nieuws

Klokkenluider loopt vast zonder hulp

Gezond werken

Werknemers met een positief beeld melden relatief meer misstanden dan werknemers met een negatief beeld van hun organisatiecultuur. Het doen van een melding over een misstand op het werk is zo complex dat er een belangrijke rol is weggelegd voor een onafhankelijk adviespunt.

Dat concludeert onderzoeksbureau Berenschot op basis van een evaluatie in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In 2012 werd er in Nederland een adviespunt opgericht voor klokkenluiders.

Ongeveer een kwart van de werknemers heeft het afgelopen jaar het idee gehad dat er misstanden plaatsvonden op het werk. In principe zijn de regels helder. Wie binnen de organisatie op onveilige, ongezonde of onwettige praktijken stuit, moet dit eerst intern melden. Maar gebeurt daar vervolgens niets mee, dan kan een klokkenluider melding doen bij een externe instantie. Dat kan knap ingewikkeld zijn, en een deel van de klokkenluiders loopt daarop vast, zo constateert Berenschot.

Ongeveer de helft van de klokkenluiders volgt deze route en uit zijn zorgen intern, meestal via de direct leidinggevende. Een op de vijf melders ervaart positieve gevolgen, eenzelfde aantal zegt dat de gevolgen zowel positief als negatief zijn. Een derde van de klokkenluiders zegt dat het doen van een melding vooral negatief heeft uitgepakt.

De Expertgroep Klokkenluiders waarschuwde eerder dit jaar voor stress bij klokkenluiders. “Als het melden van een misstand niet tot oplossingen leidt, zien we vaak dat de melder in een lastig pakket komt. De melder heeft een keuze gemaakt die meestal onomkeerbaar is. Vaak ontstaan conflicten met de (ex) werkgever, en conflicten binnen het werk (collega’s, leidinggevenden). Van de kant van het management worden vaak maatregelen genomen waartegen de klokkenluider zich slecht of niet kan beschermen. Zaken die erg belastend zijn en vaak leiden tot een onwerkbare situatie, veelal gepaard gaande met ziekteverzuim en/of ontslag tot gevolg.”

Berenschot waarschuwt dat het politieke en maatschappelijke debat over de bescherming van klokkenluiders zich momenteel vooral richt op de juridische en organisatorische kant van de regelingen, en minder op de organisatiecultuur van bedrijven en overheidsorganisaties.

 

TIP! Vertrouwenspersonen kunnen een belangrijke rol spelen in het creeren van een organisatiecultuur waar mensen misstanden durven te melden. Lees meer in de Gids voor Vertrouwenspersonen. Afbeelding
Reageer op dit artikel