artikel

Werken in de hitte

Veilig werken

Wat gebeurt er als de lichaamstemperatuur stijgt? De eerste reactie is het verwijden van de bloedvaten in de huid. Het lichaam probeert de warmteafgifte te laten toenemen door het bloed sneller te laten stromen. Je hart gaat sneller kloppen en moet dus harder werken, de huid wordt roder en we gaan zweten. Door zweten wordt warmte onttrokken aan de huid: we koelen af. Bij te weinig luchtsnelheid en hoge temperatuur kunnen we onze warmte niet goed kwijt aan de buitenlucht. Gevolg is dat de lichaamstemperatuur stijgt. Dit kan grote gezondheidsrisico’s inhouden.

 

Warmtebelasting kan de volgende klachten veroorzaken:

Een hitteberoerte is het meest ernstige effect. Dit gebeurt als de inwendige temperatuur van het lichaam boven de 41 graden komt. Bijbehorende verschijnselen: rode en droge huid, krampen, stuiptrekkingen en verlies van bewustzijn. Hitteoedeem, ophoping van vocht in onderhuids weefsel, ontstaat door overmatige vaatverwijding in de huid.

 

Hittesyncope ontstaat wanneer er onvoldoende doorbloeding is naar de hersenen; flauwvallen is het gevolg. Te veel bloed moet worden gebruikt in de huid om zweten mogelijk te maken. Dit gaat meestal gepaard met hoofdpijn, misselijkheid en diarree.

Hittekramp (kramp in de spieren) ontstaat wanneer we door zweten te veel zout verliezen.

Hitte-uitputting door uitdroging. Dit gebeurt als er vocht verloren gaat door zweten en niet voldoende vervangen wordt. Drinken is dan erg belangrijk. Te veel vochtverlies leidt tot een snelle hartslag, verminderde weerstand en slechtere concentratie.

Huidaandoeningen zoals jeuk en blaasjesuitslag. Dit komt omdat bij een langdurig natte huid de afvoergangen van de zweetklieren verstopt raken.

Maar ook de concentratie neemt af en de kans op ongelukken neemt dus toe. Dit kan voor bepaalde beroepen risico’s inhouden. Denk bijvoorbeeld aan een hoogwerker, een kraan- of een buschauffeur.

 

Arts

Wanneer een (of meer) van navolgende zaken op u van toepassing is, schroom dan niet uw arts te raadplegen, dan wel de bedrijfsarts hierover te bevragen. Deze factoren hebben namelijk een ding gemeen: ze zorgen ervoor dat de mens minder goed tegen hitte kan dan normaal gesproken.

U hebt een ziekte, bijvoorbeeld suikerziekte, een hartaandoening of longaandoening. U bent recent ziek geweest en bent nog niet helemaal beter. U hebt een hoge bloeddruk. U bent zwanger. Er is sprake van overgewicht. U hebt een gevoelige huid. U gebruikt geneesmiddelen. Uw conditie is niet optimaal.

 

Behaaglijkheid

Het Arbobesluit verlangt van de werkgever dat hij zijn werknemers een behaaglijk werkklimaat biedt. Een gevoel van behaaglijkheid wordt bepaald door veel factoren, zoals luchtvochtigheid, tocht, stralingstemperatuur, kledingweerstand, verdamping enzovoort. Die worden in de huidige meetmethode allemaal gebruikt, waardoor je een deskundige moet zijn om uit te kunnen rekenen wat wel en niet verantwoord is. Als de temperatuur boven de hieronder genoemde maxima uitkomt, moet alles gedaan worden om de belasting zo laag mogelijk te houden, door bijvoorbeeld korter te werken, zwaar werk uit te stellen, gelegenheid tot vaker douchen en omkleden te geven, warmteproducerende apparaten zo veel mogelijk uit te zetten, zonwering toe te passen, platte daken eventueel nat te maken ter koeling, zo kort mogelijk aaneengesloten te werken, te pauzeren in koele ruimtes, aangepaste kleding, extra ventilatie, veel (sportdrank) drinken, luchtkoelingtechniek te installeren voor een meer structurele aanpak.

 

Maxima waarboven in elk geval maatregelen moeten worden getroffen: Voor (zittend) kantoorwerk: 30 graden. Voor licht ander werk: 28 graden. Voor intensief werk: 26 graden, mits er een voelbare luchtstroom is, anders maximaal 25 graden. Voor zeer intensief werk: 25 graden met een voelbare luchtstroom, 23 graden zonder luchtbeweging.

Een behaaglijk werkklimaat in de zomermaanden betekent voor lichte, hoofdzakelijk zittende kantoorarbeid, dat de optimale temperatuur tussen de 23 en 26 graden ligt, bij een relatieve luchtvochtigheid van 35-60 procent (dus vrij droge lucht) en een gemiddelde luchtsnelheid kleiner dan 0,25m/sec. Naarmate de werkzaamheden zwaarder zijn, zullen deze optimale temperaturen, waaraan volgens de wet moet worden voldaan, nog lager komen te liggen.

 

Arbeidsinspectie

Wat kan de Arbeidsinspectie doen wanneer ik klachten heb over hitte? Eerlijk gezegd, niet zo veel. De Arbeidsinspectie kan adviezen geven en de werkgever manen tot overleg met or en werknemers over te nemen acties. De inspecteur kan zelfs een eis stellen. In een dergelijk geval moet de werkgever doen wat de inspecteur zegt.

 

Werken in de open lucht

Ruim een half miljoen werknemers in Nederland zijn buitenwerker. Ook bij buitenwerk geldt dat de werkgever de nodige maatregelen moet nemen om te voorkomen dat werknemers gezondheidsschade oplopen. Werkers in de buitenlucht lopen verhoudingsgewijs minstens zoveel gezondheidsrisico tengevolge van klimaatomstandigheden als mensen die binnen werken.

Naast het gevaar van hittestress speelt immers ook mogelijk langdurige blootstelling aan direct zonlicht (UV-straling) mee, en daarmee het gevaar van huidkanker. Bovendien kan een teveel aan UV-straling ook een negatief effect op het afweersysteem hebben.

 

Jaarlijks krijgen zo’n 20.000 mensen huidkanker. In de komende jaren stijgt dit aantal met 3000 extra gevallen per jaar. 71 procent van de melanomen (een uiterst kwaadaardige vorm van huidkanker) treedt op bij mensen in de arbeidzame jaren en dus niet, zoals vaak gedacht wordt, op latere leeftijd.

 

Er is een aantal vuistregels om risico’s te ver¬kleinen: probeer de zon tussen 12 en 3 uur te vermijden door een andere werkplanning, zorg voor afscherming tegen de zon, draag beschermende kleding (er bestaat speciale kleding die beschermt tegen UV-straling), draag een pet of helm met nekflap, smeer u om de twee uur in met antizonnebrandmiddel van minimaal factor 10 en doe dit vaker als u veel zweet en ga naar de dokter als een moedervlek verandert of een zweertje niet overgaat.

 

Auteur: Ton Rovers is zelfstandig (project)veiligheidsadviseur

 

Voor u geselecteerd: Praktijkblad Veiligheid 

Om veiligheid kunt u niet heen. In ieder bedrijf krijgt u ermee te maken en wordt er op een verschillende wijze mee omgegaan.

Praktijkblad Veiligheid is de betrouwbare informatiebron voor de veiligheidsdeskundige. 

meer informatie

Reageer op dit artikel