nieuws

Risicomanagement: prairie of park?

RIE

In het park worden top-down regels en procedures opgesteld door managers, die in de praktijk niet goed werken of onuitvoerbaar zijn. Op de prairie bepalen medewerkers bottom-up in overleg met elkaar hoe snel en goed te handelen in complexe en onverwachte situaties. Wat heb je aan elkaar, als een gezonde verbinding en balans ontbreekt tussen prairie en park?

Risicomanagement: prairie of park?

Deze metafoor paste Peter Robertson toe tijdens het congres Risicomanagement op 5 april 2016 in Ahoy in Rotterdam. Ik nam deel aan plenaire lezingen en twee sessies en ik pas de stof toe op mijn eigen werk rond duurzaam nieuw werken. Graag deel ik mijn kennis, ervaringen en ideeën met u.

Plenaire ochtend

Drie sprekers gaan achtereenvolgens in op omgaan met risico’s op het werk. Voorbeelden in de offshore, ziekenhuizen en opslag van gevaarlijke stoffen passeren de revue. Peter Robertson begint zijn verhaal over controle en cultuur met een trailer van de film ‘Deep horizon’. Spuitende fonteinen van vloeistoffen. Heftig. Vervolgens gaat het over feedback binnen ecosystemen. Hij gebruikt twee metaforen: de prairie en het park. De prairie is wilde natuur met veel interacties, leidend naar een natuurlijk evenwicht. Het park daarentegen is gecultiveerde natuur met veel minder interactie. Continu actief ingrijpen door mensen is nodig om te voorkomen dat het een prairie wordt. In de offshore bestaan beide ecosystemen naast elkaar. In het park worden top-down regels en procedures opgesteld door managers, die in de praktijk niet goed werken of onuitvoerbaar zijn. Op de prairie bepalen medewerkers bottom-up in overleg met elkaar hoe snel en goed te handelen in complexe en onverwachte situaties. Wat heb je aan elkaar, als een gezonde verbinding en balans ontbreekt tussen prairie en park?

Risicomanagement

De praktijk van ecosystemen – zoals het park en de prairie – zie ik ook bij Het Nieuwe Werken. In de gecultiveerde kantooromgeving passen medewerkers arboregels actief toe. Maar is men mobiel onderweg aan het werk. dan krijgen risico’s en veiligheid nauwelijks aandacht. Cijfers over werkdruk, stress en uitval – vooral onder jonge medewerkers – stellen niet gerust. Waarom is er minder aandacht voor werksituaties met meer risico’s?
Misschien door onwetendheid, onbegrip en een focus op de korte termijn. Met het verminderen van risico’s kan het rendement van bedrijfsprocessen structureel omhoog! Dat bereik je met het verbinden van de werkelijkheid van de organisatie en die op de werkvloer. Leidinggevenden bijvoorbeeld kunnen hun taken collectiever gaan invullen en aanpakken. Denk aan meedenken over casussen en uitdagingen op de werkvloer. Omgekeerd hebben medewerkers waardevolle kennis en ervaring voor het management. In dialoog kan begrip ontstaan over de essentie van het werk.

Sessies 1. Risico management als kans – Bart Bolwijn

De sessie van Bart Bolwijn van Infoland gaat voor mij leven bij het doen van een oefening. Met een overzichtelijke Bow Tie-analyse pakken we als groep een veiligheidsprobleem bij de kop: vallen van een steiger. We brengen preventieve beheersmaatregelen in kaart om schade te voorkomen. We schatten in welke betrokkenen schade ondervinden en bedenken schadebeperkende beheersmaatregelen. De opdracht levert een mooie uitwisseling van kennis en ervaring op in onze gemêleerde groep. In dit instrument komen inhoud en proces inderdaad mooi samen. Ik kan me voorstellen hoe in ziekenhuizen teams zo analyses maken en verbeteringen doorvoeren.
Het maken van een Bow Tie-analyse lijkt me ook geschikt om het bewustzijn van risico’s te verhogen bij mobiele werkers, hun team en leidinggevende. Dat kan gesprekken over veiligheid bij altijd en over werken ondersteunen. Zelf verbreed ik de aanpak van risico’s bij mobiel werken naar ergonomisch werken conform NEN-EN-ISO 6385:2004 en ISO 26800:2011. Met het creëren van duurzame werkoplossingen voor individu, teams, organisaties en omgeving.

Sessie 2. Tools voor risico-dialoog en groei veiligheidscultuur – Jos Bus en Klasien van de Zandschulp

Deze sessie ervaar ik als een nuttige en relaxte beleving onder leiding van mijn oud-collega Jos Bus van Arboriginals. Na een korte inleiding trekken we erop uit om met onze mobieltjes foto’s te maken van onveilige situaties. Die delen we met onze groep online in de applicatie. We bespreken onze in geel omcirkelde bevindingen. Heel wat situaties kunnen of moeten beter. Zoals tafels die nooduitgangen blokkeren en veiligheidsinstructies die niet goed te lezen zijn. Samen ontwikkelen we een veiligheidsblik met rondkijken, fotograferen en leren van elkaar. De kracht van deze applicatie vind ik de speelse vorm van zelf ontdekken en doen. Zo gaat veilig werken leven.
Natuurlijk is het instrument ook bruikbaar voor het bevorderen van gesprekken over veilig en duurzaam nieuw werken. Misschien als extra punt op de agenda van het werkoverleg. Of ondersteunend bij de opstelling van een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) en een plan van aanpak.

Nawoord

Prairies en parken zie ik nu even overal om me heen. Mijn tuin blijkt een prairie waar broedende wilde vogels ’s nachts op de vlucht slaan voor loslopende huiskatten. De zzp’ers doen vaker hetzelfde werk als werknemers; maar de situatie van de eerste lijkt het meest op de prairie en van de tweede meer op een park. Je kunt je afvragen: wie loopt welk risico? Wie verdient bescherming? Waarom, hoe en met wat? Duurzaam risico’s aanpakken doe je met een visie op de relatie en verbinding tussen ecosystemen. Wat vindt u?

Ir. Wietske Eveleens | werkontwerper, coach en ergonoom. Ze helpt organisatie, team en individu duurzaam nieuw werken vormgeven, van binnenuit, www.workstyles.nl.

>Bekijk de presentaties van het congres.

> Bekijk de beelden van het congres.

Reageer op dit artikel