nieuws

Forse boetes voor werkgever die discrimineert

Gezond werken

Werkgevers die niet zorgen voor een gedegen beleid tegen discriminatie bij werving en selectie, lopen het risico op forse boetes. De Inspectie SZW gaat hierop meer controleren. De boetes voor werkgevers die na een waarschuwing hun lesje niet leren, kunnen oplopen tot 4500 euro. De Arbowet wordt aangepast hiervoor.

Forse boetes voor werkgever die discrimineert

Dat schrijft staatssecretaris Tamara van Ark in de memorie van toelichting bij de Wet toezicht discriminatievrije werving en selectie. De regering wil werkgevers verplichten om formeel beleid op te stellen tegen discriminatie in het werving- en selectieproces. Dit beleid moet ook op schrift staan.

Minder discriminatie op leeftijd

Bij een sollicitatie maken mensen met een migratieachtergrond minder kans op een reactie dan mensen zonder die achtergrond. Werkgevers lijken nog steeds te discrimineren op afkomst, maar wel minder dan in 2015. Ze discrimineren niet meer op leeftijd. Dat blijkt uit een onderzoek met fictieve cv’s, in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

>LEES OOK: Dienstkledingbeleid of discriminatie?

In het onderzoek zijn 707 fictieve cv’s op internet geplaatst. Daarna werd gekeken hoe vaak die cv’s werden bekeken en hoeveel mailtjes en telefoontjes er van werkgevers en recruiters binnenkwamen. Alleen tussen mensen met en zonder een migratieachtergrond was er een duidelijk verschil in het aantal reacties.

Actieve rol HR

Volgens staatssecretaris Van Ark gaat het om een eenmalige investering. Deze moet de basis leggen voor een wervings-en selectiebeleid zonder discriminatie. Maar, zo waarschuwt ze, het beleid moet wel worden onderhouden als de praktijk of nieuwe inzichten daartoe aanleiding geven.

> LEES OOK: Succesvol naar sociale veiligheid met ISO 45001

Niet alleen vacatures die extern zijn opengesteld vallen onder de wet. Ook vacatures waar alleen interne kandidaten op mogen solliciteren, moeten expliciet vrij zijn van discriminatie.

Om te voorkomen dat werkgevers het beleid alleen maar opstellen om aan de wet te voldoen, moeten zij hun HR-professionals en recruiters actief informeren over de discriminatievrije werving en selectie.

Instemmingsrecht OR

Ook de ondernemingsraad speelt een rol. Volgens artikel 27 van de Wet op de ondernemingsraden (WOR) moet de werkgever instemming van de OR vragen voor elk besluit over het aanstellingsbeleid van de organisatie. De werkwijze voor discriminatievrije werving en selectie is te beschouwen als een regeling op het gebied van aanstellingsbeleid en valt dus onder het instemmingsrecht van de OR.

Actieplan

Het wetsvoorstel komt voort uit het Actieplan Arbeidsmarktdiscriminatie. Invoering van de wet betekent dat zowel de Arbowet als de Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs (Waadi) worden gewijzigd.

Wijziging Arbowet

De Arbowet verplicht werkgevers nu al om beleid te voeren dat is gericht op het voorkomen of beperken van psychosociale arbeidsbelasting. Discriminatie zorgt voor werkstress en valt daarom onder deze bepaling. De Arbowet richt zich daarbij echter op werknemers die al in dienst zijn van de organisatie. Daarom wil Van Ark dat arbeidsmarktdiscriminatie bij werving en selectie een apart hoofdstuk krijgt in de Arbowet. Ook de werving en selectie van stagiairs wordt in dit hoofdstuk expliciet verboden.

Waadi

Van Ark erkent dat intermediairs zoals uitzendbureaus een belangrijke rol spelen in de werving en selectie van personeel. Hierbij zouden zij werkgevers kunnen helpen de nieuwe wet te omzeilen. Ze noemt hierbij voorbeelden. Zoals het selectief plaatsen van vacatures tot de selectie van geschikte kandidaten op basis van online beschikbare profielen.

> LEES OOK: Handhaving krijgt meer aandacht – eindelijk

Om dit risico uit te sluiten, wil Van Ark daarom in de Waadi expliciet opnemen dat intermediairs zich aan de wettelijke norm voor discriminatievrije werving en selectie te houden. Doen ze dit niet, dan zijn ze in overtreding en kunnen ze dus door de Inspectie SZW worden aangepakt. Ook de inleners moeten er actief op letten dat uitzendbureaus en andere intermediairs zich aan de regels houden.

Inspectie SZW

Sollicitanten die zich gediscrimineerd voelen, kunnen dit melden bij de Inspectie SZW. De Inspectie toetst geen individuele gevallen, maar neemt ontvangen klachten wel mee in haar risico-analyse. Dit kan leiden tot een inspectie bij de organisatie waarover is geklaagd. De regering heeft eerder al vijftig miljoen euro vrijgemaakt voor versterking van de handhavingsketen
van de Inspectie SZW. Hiervan is een miljoen gereserveerd voor de aanpak van arbeidsmarktdiscriminatie.

Sanctiemogelijkheden

Zowel de Arbowet als de Waadi geven de Inspectie de mogelijkheid om een boete op te leggen aan werkgevers die zich niet houden aan de Wet toezicht discriminatievrije werving en selectie. Vooral intermediairs moeten daarbij op hun tellen passen. Waar de Arbowet nog voorziet in een waarschuwing, de zogenaamde eis tot naleving, kent de Waadi alleen het uitschrijven van een boeterapport.

> LEES OOK: Arbeidsmarktdiscriminatie en de acties van Van Ark

Volgens de regering is het terecht dat uitzendbureaus en intermediairs direct een boete krijgen als ze in overtreding zijn. Voor de gemiddelde werkgever is werving- en selectie geen kerntaak. Voor intermediairs is het dat wel. Zij moeten daarom echt beter weten dan zich schuldig te maken aan discriminatie.

Controle op papieren tijgers tegen discriminatie

Tijdens een controle door de Inspectie SZW moet een werkgever zijn op schrift gestelde werkwijze laten zien en aantonen dat de ondernemingsraad hiermee heeft ingestemd. Ook moet de werkgever kunnen bewijzen dat hij de werkwijze heeft aangepast als dat in de praktijk nodig bleek. De Inspectie SZW controleert ook of de werkwijze een papieren tijger is. En of de werkgever deze ook daadwerkelijk toepast. Maakt de werkgever gebruik van een intermediar, dan moet de werkgever aantonen dat hij heeft gecontroleerd of deze zich ook aan de regels houdt.

>LEES OOK: Psychosociale arbeidsbelasting, dit wilt u weten

Als blijkt dat de werkgever zich niet aan alle regels houdt, krijgt hij een bepaalde termijn om de punten waarop hij in gebreke is gebleven te herstellen. Voldoet hij bij een hercontrole nog steeds niet aan de eisen, dan krijgt hij een bestuurlijke boete die kan oplopen tot 4500 euro.

> TIP: blijf op de hoogte van dit soort actualiteiten met de Arbo Actualiteitendag

Reageer op dit artikel