nieuws

Zo psychisch belastend zijn arbeidsconflicten

Gezond werken

De arbeidsverhoudingen binnen een organisatie zijn een mogelijke bron van psychische overbelasting. In de huidige wet- en regelgeving over ziekte en arbeidsongeschiktheid hebben arbeidsconflicten daarom een bijzondere plek.

Zo psychisch belastend zijn arbeidsconflicten

De wet ziet arbeidsconflicten niet als ‘ziekte of gebrek’, maar als een probleem tussen werkgever en werknemer. De wet beschouwt deze conflicten kortom als een knelpunt. Een knelpunt dat werkgever en werknemer samen moeten oplossen.

Conflicten in arbeidssituaties hebben diverse oorzaken. Daarbij maakt de wet bij arbeidsconflicten een onderscheid in taak- en persoonsconflicten. Bij taakconflicten staat (een meningsverschil over) de uitvoering van het werk centraal. Bij persoonsconflicten is sprake van een sociaal-emotionele botsing. Daarbij is iemands persoon in het geding.

> LEES OOK: Zo pak je een arbeidsconflict aan

Onderscheid in taakconflicten en persoonsconflicten

Als we ze goed aanpakken kunnen taakconflicten een bijdrage leveren aan een betere uitvoering van het werk. Maar persoonsconflicten pakken in de regel slecht uit voor één of meerdere individuen. Niet zelden vertonen de betrokkenen vermijdingsgedrag, ervaren stress en ontwikkelen lichamelijke klachten. Zonder een doeltreffende aanpak kunnen zulke klachten escaleren tot overspannenheid of een burn-out.

> LEES OOK: Mediation maakt conflicten menselijk

Psychosociale arbeidsbelasting: de psychische risicofactoren

Alle psychische risicofactoren in de werkomgeving of de werkverhoudingen vat de Arbowet samen onder de kop psychosociale arbeidsbelasting (PSA). Want zowel werkdruk als ongewenste omgangsvormen als pesten, seksuele intimidatie, discriminatie, agressie of geweld kunnen leiden tot psychische overbelasting.

> LEES OOK: Psychosociale arbeidsbelasting, dit wilt u weten

Op individueel niveau kan deze psychische overbelasting leiden tot stressverschijnselen. Die kunnen op de lange duur leiden tot gezondheidsklachten. Het schema geeft dit weer.

Zo psychisch belastend zijn arbeidsconflicten

Schematische weergave van het stressproces (Bron: Arbojaarboek 2019)

Mogelijke gezondheidsklachten door arbeidsconflicten

Die gezondheidsklachten kunnen psychische aandoeningen zijn. Dan gaat het bijvoorbeeld om overspannenheid, angst, depressieklachten en burn-out. Maar ook om zogenoemde psychosomatische klachten als hoofdpijn en maagpijn. Bovendien kan uitputting door stress mensen vatbaarder maken voor infectieziekten als griep en verkoudheid. Ook klachten aan het bewegingsapparaat (rug-, schouder- en nekklachten) komen vaak door stress. Er is daarom vaak een verband tussen zulke KANS-klachten (RSI) en stress.

> LEES OOK: Niet meer elke 2 uur pauzes bij beeldschermwerk

Zwakke plekken zijn aanknopingspunten voor preventie

In het algemeen geldt dat de gevolgen van stress door arbeidsconflicten tot uiting komen op de zwakke plekken van lichaam of geest. Dat is belangrijk om te weten voor leidinggevenden en medewerkers. Want het biedt aanknopingspunten om klachten vroeg te signaleren. En dat maakt het weer mogelijk om erger te voorkomen.

> LEES OOK: Zo houd je (zieke) werknemers aan boord

Niet iedereen wordt ziek van slechte arbeidsverhoudingen

Maar niet iedereen wordt ziek van hoge werkdruk of slechte arbeidsverhoudingen. Of iemand ziek wordt of niet, hang slechts deels af van het werk. Een belangrijk ander aspect is het coping gedrag van werknemers. Dat coping gedrag gaat over hoe mensen omgaan met en reageren op factoren die stress veroorzaken. Individuele gedrags- en persoonskenmerken spelen daarbij een belangrijke rol.

 

> TIP: PSA van A tot Z? Kom dan op 20 juni naar het congres Sterk op het werk!

Zo psychisch belastend zijn arbeidsconflicten

Reageer op dit artikel