de vloer. Het valt haar daarbij op dat werknemers het erg waarderen als er aandacht is voor stress en werkdruk. Door dat onderwerp met elkaar bespreekbaar te maken, voelen medewerkers zich erkend. Dat is de eerste stap om met zijn allen aan oplossingen te werken. “Cursisten zijn vaak verrast over hoe collega’s tegen situaties aankijken en hoe veel oplossingen er tijdens een sessie spontaan worden genoemd.”

> Dit is een korte samenvatting van het artikel ‘Fit voor de werkvloer’ van Marcel Uljee. Lees het volledige artikel met praktijkvoorbeelden in Vakblad Arbo 12-2016.

Reageer op dit artikel