blog

Sporten bij een burn-out?

Gezond werken

‘Ga toch lekker mee, joh, dat zal jou ook goed doen’, belooft uw buurvrouw u keer op keer. U moet er niet aan dénken. Een rondje hardlopen? Zelfs een broodje halen bij de bakker staat al tegen.

Sporten bij een burn-out?

Feit is: sinds de buurvrouw is gaan hardlopen, gaat het uitstekend met haar. Ze voelt zich fitter dan ooit, haar humeur is verbeterd en als bonus is ze ook nog eens 3 kg afgevallen.
Dat staat in schril contrast met u. Bij u is het één en al malaise; niet alleen in uw lijf, ook in uw hoofd. Volgens de huisarts komt dat door uw burn-out. En hoewel u veel rust, merkt u bar weinig verbetering. De buurvrouw kijkt hoofdschuddend over de schutting; zij zou ’t wel weten. Maar: klopt het wat die buurvrouw denkt? Knap je op van sporten bij een burn-out?

De herstel-paradox bij burn-out

Iemand met burn-out is uitgeteld en heeft veel rust nodig, daarover bestaat geen twijfel. Bij burn-out is er disbalans in het stressmechanisme. De systemen die bij inspanning probleemloos voor voldoende energie zorgden, werken anders. Daarom kosten dingen die iemand eerder met gemak deed, nu veel moeite … áls die ze al doet. Het ingewikkelde bij burn-out is dat de ontregelingen zichzelf in stand houden. Dat komt doordat het herstelvermogen is verminderd. Na inspanning herstelt iemand veel minder snel.

Voor beter herstel: kom eerst in actie

sneakers.JPG_393015703Maar het is wel zaak om die actie zorgvuldig te doseren. Het is geen goed idee om te trainen of aan de conditie te werken. Dat kost bakken met energie en die komt iemand met een burn-out juist al te kort. Zo lang u heel vermoeid bent, werkt een korte, dagelijkse wandeling het beste. (Houdt u niet van wandelen? Zwemmen of fietsen is ook goed.)
Zet de pas erin, maar jut uw lichaam niet op. Zorg ervoor dat u niet buiten adem raakt. U moet nog gewoon kunnen praten. In het begin is een kwartier tot twintig minuten voldoende. Doe dit dagelijks, tot u merkt dat u meer energie krijgt. Dan bouwt u het op naar 30-45 minuten. En ga vóór 14.00 uur op stap, want deze inspanning kan het lichaam zo opjagen dat slapen ’s avonds moeilijk is.

Wat ook goed werkt: wees u bewust van uw omgeving. Gebruik uw zintuigen. Voel de wind door uw haren en langs uw gezicht. Voel uw voeten die neerkomen op de grond. Kijk om u heen, ruik de frisse lucht. Als uw gewone gedachten het overnemen, leid dan uw aandacht terug naar uw zintuigen.

Leer het lichaam hoe het zich kan herstellen

Bij thuiskomst voelt uw lijf actief. De hartslag is hoger, u zweet een beetje, de ademhaling gaat sneller. Dat is goed. De crux zit ‘m in het leermoment voor het lichaam in de 30 minuten ná de wandeling: drink wat water en ga dan gemakkelijk zitten. Of nog beter: ga even liggen. Let op uw ademhaling, probeer uw spieren te ontspannen en rust uit. Het is deze afwisseling van een korte, lichte inspanning met daarna 30 minuten bewuste ontspanning die uw lichaam leert hoe het zich weer kan herstellen.

Wat u beslist niet moet doen

U hoeft géén prestatie te leveren. Doe tijdens het wandelen dus vooral niet uw best. Het draait niet om het aantal kilometers of de snelheid. Gewoon lopen, in een mild tempo. De founder van de CSR-Methode, Sonja van Zweden, bedacht hiervoor de term kwalitatief wandelen. Het is de kwaliteit die telt.

Geldt dit wandeladvies altijd?

sneakers2_393010123Nee. Er bestaat een ernstige vorm van burn-out waarbij de energiesystemen vrijwel plat liggen. Dan slaap iemand heel veel, terwijl de vermoeidheid nauwelijks afneemt. Een kwartier wandelen is dan te veel. Pas in dat geval het schema aan: begin met vijf minuten rustig lopen. Rust even uit, loop terug en ontspan. Sla de volgende dag over en ga de dag daarna opnieuw. Doe dit net zo lang tot het beter gaat. Voer de wandeltijd dan langzaam op. Vooral niet forceren. Dit herstel vraagt veel geduld.

Sporters kunnen meer beweging aan

Sporters vinden het misschien moeilijker om te accepteren dat ze minder kunnen presteren. Maar ook van sporters met een burn-out is het lichaam overbelast en zijn de energiesystemen ontregeld. Sporters kunnen meestal wel meer beweging aan dan mensen die niet sportief zijn. Het tempo kan wat hoger liggen en de inspanning wat langer duren; denk aan 20-30 minuten in het begin. Zorg ervoor dat het geen trainen wordt. Het gaat om verbetering van het herstelvermogen. Te veel inspanning verslechtert de conditie en zo blijft u vermoeid. Kijk maar naar overtrainde topsporters: die moeten ook flink gas terugnemen.

Dus wat moet u doen?

Zo lang het herstelvermogen niet optimaal werkt, is trainen of hardlopen met de buurvrouw geen goed idee. Maar met alleen rusten komt u er ook niet. Om het lichaam te leren zich vlotter te herstellen, is milde inspanning nodig. Ga daarom dagelijks kwalitatief wandelen. Bouw het op naar 30-45 minuten per dag als u voelt dat uw energie toeneemt. En vergeet het allerbelangrijkste niet: daarna even bewust ontspannen en uitrusten.

Auteur: Carolien Hamming | Directeur CSR Centrum voor Stressmanagement

 

[box type=”shadow” ]> Wilt u actief werken aan werkdruk? Doe mee aan de bootcamp Werkdruk.[/box]

Reageer op dit artikel