nieuws

Dit kunt u doen aan pesten op de werkplek

Gezond werken

Uit onderzoek blijkt dat 8 procent van de werknemers wordt gepest door collega’s of leidinggevenden. Zo zijn een half miljoen werknemers slachtoffer van pesterijen op de werkvloer. Wat kunt u daar als arboprofessional aan doen?

Dit kunt u doen aan pesten op de werkplek

Werkgevers moeten beleid voeren tegen pesten op de werkplek. Soms betekent dit dat zij moeten ingrijpen in het gedrag van werknemers, tot ontslag aan toe. Pesten valt onder psychosociale arbeidsbelasting of PSA. Dat zijn de factoren op het werk die stress kunnen veroorzaken. Onder PSA vallen ook seksuele intimidatie, agressie en geweld, en werkdruk.

>LEES OOK: Psychosociale arbeidsbelasting, dit wilt uw weten

Alle vormen van structureel intimiderend gedrag

Wat verstaan we onder pesten op de werkplek – of mobbing? De wetgever verstaat hieronder alle vormen van intimiderend gedrag met een structureel karakter van een of meerdere werknemers (collega’s, leidinggevenden). Dit gedrag is gericht tegen een werknemer of een groep werknemers die zich hier niet tegen kan verdedigen. Een belangrijk element is de herhaling van die gedraging in de tijd. Het gaat dus niet om een eenmalige gedraging.

Dergelijk gedrag uit zich op verschillende manieren, maar in het bijzonder door woorden, gebaren, handelingen of bedreigingen. Deze opsomming is niet limitatief. Vaak is het doel van de dader om opzettelijk een ander te kwetsen en/of te vernederen. Maar het verweten gedrag moet wel worden bewezen.

> LEES OOK: Grensoverschrijdend gedrag? Eerst bewijzen

Diverse vormen: (non-)verbaal, verborgen en fysiek

Pesten op de werkplek komt dus voor in allerlei vormen. Van kleinerende opmerkingen tot constante, openlijke kritiek of intimidatie. Van flauwe grappen tot fysiek geweld, van roddelen tot isolatie. Pesten kan dus verbaal, non-verbaal en fysiek zijn, en openlijk of verborgen. Collega’s, leidinggevenden en ondergeschikten kunnen zich er schuldig aan maken. Die zien hun gedrag zelf overigens lang niet altijd als pesten.

> LEES OOK: Klokkenluiders beschermen tegen pesten en ontslag: het verschil tussen theorie en praktijk

Factoren die risico op pesten op de werkplek verhogen

Maar hoe ontstaat pesten op de werkplek? Er zijn bepaalde zaken die het risico op pesten in een organisatie verhogen. Zoals werktijden buiten reguliere kantooruren en hoge werkdruk in combinatie met weinig autonomie. Maar ook onduidelijkheid bij een reorganisatie, uitbesteed werk, werken met uitzendkrachten en het door elkaar lopen van werk en privé. Spelen deze factoren bij u? Dan moet u ze evalueren en beoordelen in de RI&E (risico-inventarisatie en -evaluatie).

> LEES OOK: Zo vergeet u niets in de RI&E

Leer de signalen herkennen van pesten op de werkplek

En hoe herken je signalen bij medewerkers in de praktijk? Een medewerker die op het werk gepest wordt, wordt onzekerder en kan gezondheidsklachten krijgen. Soms worden werknemers bang om naar het werk te komen. Op de langere termijn kan structureel pesten leiden tot een burn-out of een depressie. In een organisatie waar gepest wordt is daardoor het verzuim hoger, en de arbeidsproductiviteit lager. Pesten kan de werkgever veel geld kosten.

>LEES OOK: Klacht over pesten verplicht tot actie

En weet: er valt iets te doen tegen pesten op de werkplek

Ja, er is zeker iets tegen pesten te doen. Geef duidelijke voorlichting aan medewerkers. Dat maakt het onderwerp helder en bespreekbaar. In de voorlichting maakt u duidelijk wat ongewenst gedrag is. En welke maatregelen er in uw organisatie zijn om zulk gedrag tegen te gaan.

Duidelijke gedragsregels en sancties laten zien welk gedrag niet is toegestaan. Zorg dat uw organisatie gedragsregels heeft, die bij alle medewerkers bekend zijn. En leg ook vast hoe u omgaat met medewerkers die zich schuldig maken aan ongewenst gedrag.

De stijl van uw leidinggevenden is belangrijk om pesten te herkennen, te voorkomen en aan te pakken. Zorg daarom dat leidinggevenden voorlichting krijgen over dit onderwerp. Er zijn ook trainingen voor leidinggevenden waarin ze ongewenst gedrag leren herkennen en aanpakken. Uit onderzoek blijkt dat een participerende stijl van leidinggeven het risico op ongewenst gedrag verlaagt.

> DOWNLOAD de whitepaper Sterk op het werk

Praktijk: is deze arts arbeidsongeschikt door pesten?

Dat een relatie tussen pesten en gezondheidsschade lastig is vast te stellen laat de volgende zaak zien. Er moeten in ieder geval voldoende feiten of getuigen zijn. Een 59-jarige de kwaliteitsfunctionaris in een ziekenhuis krijgt problemen met haar leidinggevende, een arts-microbioloog. De werkneemster heeft zich ziek gemeld en ontvangt (later) een WIA-uitkering. Zij wijt de oorzaak van haar arbeidsongeschiktheid aan mobbing en eist schadevergoeding. In haar visie gaat het om pesten en treiteren door zowel de chef als de organisatie en is zij systematisch negatief behandeld. De kantonrechter denkt daar anders over: hij ziet in de stukken geen aanwijzingen voor een onheuse bejegening.

Door spanning of conflicten op het werk kunnen mensen voor kortere of langere tijd (situatief) arbeidsongeschikt raken. Dan moeten arbodiensten, werkgever en werknemer de nodige re-integratie-inspanningen leveren. Dat is niets bijzonders en levert niet zonder meer aansprakelijkheid van de werkgever op wegens gezondheidsschade. Op grond van door de werkneemster ingebrachte medische oordelen is niet vast te stellen dat de arbeidsomstandigheden tot de gestelde gezondheidsschade hebben geleid. De vordering wordt afgewezen (rechtbank Amsterdam, 12 mei 2016, ECLI:NL:RBAMS:2016:3561). Auteur | mr. ing. R.O.B. Poort | jurist en veiligheidskundige, Bureaupoort.nl)

Bronnen: Arboportaal, PSA in 4 praktijkvoorbeelden

 

> TIP: DOWNLOAD de whitepaper Sterk op het werk

> TIP: Congres Sterk op het werk

 

Dit kunt u doen aan pesten op de werkplek

 

Reageer op dit artikel