blog

Slingerend uit de nachtdienst

Veilig werken

In de Volkskrant las ik eind vorig jaar een artikel van Bard van de Weijer. Daarin stond dat uit een Amerikaans onderzoek was gebleken dat werknemers die na een nachtdienst in de auto stappen, flinke risico’s lopen op een ongeval.

Slingerend uit de nachtdienst

Tijdens het onderzoek met zestien proefpersonen die na een nachtdienst naar huis reden, gebeurden elf bijna-ongelukken tijdens zes van de ritten. De risico’s bleken zo groot dat de zeven experimenten voortijdig werden afgebroken. De tijdens het onderzoek gevolgde nachtwerkers overschreden geregeld de wegbelijning en vertoonden slaperig gedrag, aldus de studie. Lijkt mij overigens ook zonder onderzoek vrij logisch.

Noodstop

De instructeur die na de nachtdienst voor de veiligheid meereed, moest elf keer een noodstop maken om een ongeval te voorkomen. Toen de proefrit overdag werd herhaald, hoefde de instructeur geen enkele maal in te grijpen. De onder­zoekers van de Harvard Medical School in Boston concludeerden dat autorijden na een nachtdienst voor zowel de bestuurder als voor de overige weggebruikers tot een ­verhoogd risico op ongelukken leidt. Dat lijkt me een ­terechte conclusie, ondanks het feit dat het slechts om een in aantal beperkt onderzoek gaat.

Vrachtwagenchauffeurs

Ook een hoogleraar verkeerspsychologie van de RU Groningen was niet verbaasd over de uitkomst; de beschreven verschijnselen waren bij eerder onderzoek onder vrachtwagenchauffeurs ook gezien. En ook toen was ­geconstateerd dat autorijden in het holst van de nacht, tussen drie en zes uur, de kans op een ongeluk tot zestig maal groter maakte dan in de ochtend. Uit de Amerikaanse studie was wel gebleken dat de grootste risico’s ­optraden als de chauffeur na een nachtdienst langer dan drie kwartier achter het stuur had gezeten. Dat komt de frisheid van de chauffeur niet ten goede, zo was de verklaring. Meestal moet je eerst een stukje lopen naar de auto, dat zorgt ervoor dat je ­mentaal geactiveerd wordt en dan hou je het nog wel even vol. ­Gelukkig – constateerde men – speelt het probleem in Nederland vermoedelijk een minder grote rol, omdat de meeste mensen na een half uur wel thuis zullen zijn. En zo niet, dan is verhuizen naar een plek dichter bij het werk misschien een optie?

Waarschuwingssystemen

Tijdens het lezen van het artikel moest ik toch denken aan mijn eigen situatie: in mijn – vrij nieuwe – auto zitten ­allerlei waarschuwingssystemen. Dat betreft dan onder meer een dodehoeksignalering, een rijstrooksignalering en allerlei camera’s die bij het parkeren behulpzaam zijn. Nou ja, behulpzaam: het piept en fluit meestal dat het een lieve lust is. Maar volgens de verkeerspsycholoog van de RU Groningen maken systemen die de automobilisten ­ondersteunen bij het rijden, zoals rijstrooksignalering en afremmen als men te dicht op de voorligger komt, de zaak alleen maar erger. Bestuurders blijken dit soort systemen sterk te vertrouwen. Daardoor gebeuren juist meer ongelukken – en niet alleen na een nachtdienst – omdat mensen minder alert zijn en het dan lastig is onverwacht te moeten ingrijpen. En ik maar ­denken dat de verkeersveiligheid met die bellen en ­toeters gediend is. Moeten we terug naar de kale auto?

 

Auteur: Rob Poort | Bureaupoort.nl

Reageer op dit artikel