blog

De keerzijde van de passie

Veilig werken

Hulpverleners hebben een prachtig vak. Met hun kennis en kunde dragen ze bij aan een veilige samenleving. Dag en nacht staan ze klaar om anderen in acute nood te helpen. Dat zit ze in het bloed. Maar die passie heeft een keerzijde, want veel hulpverleners komen door de regelmatige confrontatie met menselijk leed en geweldssituaties mentaal in de problemen.

De keerzijde van de passie

Geweldig dat er zo veel mensen zijn die zichzelf bij nacht en ontij in moeilijke en risicovolle omstandigheden begeven om de medemens in nood te helpen. Maar wie helpt de hulpverleners? Te vaak heeft de buitenwereld het idee dat het professionals zijn die zich niet moeten aanstellen, maar dat doet geen recht aan de mens achter de hulpverlener. Want die is niet van steen.

PTSS

Laatst kwam ik een vroegere bekende uit het wereldje tegen, die ik jaren niet had gezien. Hij was een soort superhulpverlener; ambulancechauffeur van beroep en daarnaast nog vrijwilliger bij de brandweer ook. Over passie voor het vak gesproken! Ik vroeg hem hoe het ging met zijn hulpverleningscarrière, maar hij schudde triest het hoofd. Hij was al jaren niet meer actief. Ziek en afgekeurd als gevolg van PTSS, de beruchte posttraumatische stressstoornis. Zijn rugzakje was vol. En dat van hem is bepaald niet de enige.

Hulp voor hulpverleners

Nog recenter kwam ik tijdens de voorbereidingen voor een groot hulpverleningsevenement in de zomer van 2015 in contact met een bestuurslid van de stichting ‘Hulp voor hulpverleners’. Een leerzame en tegelijk schokkende kennismaking, want hij becijferde dat alleen al in het politiedomein 3400 mensen ziek thuis zitten als gevolg van psychosociale problematiek door het werk. Op een totaal van 65.000 medewerkers is dat best veel. En bij de brandweer, ambulancezorg defensie en andere publieke dienstverlenende sectoren zijn er ook genoeg mensen met ‘volle rugzakjes’. Jaarlijks melden zich bij voornoemde stichting 700 tot 1000 hulpverleners die ‘stuk zitten’ en er alleen niet meer uitkomen. De stichting biedt deze mensen collegiale steun met een schouder om op te leunen en een luisterend oor, maar ook persoonlijke praktische hulp, zoals het vinden van de weg naar de juiste professionele hulpinstanties.

Pispaal

Ondertussen kan niet worden gezegd dat de samenleving overloopt van waardering en respect voor gepassioneerde mensen die zich inzetten voor de veiligheid en continuïteit van de B.V. Nederland. Integendeel, hulpverleners en andere publieke werkers worden te pas en te onpas uitgescholden, bedreigd en zelfs fysiek aangevallen. In september nog werd een agent in Assen door een scooterrijder bravourig pontificaal overreden, waarbij de diender verschillende botbreuken aan zijn been opliep. Jeugdige omstanders reageerden op het incident met gejuich en applaus. Zo diep zijn we gezonken in de ‘participatiesamenleving’ anno 2015! Alle inspanningen van het programma Veilige Publieke Taak ten spijt zijn hulpverleners regelmatig de pispaal van het respectloze deel van de bevolking.

Mooi initiatief

Volgend jaar juni wordt tijdens het hulpverleningsevenement eRIC Expo het award gala ‘Hulpverlener van het jaar’ georganiseerd. De minister van Veiligheid en Justitie zal dan aan een van drie genomineerde hulpverleners de award uitreiken. Een mooi initiatief, dat de aandacht vestigt op het bijzondere karakter van hulpverleners. En ook een mooi moment om de aandacht van de samenleving te vestigen op de vaak moeilijke werkomstandigheden van onze hulpverleners en de ingrijpende emotionele schade die sommigen van hen oplopen.

Die keerzijde van de passie mag best nog wat meer beleidsmatige aandacht krijgen. Want als op een dag niemand dit belangrijke werk meer wil doen omdat de last te zwaar wordt en het risico te groot, waar blijven we dan? Diep respect voor onze hulpverleners, die ondanks de last dit zware werk willen blijven doen. Eigenlijk zouden we als statement álle hulpverleners tot hulpverlener van het jaar moeten uitroepen.

Rob Jastrzebski is freelance journalist in de sector veiligheid en crisisbeheersing.

 

> TIP: Lees ook het BERICHT over de aanrijding van de agent in Assen (met video) en de BLOG die de agent schreef naar aanleiding van de reactie van omstanders.

Reageer op dit artikel