artikel

Veiligheidskunde: “Het gaat over de menselijke natuur”

Veilig werken

Volgens Walter Zwaard kreeg arbeidsveiligheid door wetgeving altijd veel nadruk binnen de veiligheidskunde. “Maar als opleiding hebben wij daarnaast de algemene principes van oudsher hoog in het vaandel,” zegt hij. “De HVK-cursus gaat over algemene veiligheidskunde. Dat is trouwens iets heel anders dan wat tegenwoordig integrale veiligheidskunde wordt genoemd. Bovendien hebben wij als cursus een sterke traditie vanuit de procesveiligheid.”

 

De aandacht voor andere domeinen, zoals nu externe veiligheid, transportveiligheid, consumentenveiligheid en patientveiligheid is ook niet nieuw, stelt MoSHE- programmadirecteur Ben Ale. “Toen mensen in de luchtvaart heen en weer gingen vliegen, ontstond al het besef dat je mensen niet los kunt zien van technologie en omgeving. Menselijke fouten leidden daar heel direct tot ongelukken. De ‘verbreding’ bestaat al langer. Maar pas kort geleden is de veiligheidskundige geinstitutionaliseerd en begonnen de opleidingen.”

 

Volgens Ale is het vak in de loop der tijd veel ingewikkelder geworden. “Organisaties en systemen lopen steeds meer door elkaar heen. Vroeger gebruikte een spoorwegmaatschappij een vaste locomotief. Dat was nog overzichtelijk. Nu rijden locomotieven en wagons door heel Europa. Een Spaanse maatschappij rijdt wagons rond in Italie, terwijl ze misschien in Duitsland gekeurd zijn. We hebben daardoor te maken met veel gecompliceerdere, mondiale systemen die we proberen te begrijpen. We proberen onze studenten uit te leggen waarom een toestel van Turkish Airlines naar beneden valt. Je kunt zeggen: dom van die piloot, maar het is ook raar dat hij de hoogtemeter die het vliegtuig stuurt niet kan zien.”

 

Ale vindt ‘zijn’ opleiding nog steeds erg leuk. “Het vak gaat over vreselijke ongelukken die vaak ook wel weer vreselijk komisch zijn. Bijvoorbeeld vergeten de achterdeur van een vliegtuig dicht te doen. Het is een heel leuk vak. Het gaat toch allemaal over de menselijke natuur en dat is buitengewoon vermakelijk.”

 

Zwaard ziet veiligheidskunde graag als belangrijk vak binnen primaire opleidingen tot bijvoorbeeld ingenieur. Maar voor het zover is, blijft er volgens hem behoefte aan HVK’ers. ”Die kunnen de algemene veiligheidskundige principes toepassen vanuit technische basiskennis. Veiligheidskundige opleidingen zijn in mijn ogen altijd applicatiecursussen en geen primaire opleidingen.”

Reageer op dit artikel